Khổ thơ thứ ba mở ra một bức tranh đầy suy tư và tiếc nuối của người con khi nhớ về người mẹ quá cố.

“Con như mầm non vô tư lớn
Mẹ như cây năm tháng cứ già đi”

Hai câu thơ đầu tiên đã khắc họa một quy luật tất yếu của cuộc sống: sự trưởng thành của con cái và sự già đi của cha mẹ. Hình ảnh “mầm non vô tư” gợi lên sự hồn nhiên, ngây thơ, không vướng bận lo toan của tuổi trẻ. Ngược lại, “cây năm tháng cứ già đi” lại là một ẩn dụ đầy xót xa cho sự hy sinh thầm lặng, bao năm tháng vất vả mà người mẹ đã trải qua. Sự đối lập này làm nổi bật sự chênh lệch về thời gian, sự khác biệt trong vai trò và số phận giữa mẹ và con.

“Rồi hôm ấy nhẹ nhàng như chiếc lá
Mẹ ra đi khi đông đã cuối mùa”

Sự ra đi của mẹ được miêu tả thật nhẹ nhàng, thanh thoát, như “chiếc lá” rơi trong khoảnh khắc “đông đã cuối mùa”. Hình ảnh này không chỉ gợi lên sự từ giã êm đềm, không còn đau đớn, mà còn mang một nỗi buồn man mác, quy luật của đất trời, của tự nhiên. Thời điểm “đông đã cuối mùa” có thể ẩn dụ cho một giai đoạn khó khăn, vất vả đã qua, hoặc một sự kết thúc tự nhiên, nhưng vẫn để lại một khoảng trống lạnh lẽo.

“Con không hiểu thời mẹ là con gái
Mẹ ơi, có sung sướng gì không”

Đến đây, tâm trạng của người con được bộc lộ rõ nét hơn. Sự tiếc nuối, hoài niệm về một quá khứ xa xôi, về một thời mà mẹ còn trẻ, còn là một cô gái. Người con “không hiểu” về những ước mơ, những khao khát, những vui buồn mà mẹ đã từng trải qua trong suốt cuộc đời mình, đặc biệt là khi mẹ còn trẻ. Câu hỏi tu từ “Mẹ ơi, có sung sướng gì không” chất chứa sự day dứt, băn khoăn, mong ước được biết về những hạnh phúc mà mẹ đã có, hay có lẽ là sự thấu hiểu cho những vất vả, hy sinh mà mẹ đã gánh chịu.

“Giờ hễ gặp trầu cau là ngỡ thấy
Mẹ vẫn cười hồn hậu trước mắt con…”

Cuối cùng, dù mẹ đã ra đi, nhưng hình ảnh và ký ức về mẹ vẫn còn hiện hữu trong tâm trí người con. “Trầu cau” là một hình ảnh quen thuộc, gắn liền với nếp sống, với người mẹ hiền hậu, ấm áp. Chỉ cần một hình ảnh nhỏ bé ấy thôi cũng đủ để người con “ngỡ thấy”, cảm nhận sự hiện diện của mẹ, nụ cười “hồn hậu”, trìu mến của mẹ vẫn còn đó, như một món quà tinh thần vô giá.

Tóm lại, khổ thơ thứ ba là một bức tranh đầy cảm xúc về sự mất mát, sự tiếc nuối và tình yêu thương vô bờ bến của người con dành cho người mẹ. Qua đó, bài thơ đã khắc họa thành công vẻ đẹp và sự hy sinh cao cả của người mẹ.