Cô là giáo viên môn Ngữ Văn lớp 7 của các em đây. Cô nhận được một đề bài rất hay, rất thực tế và đòi hỏi các em phải có tư duy phản biện, khả năng lập luận chặt chẽ để trình bày suy nghĩ của mình. Đây là một đề tài mà chắc chắn không ít lần các em đã từng nghe hoặc tự mình thắc mắc.

Chúng ta hãy cùng nhau phân tích và xây dựng một bài văn thật thuyết phục nhé!

***

Đề bài: Có ý kiến cho rằng “học sinh chúng ta chỉ nên học những môn chính như văn, toán, anh. còn các môn khác chỉ học cho biết vì nó không quan trọng” viết bài văn trình bày suy nghĩ của em về vấn đề trên.

***

I. Phân tích đề bài và định hướng cách làm:

1. Phân tích yêu cầu đề:

• Vấn đề cần nghị luận: Quan điểm về sự quan trọng của các môn học trong chương trình giáo dục. Cụ thể là ý kiến cho rằng chỉ có “văn, toán, anh” là quan trọng, còn các môn khác thì không.
• Dạng bài: Nghị luận xã hội về một tư tưởng, quan niệm. Các em cần trình bày suy nghĩ của mình về ý kiến đã cho.
• Phạm vi kiến thức: Các môn học trong nhà trường phổ thông.

2. Xác định lập trường (quan điểm cá nhân):

Đây là phần quan trọng nhất, quyết định hướng đi của bài viết.

• Có nên đồng ý hoàn toàn không? Nếu đồng ý, các em sẽ phải giải thích tại sao văn, toán, anh là quan trọng nhất và tại sao các môn khác không quan trọng. Điều này có thể hơi khó và phiến diện.
• Có nên phản đối hoàn toàn không? Nếu phản đối, các em sẽ phải chứng minh rằng tất cả các môn học đều quan trọng và ý kiến trên là sai lầm. Đây là lập trường mà cô khuyên các em nên theo, vì nó phù hợp với mục tiêu giáo dục toàn diện và dễ dàng lập luận, đưa ra dẫn chứng hơn.
• Có thể “phần nào đồng ý, phần nào không đồng ý”? Tức là thừa nhận vai trò “nền tảng” của văn, toán, anh, nhưng đồng thời khẳng định giá trị không thể thiếu của các môn khác. Đây cũng là một lập trường hay, sâu sắc, cho thấy cái nhìn đa chiều của người viết.

Lời khuyên của cô: Các em nên lựa chọn lập trường phản đối hoặc phần nào đồng ý – phần nào phản đối. Tức là, hãy khẳng định rằng tất cả các môn học đều có giá trị riêng và quan trọng đối với sự phát triển toàn diện của học sinh.

3. Mục đích của bài viết:

Thuyết phục người đọc rằng việc học tập một cách toàn diện, không bỏ qua bất cứ môn học nào, là cần thiết và có lợi cho bản thân mỗi học sinh.

***

II. Dàn ý chi tiết cho bài viết:

Đây là phần xương sống của bài văn, giúp các em sắp xếp ý tưởng một cách mạch lạc, logic.

A. Mở bài:

Nhiệm vụ: Giới thiệu vấn đề và nêu quan điểm cá nhân.

• Dẫn dắt:
  • Từ một hiện tượng phổ biến trong trường học (học sinh thường chỉ chú trọng một số môn).
  • Hoặc đi thẳng vào vấn đề: Nêu trực tiếp ý kiến được đề cập trong đề bài.
• Nêu ý kiến:

  Khẳng định rằng đây là một quan điểm đáng suy ngẫm, nhưng theo em, đó là một cái nhìn chưa đầy đủ và có phần phiến diện. Em cho rằng, mỗi môn học đều có vai trò và giá trị riêng biệt, góp phần tạo nên một con người phát triển toàn diện.

B. Thân bài:

Nhiệm vụ: Trình bày các lập luận và dẫn chứng để làm sáng tỏ quan điểm của em.

1. Luận điểm 1: Tại sao lại có ý kiến “chỉ học văn, toán, anh là chính”? (Thừa nhận và lí giải)

• Thừa nhận một phần:
  • Văn, Toán, Anh là những môn học nền tảng, công cụ quan trọng: Văn giúp phát triển tư duy ngôn ngữ, cảm xúc; Toán rèn tư duy logic, giải quyết vấn đề; Anh là ngôn ngữ giao tiếp quốc tế, mở rộng tri thức.
  • Đây thường là các môn thi chuyển cấp, thi đại học, định hướng nghề nghiệp rõ ràng hơn, nên tạo áp lực và sự ưu tiên cho học sinh và phụ huynh.
• Tuy nhiên, nhấn mạnh: Việc chỉ tập trung vào ba môn này mà bỏ qua các môn khác là một sai lầm, bởi nó làm mất đi cơ hội phát triển toàn diện của bản thân.

2. Luận điểm 2: Giá trị của các môn học “khác” đối với sự phát triển toàn diện của học sinh. (Phản biện và chứng minh)

Hãy phân tích giá trị của các môn học khác theo từng nhóm hoặc liệt kê cụ thể:

• Các môn Khoa học tự nhiên (Lý, Hóa, Sinh):
  • Giúp chúng ta khám phá thế giới tự nhiên, hiểu biết về vạn vật xung quanh.
  • Rèn luyện tư duy khoa học, khả năng quan sát, phân tích, tổng hợp, thực hành.
  • Là nền tảng cho nhiều ngành nghề khoa học, công nghệ hiện đại.
• Các môn Khoa học xã hội (Sử, Địa, GDCD):
  • Lịch sử: Giúp chúng ta hiểu về cội nguồn dân tộc, những truyền thống tốt đẹp, những bài học quý giá từ quá khứ, bồi đắp lòng yêu nước, tự hào dân tộc. “Dân ta phải biết sử ta”.
  • Địa lý: Cung cấp kiến thức về môi trường, khí hậu, tài nguyên thiên nhiên, dân cư, kinh tế của Việt Nam và thế giới, giúp ta có cái nhìn tổng quan về địa cầu, ý thức bảo vệ môi trường.
  • Giáo dục công dân: Hình thành nhân cách, đạo đức, lối sống, trách nhiệm của công dân, giúp ta biết sống đúng, sống đẹp, sống có ích.
• Các môn Nghệ thuật (Mỹ thuật, Âm nhạc):
  • Phát triển khả năng cảm thụ cái đẹp, nuôi dưỡng tâm hồn, sự sáng tạo.
  • Giúp chúng ta thư giãn sau những giờ học căng thẳng, khám phá những tài năng tiềm ẩn.
  • Là cầu nối văn hóa, giúp ta hiểu hơn về các nền văn hóa khác.
• Thể dục:
  • Rèn luyện sức khỏe, thể lực, sự dẻo dai, bền bỉ.
  • Giúp giải tỏa căng thẳng, tạo tinh thần sảng khoái để học tập tốt hơn.
  • Phát triển tinh thần đồng đội, kỷ luật.
• Tin học, Công nghệ:
  • Trang bị kỹ năng cần thiết trong thời đại công nghệ số.
  • Giúp học sinh tiếp cận tri thức mới, nâng cao hiệu quả học tập và làm việc sau này.

3. Luận điểm 3: Sự liên kết, bổ trợ lẫn nhau giữa các môn học.

• Các môn học không tách rời nhau mà có sự liên hệ chặt chẽ.
• Một học sinh giỏi Văn cần có kiến thức Sử, Địa để hiểu bối cảnh tác phẩm; một người giỏi Toán cần có khả năng diễn đạt tốt để trình bày bài giải; một người làm khoa học cần sự sáng tạo và cảm thụ tinh tế như một nghệ sĩ.
• Kiến thức từ môn này có thể giúp hiểu sâu hơn môn kia. Ví dụ, kiến thức lịch sử giúp ta hiểu các sự kiện văn học, địa lí giúp ta hình dung bối cảnh các câu chuyện.
• Học toàn diện giúp hình thành tư duy đa chiều, khả năng giải quyết vấn đề tổng hợp.

4. Luận điểm 4: Học tập không chỉ vì thi cử mà còn vì cuộc sống, vì tương lai.

• Kiến thức từ các môn học khác không chỉ có ích cho việc học trên trường mà còn ứng dụng vào đời sống hàng ngày (ví dụ: kiến thức Sinh học giúp bảo vệ sức khỏe, Địa lý giúp hiểu về thời tiết…).
• Mỗi môn học có thể khơi gợi niềm đam mê, sở thích, định hướng nghề nghiệp tiềm năng của các em trong tương lai, kể cả những nghề nghiệp tưởng chừng không liên quan đến “môn chính”.
• Một người có kiến thức rộng sẽ tự tin hơn, dễ dàng hòa nhập và thành công hơn trong xã hội hiện đại.

C. Kết bài:

Nhiệm vụ: Khẳng định lại quan điểm và đưa ra lời khuyên/thông điệp.

• Khẳng định lại: Nhấn mạnh rằng ý kiến “chỉ học văn, toán, anh là chính” là một cái nhìn hạn hẹp, chưa thấy được giá trị to lớn của toàn bộ chương trình học.
• Lời kêu gọi/Lời khuyên:

  Mỗi chúng ta hãy là những người học trò thông thái, biết trân trọng và nỗ lực học tập tất cả các môn học. Hãy mở lòng đón nhận tri thức từ mọi lĩnh vực, bởi lẽ, đó chính là hành trang quý giá nhất giúp các em trở thành những công dân toàn diện, có ích cho xã hội và có một cuộc sống phong phú, ý nghĩa.

***

III. Một số lưu ý khi viết bài:

1. Ngôn ngữ và giọng văn:

• Sử dụng ngôn ngữ trong sáng, rõ ràng, mạch lạc, phù hợp với lứa tuổi học sinh lớp 7.
• Giọng văn có thể là lí lẽ, lập luận sắc bén nhưng cũng cần có cảm xúc, sự chân thành để bài viết thêm thuyết phục.

2. Dẫn chứng:

• Chủ yếu là lập luận logic, giải thích, phân tích giá trị của từng môn học.
• Các em có thể tự đưa ra một vài ví dụ nhỏ từ cuộc sống, từ những gì các em đã trải nghiệm để tăng tính thuyết phục (ví dụ: “Em từng rất thích môn Địa lý vì nó giúp em hiểu rõ hơn về những vùng đất mà em mơ ước được đến”, hay “Kiến thức về mỹ thuật giúp em biết cách phối màu cho bức tranh của mình thêm đẹp”).

3. Sử dụng từ nối:

Hãy dùng các từ nối, cụm từ chuyển đoạn để các ý trong bài văn liên kết chặt chẽ với nhau:

• Tuy nhiên, mặt khác, bên cạnh đó, không chỉ vậy, ngoài ra, hơn thế nữa, tóm lại, …
• Có thể nói, nhìn chung, chúng ta thấy rằng,…

4. Viết và chỉnh sửa:

• Sau khi có dàn ý, các em hãy bắt tay vào viết bài.
• Viết xong, hãy đọc lại thật kỹ để kiểm tra lỗi chính tả, ngữ pháp, cách diễn đạt, và xem các luận điểm đã được trình bày rõ ràng, thuyết phục hay chưa.

***

Cô tin rằng với những gợi ý chi tiết này, các em sẽ viết được một bài văn thật hay, thật sâu sắc và thể hiện được suy nghĩ chín chắn của mình về một vấn đề quan trọng trong học tập.

Chúc các em làm bài thật tốt và luôn yêu thích mọi môn học nhé!

Thân ái!