CÁO VÀ DÊ CON
Ngày xưa có một chú dê con đang nhú sừng nghĩ rằng mình đã lớn và …
Ngày xưa có một chú dê con đang nhú sừng nghĩ rằng mình đã lớn và có thể tự lo cho mình được. Thế nên vào một buổi chiều, khi đàn dê từ đồng cỏ bắt đầu quay về chuồng thì dê mẹ gọi, nhưng dê con chẳng thèm nghe và cứ kiếm cỏ non gặm tiếp. Lát sau, khi nó ngẩng đầu lên thì đàn dê đã về hết.
Nó chỉ còn lại một mình. Mặt trời đang lặn xuống. Các bóng cây đổ dài trên mặt đất. Một cơn gió nhẹ lạnh run lướt qua đồng cỏ rít lên những tiếng động đáng sợ. Dê con rùng mình sợ hãi khi nghĩ đến tên Cáo khủng khiếp. Nó bắt đầu chạy lung tung khắp cánh đồng, kêu be be: “Mẹ ơi, mẹ”. Nhưng mới được một tí, tên Cáo bỗng xuất hiện, gần một bụi cây! Dê con biết là mình chẳng còn nhiều hy vọng gì nữa.
“Cháu xin ông, ông Cáo.” Dê con run rẩy nói, “Cháu biết là ông sẽ ăn thịt cháu.
Nhưng trước khi ăn, xin ông hãy thổi kèn lên giúp cháu, vì cháu muốn được nhảy múa cho vui vẻ trước khi chết.”
Cáo thấy trước khi ăn được nghe nhạc chút ít cũng thích thú, nên nó liền lấy kèn thổi cho Dê Con nhảy múa tưng bừng.Trong lúc đó, đàn dê đang trên đường từ từ trở về chuồng. Trong buổi chiều im ắng tiếng kèn của Cáo được gió thổi đi xa. Mấy chú chó chăn dê vểnh tai lắng nghe. Chúng liền nhận ra bài Cáo vẫn thường hát trước khi ăn, chỉ một thoáng, chúng đã phóng như bay trở lại cánh đồng cỏ. Cáo đột ngột ngừng thổi, và bỏ chạy, nhưng không còn kịp nữa vì lũ chó đã đến gần, nó bèn trách mình sao ngu ngốc đi thổi kèn để làm vui lòng dê, thay vì cứ để tâm đến cái công việc sát sinh của mình. Đừng bao giờ để bất cứ việc gì gây sao nhãng mục tiêu chính của mình.
(Theo 101 Truyện ngụ ngôn Việt Nam, NXB Văn hóa – Thông tin, 2011)
Câu 1.Văn bản “Cáo và dê con” sử dụng ngôi kể thứ mấy?
Câu 2.Xác định biện pháp tu từ trong câu sau: “Chúng liền nhận ra bài Cáo vẫn thường hát trước khi ăn, chỉ một thoáng, chúng đã phóng như bay trở lại cánh đồng cỏ.”
Câu 3.Trình bày công dụng của dấu ngoặc kép trong câu văn sau:
“Cháu xin ông, ông Cáo.” Dê con run rẩy nói, “Cháu biết là ông sẽ ăn thịt cháu. Nhưng trước khi ăn, xin ông hãy thổi kèn lên giúp cháu, vì cháu muốn được nhảy múa cho vui vẻ trước khi chết.”
Câu 4.Qua văn bản “Cáo và dê con” em rút ra bài học gì cho bản thân?
***
Giải bài tập: CÁO VÀ DÊ CON
Câu 1. Văn bản “Cáo và dê con” sử dụng ngôi kể thứ mấy?
Để xác định ngôi kể, các em cần chú ý xem người kể chuyện xưng hô như thế nào trong câu chuyện hoặc đứng ở vị trí nào để kể.
Trong câu chuyện “Cáo và Dê con”, người kể chuyện không xưng “tôi” hay “chúng tôi”, mà kể về các nhân vật như “Dê con”, “Cáo”, “nó”, “chúng”. Người kể chuyện dường như đứng ngoài câu chuyện, quan sát và thuật lại diễn biến của sự việc.
Trả lời:
Văn bản “Cáo và dê con” sử dụng ngôi kể thứ ba.
Người kể giấu mình, không xưng “tôi”, mà gọi tên các nhân vật hoặc dùng các đại từ như “nó”, “chúng” để kể về sự việc và các nhân vật trong truyện.
Câu 2. Xác định biện pháp tu từ trong câu sau: “Chúng liền nhận ra bài Cáo vẫn thường hát trước khi ăn, chỉ một thoáng, chúng đã phóng như bay trở lại cánh đồng cỏ.”
Khi tìm biện pháp tu từ, các em hãy xem câu văn đó có sử dụng cách diễn đạt đặc biệt nào để tăng tính gợi cảm, gợi hình cho câu chữ không nhé!
Trong câu “chúng đã phóng như bay trở lại cánh đồng cỏ”, có từ “như” dùng để so sánh. Hành động “phóng” (chạy nhanh) của những chú chó được so sánh với hành động “bay”, nhấn mạnh tốc độ cực nhanh và khẩn cấp của chúng.
Trả lời:
Trong câu văn “Chúng liền nhận ra bài Cáo vẫn thường hát trước khi ăn, chỉ một thoáng, chúng đã phóng như bay trở lại cánh đồng cỏ” có sử dụng biện pháp tu từ so sánh.
Cụ thể, hành động “phóng” của lũ chó được so sánh với “bay”, nhằm diễn tả tốc độ chạy cực nhanh, vội vã và khẩn trương của chúng khi nghe tiếng kèn của Cáo, muốn kịp thời cứu Dê con.
Câu 3. Trình bày công dụng của dấu ngoặc kép trong câu văn sau:
“Cháu xin ông, ông Cáo.” Dê con run rẩy nói, “Cháu biết là ông sẽ ăn thịt cháu. Nhưng trước khi ăn, xin ông hãy thổi kèn lên giúp cháu, vì cháu muốn được nhảy múa cho vui vẻ trước khi chết.”
Dấu ngoặc kép có nhiều công dụng, nhưng phổ biến nhất là dùng để đánh dấu lời nói trực tiếp của nhân vật. Các em hãy xem đoạn văn này có phải là lời nói của Dê con không nhé.
Trong câu văn trên, chúng ta thấy có cụm từ “Dê con run rẩy nói”. Ngay sau đó là những câu được đặt trong dấu ngoặc kép. Điều này cho thấy đây chính là những lời mà Dê con đã nói ra một cách trực tiếp, nguyên văn.
Trả lời:
Trong câu văn trên, dấu ngoặc kép có công dụng đánh dấu (trích dẫn) lời nói trực tiếp của nhân vật Dê con.
Toàn bộ phần nằm trong dấu ngoặc kép là những lời mà Dê con đã run rẩy nói với Cáo để tìm cách thoát thân.
Câu 4. Qua văn bản “Cáo và dê con” em rút ra bài học gì cho bản thân?
Yêu cầu: Trình bày chi tiết, dùng HTML cơ bản (
, ). Không dùng markdown (**). Toán học thì bọc trong \( và \).
Các em thấy đấy, mỗi câu chuyện ngụ ngôn đều chứa đựng những bài học sâu sắc, gửi gắm đến chúng ta. Từ câu chuyện “Cáo và Dê con”, cô/thầy tin rằng các em có thể rút ra rất nhiều điều bổ ích cho cuộc sống của mình.
Trả lời:
Qua văn bản “Cáo và dê con”, em có thể rút ra những bài học quý giá cho bản thân như sau:
1. Luôn biết vâng lời cha mẹ, người lớn:
Dê con vì nghĩ mình đã lớn và muốn tự lập mà không nghe lời mẹ gọi về. Chính sự bướng bỉnh, thiếu vâng lời này đã đẩy Dê con vào tình huống nguy hiểm, đối mặt với Cáo hung ác. Bài học cho chúng ta là cần phải biết lắng nghe và vâng lời cha mẹ, thầy cô, những người lớn tuổi có kinh nghiệm. Bởi lẽ, lời khuyên của họ thường xuất phát từ tình yêu thương và sự lo lắng, nhằm bảo vệ chúng ta khỏi những hiểm nguy, sai lầm mà bản thân chưa thể nhìn thấy hoặc lường trước được.
2. Sức mạnh của đoàn kết và tập thể:
Khi Dê con tách đàn, nó trở nên yếu ớt và dễ dàng trở thành con mồi của kẻ thù. Chỉ khi đàn chó chăn dê (một phần của tập thể) kịp thời đến cứu, Dê con mới thoát nạn. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc sống trong một tập thể, biết nương tựa vào nhau. Khi chúng ta đoàn kết, chúng ta sẽ có sức mạnh lớn hơn, được bảo vệ tốt hơn và dễ dàng vượt qua khó khăn hơn. Đừng bao giờ tự tách mình ra khỏi tập thể, dù là gia đình, bạn bè hay lớp học.
3. Sự thông minh, bình tĩnh khi đối mặt với nguy hiểm:
Dù rơi vào tình thế ngàn cân treo sợi tóc, Dê con đã không hoảng loạn mà nhanh trí nghĩ ra mưu kế để trì hoãn Cáo, tạo cơ hội cho mình. Sự bình tĩnh và thông minh của Dê con đã giúp nó kéo dài thời gian, chờ đợi sự giúp đỡ. Bài học này dạy chúng ta rằng, khi gặp khó khăn, nguy hiểm, điều quan trọng là phải giữ được sự bình tĩnh để suy nghĩ, tìm cách giải quyết vấn đề, thay vì hoảng sợ và bỏ cuộc.
4. Không nên chủ quan, lơ là mục tiêu chính:
Cáo đã mắc bẫy Dê con vì sự chủ quan và ham vui nhất thời. Thay vì tập trung vào việc ăn thịt con mồi, Cáo lại bị sao nhãng bởi lời đề nghị thổi kèn để Dê con nhảy múa. Cuối cùng, chính sự lơ là đó đã khiến nó mất đi con mồi và suýt bị lũ chó bắt được. Lời Cáo tự trách mình ở cuối truyện “Đừng bao giờ để bất cứ việc gì gây sao nhãng mục tiêu chính của mình” là một lời nhắc nhở đắt giá. Chúng ta cần luôn tập trung vào mục tiêu của mình, dù trong học tập hay công việc, không để những yếu tố bên ngoài làm mình xao nhãng và đánh mất cơ hội.
***
Cô/thầy hy vọng rằng qua việc giải các bài tập này, các em đã hiểu rõ hơn về câu chuyện và rút ra được những điều bổ ích cho bản thân. Hãy luôn ghi nhớ những bài học này để sống tốt hơn mỗi ngày nhé!
\(1)\)
\(-\) Ngôi kể: Ngôi thứ \(3\) \(-\) toàn tri , người kể có cái nhìn quan sát toàn bộ diễn biến , sự việc trong câu chuyện cách khách quan , bao quát được câu chuyện.
\(2)\)
\(-\) BPTT:
\(+\) Nhân hóa \((\) ” Chúng liền nhận ra bài Cáo vẫn thường hát trước khi ăn ” \()\) \(->\) Động vật có suy nghĩ , hành động như của con người
\(+\) So sánh \((\) ” phóng \(-\) bay ” \()\) \(->\) Từ so sánh: ” như “
\(3)\)
\(-\) Công dụng dấu ngoặc kép:
\(+\) Đánh dấu lời nói trực tiếp của nhân vật , ở đây là lời nói của dê con nói với cáo.
\(4)\)
\(-\) Bài học rút ra:
\(+\) Biết tự giác , tự lập trong quá trình trưởng thành nhưng cùng với đó , tự lập còn cần phải biết khôn ngoan , không tự phụ kiêu căng muốn thể hiện chính mình mà vô tình gây nguy hiểm cho bản thân. Luôn phải giữ cái đầu lạnh , sự bình tĩnh trong mọi tình huống , khó khăn. Và cuối cùng đừng để bất cứ việc gì làm sao nhãng mục tiêu của chính mình.
Trợ Lý Xưởng In Thiên Nam
Add comment