Chào em học sinh của cô! Cô hiểu em đang rất lo lắng vì mai là thi rồi. Đừng lo lắng nhé, cô sẽ hướng dẫn em thật chi tiết để em tự tin bước vào phòng thi. Chúng ta cùng phân tích từng câu hỏi một nhé!

***

PHÂN TÍCH VĂN BẢN

Đầu tiên, chúng ta hãy đọc kỹ lại văn bản này một lần nữa để nắm chắc nội dung nhé:

“Ngoại tôi có một chiếc rương cũ đặt ở góc nhà. Trong rương là những bức thư đã ngã màu tgian, vài tấm ảnh đen trắng và một chiếc khăn tay, thêu tên ngoại. Mỗi lần mở rương, ngoại kể cho tôi nghe chuyện ngày xưa những ngày khó khăn nhưng đầy yêu thương. Ngoại bảo có những thứ k còn dùng đc nữa, nhưng k bgiờ nên vứt bỏ, vì đó là nơi ký ức ở lại”

Lưu ý nhỏ: Trong đoạn văn, có thể từ “gương cũ” ban đầu là do lỗi đánh máy, mà đúng ra phải là “rương cũ” (vì các vật dụng sau đó đều được đặt “trong rương”). Cô sẽ phân tích theo nghĩa “rương cũ” để đảm bảo tính logic của bài nhé!

***

Câu 1: Em hãy tìm phương thức biểu đạt và ngôi kể.

Để tìm phương thức biểu đạt và ngôi kể, em hãy xem xem đoạn văn đang làm gì và ai là người kể chuyện nhé.

• Phương thức biểu đạt:

Đoạn văn này đang kể lại một câu chuyện về chiếc rương của ngoại và những kỷ niệm, lời dặn của ngoại. Đồng thời, nó cũng miêu tả chiếc rương, các đồ vật bên trong (thư, ảnh, khăn tay). Cuối cùng, qua lời kể của ngoại, đoạn văn còn bộc lộ cảm xúc, tình cảm trân trọng ký ức.

Vậy, phương thức biểu đạt chính là: Tự sự (kể chuyện) kết hợp với Miêu tả (miêu tả đồ vật) và Biểu cảm (thể hiện tình cảm, suy nghĩ).

• Ngôi kể:

Em hãy chú ý các từ ngữ như “Ngoại tôi có…”, “kể cho tôi nghe…”. Người kể chuyện trực tiếp xưng “tôi” để kể về những điều mình chứng kiến, cảm nhận.

Vậy, ngôi kể được sử dụng là: Ngôi kể thứ nhất.

Trả lời:

Phương thức biểu đạt chính:

• Tự sự: Đoạn văn kể lại câu chuyện về chiếc rương cũ của ngoại, những lần ngoại mở rương và những lời ngoại dặn dò.
• Miêu tả: Đoạn văn miêu tả chiếc rương, những đồ vật bên trong (bức thư đã ngã màu thời gian, tấm ảnh đen trắng, chiếc khăn tay).
• (Có thể thêm) Biểu cảm: Thể hiện tình cảm trân trọng quá khứ, kỷ niệm qua lời kể và lời dặn của ngoại.

Ngôi kể: Ngôi kể thứ nhất (người kể xưng “tôi”).

Câu 2: Kể tên hai đồ vật được nhắc đến trong chiếc rương của ngoại?

Câu này rất dễ phải không nào? Em chỉ cần đọc kỹ phần miêu tả chiếc rương là sẽ thấy ngay.

Trả lời:

Hai đồ vật được nhắc đến trong chiếc rương của ngoại là: những bức thư đã ngã màu thời gian và vài tấm ảnh đen trắng (hoặc một chiếc khăn tay thêu tên ngoại). Em có thể chọn 2 trong 3 đồ vật này nhé.

Câu 3: Vì sao tác giả cho rằng “có những thứ không bao giờ nên vứt bỏ”?

Hãy tìm trong đoạn văn câu nào lý giải cho điều này nhé. Ngoại đã nói rất rõ ràng rồi.

Trả lời:

Tác giả (thông qua lời của ngoại) cho rằng “có những thứ không bao giờ nên vứt bỏ” vì “đó là nơi ký ức ở lại”. Những đồ vật cũ kỹ, dù không còn giá trị sử dụng, nhưng chúng chứa đựng những câu chuyện, kỷ niệm, tình cảm của một thời đã qua, là cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, giữa những người thân yêu.

Câu 4: Nêu chủ đề chính của văn bản.

Chủ đề chính là nội dung tư tưởng cốt lõi mà văn bản muốn truyền tải. Sau khi đọc xong, em cảm nhận được điều gì quan trọng nhất mà tác giả muốn nói?

Trả lời:

Chủ đề chính của văn bản là ý nghĩa của việc giữ gìn và trân trọng những kỷ niệm, ký ức về gia đình và quá khứ, đặc biệt là thông qua những đồ vật tưởng chừng như vô tri nhưng lại chứa đựng bao tình cảm thiêng liêng và bài học cuộc sống.

Câu 5: Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn “… Vì đó là nơi ký ức ở lại”.

Em hãy suy nghĩ xem, liệu ký ức có thể “ở lại” một nơi cụ thể như một con người hay một vật thể không? Khi chúng ta gán cho một vật không phải con người những hành động, tính chất của con người, đó là biện pháp tu từ gì?

Trả lời:

Trong câu văn “Vì đó là nơi ký ức ở lại” có sử dụng biện pháp tu từ Nhân hóa.

• Giải thích: “Ký ức” là một khái niệm trừu tượng, không thể có hành động “ở lại” như con người hay vật sống. Việc dùng động từ “ở lại” đã gán cho “ký ức” một khả năng, một hành động của con người, khiến ký ức trở nên sống động, có hình hài cụ thể như đang trú ngụ trong chiếc rương.
• Tác dụng:
  • Làm cho câu văn giàu hình ảnh và gợi cảm hơn: Giúp người đọc dễ hình dung và cảm nhận được sự hiện diện của ký ức trong những đồ vật cũ.
  • Nhấn mạnh giá trị tinh thần của những kỷ vật: Chiếc rương không chỉ chứa đồ vật mà còn chứa đựng cả một kho tàng ký ức, tình cảm. Điều này khiến những thứ tưởng chừng vô tri trở nên có linh hồn, có ý nghĩa sâu sắc.
  • Gợi sự trân trọng, nâng niu quá khứ: Biện pháp nhân hóa khiến cho thông điệp về việc giữ gìn kỷ niệm trở nên mạnh mẽ và thuyết phục hơn, lay động cảm xúc của người đọc về giá trị thiêng liêng của ký ức.

Câu 6: Từ nội dung văn bản, em hãy viết khoảng 5-7 dòng trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của việc giữ gìn, kỷ niệm gia đình trong cuộc sống hiện nay.

Đây là một câu hỏi mở, đòi hỏi em phải liên hệ từ bài đọc đến cuộc sống của chính mình. Em hãy trình bày suy nghĩ một cách chân thành và có lý lẽ nhé.

Trả lời:

Từ câu chuyện về chiếc rương ký ức của ngoại, em nhận ra rằng việc giữ gìn kỷ niệm gia đình có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong cuộc sống hiện nay. Giữa dòng chảy hối hả của cuộc sống hiện đại, những kỷ vật, câu chuyện cũ không chỉ là minh chứng cho quá khứ mà còn là sợi dây gắn kết các thành viên, giúp mỗi người tìm thấy cội nguồn và bản sắc của mình. Chúng nhắc nhở chúng ta về những giá trị truyền thống, tình yêu thương và sự hy sinh, tiếp thêm sức mạnh để vượt qua khó khăn. Hơn nữa, việc trân trọng kỷ niệm còn là cách để chúng ta biết ơn những người thân yêu, vun đắp tình cảm gia đình, tạo nên nền tảng vững chắc cho tương lai.

***

PHẦN VIẾT:

Em hãy viết một bài văn phân tích một tác phẩm truyện mình đã được học phần kết nối tri thức 8.

Đối với phần viết này, cô không thể viết thay em, nhưng cô sẽ hướng dẫn em cách làm một bài văn phân tích hoàn chỉnh nhé. Em hãy làm theo các bước sau:

1. Chọn tác phẩm truyện:
   • Em hãy chọn một tác phẩm truyện trong chương trình “Kết nối tri thức 8” mà em hiểu rõ nhất, yêu thích nhất hoặc có nhiều điều để phân tích nhất. Ví dụ: Chuyện cũ ở Hàng Gai, Chiếc lá cuối cùng, Lặng lẽ Sa Pa,… (Nếu không nhớ tên cụ thể, em có thể chọn một truyện đã học và nhớ cốt truyện).
2. Lập dàn ý chi tiết: Một bài văn phân tích cần có đủ 3 phần: Mở bài, Thân bài, Kết bài.
• Mở bài (khoảng 1-2 đoạn):
  • Giới thiệu tác giả, tác phẩm.
  • Nêu cảm nhận chung về tác phẩm hoặc vấn đề chính mà em sẽ phân tích (ví dụ: tư tưởng, nhân vật, giá trị tác phẩm).
• Thân bài (khoảng 3-4 đoạn): Đây là phần quan trọng nhất, em cần triển khai các luận điểm cụ thể. Mỗi luận điểm là một khía cạnh em muốn phân tích.
  • Đoạn 1: Phân tích nội dung cốt truyện và tình huống truyện.
    • Kể tóm tắt truyện (ngắn gọn, đủ ý).
    • Nêu và phân tích tình huống truyện (tại sao nó lại đặc biệt, có ý nghĩa gì đối với sự phát triển của câu chuyện và nhân vật).
  • Đoạn 2: Phân tích nhân vật chính (hoặc một số nhân vật tiêu biểu).
    • Giới thiệu nhân vật.
    • Phân tích ngoại hình, tính cách, nội tâm, hành động của nhân vật.
    • Nhân vật đó đã thể hiện những phẩm chất gì, có ý nghĩa như thế nào.
    • Có thể so sánh, đối chiếu với nhân vật khác (nếu có).
  • Đoạn 3: Phân tích chủ đề và ý nghĩa tác phẩm.
    • Tác phẩm muốn gửi gắm thông điệp gì? (tình yêu thương, lòng dũng cảm, sự hy sinh, ý chí nghị lực…).
    • Giá trị nhân đạo, giá trị hiện thực của tác phẩm (nếu có).
    • Tác phẩm có ý nghĩa gì đối với cuộc sống và nhận thức của em.
  • Đoạn 4 (có thể có): Phân tích nghệ thuật đặc sắc.
    • Tác giả đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật gì (miêu tả, tự sự, đối thoại, độc thoại nội tâm, các biện pháp tu từ…).
    • Nghệ thuật đó có tác dụng gì trong việc thể hiện nội dung và chủ đề của tác phẩm.
• Kết bài (khoảng 1 đoạn):
  • Khẳng định lại giá trị của tác phẩm và những điều em tâm đắc nhất.
  • Liên hệ mở rộng (nếu có): Tác phẩm đã để lại cho em bài học gì, cảm xúc gì, suy nghĩ gì về cuộc sống.
3. Viết bài:
   • Dựa vào dàn ý đã lập, em viết thành bài văn hoàn chỉnh.
   • Lưu ý cách diễn đạt mạch lạc, rõ ràng, có luận điểm, luận cứ (dẫn chứng từ tác phẩm) và lập luận chặt chẽ.
   • Sử dụng từ ngữ gợi cảm, giàu hình ảnh.
   • Tránh lỗi chính tả, ngữ pháp.
4. Kiểm tra lại: Sau khi viết xong, hãy đọc lại bài để chỉnh sửa câu từ, ý tứ cho phù hợp nhất.

***

Cô hy vọng với những hướng dẫn chi tiết này, em sẽ tự tin hơn rất nhiều nhé. Hãy giữ bình tĩnh, đọc kỹ đề bài và vận dụng kiến thức đã học. Cô chúc em làm bài thi thật tốt và đạt được kết quả cao nhất!