C1: Văn bản trên được viết theo thể loại nào?

Dựa vào nội dung và cách thức kể chuyện của văn bản, chúng ta có thể thấy đây là một đoạn trích được viết theo thể loại tiểu thuyết khoa học viễn tưởng (hoặc có thể gọi là truyện phiêu lưu kì ảo).

Lý do là vì văn bản kể lại một câu chuyện có cốt truyện, nhân vật và sự kiện diễn ra trong bối cảnh giả tưởng (dưới đáy biển sâu), có yếu tố khoa học (tàu ngầm, khám phá đại dương, sự hóa đá của cây cối) và những tình tiết ly kỳ, hấp dẫn, vượt ra ngoài thực tế thông thường như việc đi bộ dưới đáy biển, khám phá thành phố Atlantis đã mất tích. Tất cả những yếu tố này đều là đặc trưng của thể loại khoa học viễn tưởng và phiêu lưu.

C2: Nhân vật tôi đã đặt chân đến thành phố nào dưới đáy biển?

Trong đoạn trích, ở cuối phần (2), sau khi nhân vật “tôi” tỏ ra vô cùng băn khoăn về địa điểm mình đang ở, thuyền trưởng Nê-mô đã viết lên một phiến đá trắng cái tên: ÁT-LAN-TÍCH (ATLANTIS).

Vậy, nhân vật “tôi” đã đặt chân đến thành phố huyền thoại Át-lan-tích (Atlantis) dưới đáy biển. Đây là một lục địa được cho là đã bị chìm sâu dưới đáy đại dương từ hàng nghìn năm trước, mà nhân vật “tôi” đã có cơ hội chiêm ngưỡng.

C3: Chỉ ra liên kết và từ ngữ liên kết trong đoạn trích sau: “Tôi đang ở đâu? ở đâu? Tôi muốn biết điều đó, muốn biết điều đó dù có phải vứt bỏ mũ sắt đang bảo vệ đầu!”

Trong đoạn trích trên, chúng ta có thể thấy các biện pháp liên kết sau:

• Phép lặp:

• Lặp từ ngữ: Cụm từ “ở đâu?” được lặp lại hai lần, nhằm nhấn mạnh sự băn khoăn, khao khát tìm hiểu một cách dồn dập, mạnh mẽ của nhân vật.

• Lặp cụm từ: Cụm “muốn biết điều đó” cũng được lặp lại hai lần, thể hiện sự thôi thúc mãnh liệt, sự tò mò đến tột độ của nhân vật về địa điểm mình đang đứng.

• Phép thế:

• Từ ngữ “điều đó” được dùng để thay thế cho nội dung “tôi đang ở đâu”, giúp câu văn không bị lặp lại một cách nhàm chán mà vẫn đảm bảo ý nghĩa mạch lạc, rõ ràng. Việc sử dụng “điều đó” còn thể hiện sự bí ẩn, mơ hồ của vấn đề mà nhân vật đang thắc mắc.

C4: Chỉ ra công dụng của dấu chấm lửng trong câu văn sau: “Chúng tôi chống gậy bước những bước dài nhưng chậm vì đáy biển đầy tảo và đá dăm…”

Trong câu văn “Chúng tôi chống gậy bước những bước dài nhưng chậm vì đáy biển đầy tảo và đá dăm…”, dấu chấm lửng (…) có hai công dụng chính:

• Diễn tả sự liệt kê chưa đầy đủ: Dấu chấm lửng gợi ý rằng đáy biển không chỉ có tảo và đá dăm mà còn có thể có nhiều vật cản, địa hình khó khăn khác nữa mà tác giả không kể hết ra. Nó để người đọc tự hình dung thêm về sự phức tạp, hiểm trở của con đường.

• Gợi sự kéo dài, tiếp nối: Dấu chấm lửng gợi cảm giác về sự kéo dài của con đường, của những khó khăn mà nhân vật đang phải trải qua dưới đáy biển sâu. Nó tạo không khí về một cuộc hành trình gian nan, đầy thử thách, đồng thời gợi mở về những điều chưa được nói hết, những cảnh vật còn đang tiếp diễn.

C5: Nhận xét về nhân vật tôi giáo sư A-rôn-nác qua đoạn trích.

Qua đoạn trích trên, nhân vật giáo sư A-rôn-nác hiện lên là một con người với nhiều phẩm chất đáng quý của một nhà thám hiểm và một học giả:

• Sự dũng cảm, kiên cường và ý chí mạnh mẽ: Mặc dù là một giáo sư, ông không hề yếu đuối hay e ngại trước những hiểm nguy rình rập dưới đáy biển sâu. Ông “cố gắng theo sát Nê-mô” dù đường đi “khó đi”, phải “nhảy qua những khe núi sâu” mà trên cạn ông “không dám”. Điều này thể hiện ý chí không lùi bước, sự can đảm đối mặt với thử thách và khả năng thích nghi đáng kinh ngạc của ông trong môi trường khắc nghiệt. Ông không muốn “bị rút lại” chứng tỏ lòng tự trọng và quyết tâm cao.

• Lòng say mê khoa học, khao khát khám phá và tinh thần ham học hỏi tột độ: Điều này được thể hiện rõ nhất khi ông khao khát biết mình đang ở đâu đến mức “muốn biết điều đó dù có phải bỏ cái Mũ sắt bảo vệ đầu!”. Ông sẵn sàng đánh đổi sự an toàn của bản thân để thỏa mãn niềm khao khát tri thức. Khi Nê-mô viết chữ “Át-lan-tích”, ông đã ngay lập tức “nhớ lại tất cả những điều đó”, chứng tỏ ông có một vốn kiến thức sâu rộng về lịch sử, địa lý, và khả năng liên hệ thực tế với những điều đã học. Ông không chỉ nhìn ngắm mà còn cố gắng chạm vào, cảm nhận những dấu vết của quá khứ, như việc “được chà xát vào những hòn đá của những thứ đó Tòa nhà đồng thời với các địa chất thời đại”, “bước chân lên mảnh đất mà những nguyên thủy đã đi”, cho thấy sự trân trọng và ước muốn tìm hiểu sâu sắc.

• Khả năng quan sát tinh tế và niềm tin mãnh liệt vào những gì mình trải nghiệm: Ông miêu tả cảnh quan dưới biển rất chi tiết, sống động, từ “rừng cây đã chết, trụi hết lá, đã hóa đá” đến “thành phố chết: những tòa nhà đổ nát, những hoàng đài hoang tàn”. Điều đặc biệt, ông đã khẳng định một cách mạnh mẽ với người đọc: “Nhưng không, tôi không mơ ngủ đâu! Tất cả những cái đó tôi đều nhìn thấy mắt!”, thể hiện sự trung thực, khách quan của một nhà khoa học chân chính, đồng thời bác bỏ mọi hoài nghi về những trải nghiệm phi thường của mình, khẳng định tính xác thực của cuộc phiêu lưu.

• Tâm hồn nhạy cảm, dễ rung động trước vẻ đẹp và sự bí ẩn của thiên nhiên, lịch sử: Không chỉ là một nhà khoa học lý trí, A-rôn-nác còn là một người có tâm hồn phong phú. Ông thể hiện sự ngỡ ngàng, kinh ngạc trước cảnh quan kỳ vĩ và bi tráng của thành phố Atlantis bị chìm, cảm thấy mình đang “được chà xát vào những hòn đá”, “được bước chân lên mảnh đất mà những nguyên thủy đã đi”, cho thấy sự xúc động sâu sắc khi được trực tiếp trải nghiệm và chứng kiến lịch sử, cảm nhận được sự vĩnh hằng của thời gian và không gian.

Tóm lại, giáo sư A-rôn-nác là một nhân vật điển hình cho mẫu người trí thức, dũng cảm, có lòng say mê khoa học, khao khát khám phá những điều bí ẩn của thế giới, đồng thời cũng là người có tâm hồn phong phú, nhạy cảm. Ông đại diện cho khát vọng chinh phục và khám phá của loài người.

Hy vọng những phân tích trên sẽ giúp các em hiểu rõ hơn về đoạn trích và nhân vật giáo sư A-rôn-nác. Hãy luôn giữ trong mình tinh thần ham học hỏi và khám phá như vị giáo sư này nhé!