CHỈ HỎI 1 CÂU DUY NHẤT VÀO LM GẤP VỚI
Củ khoai nướng
Sau trận mưa rào vòm trời n…
Củ khoai nướng
Sau trận mưa rào vòm trời như được rửa sạch, trở nên xanh và cao hơn.
Đã chớm hè nhưng trời vẫn lành lạnh, cái lạnh làm người ta hưng phấn và chóng đói. Thường Mạnh đi học về là đi thả trâu. Tối mịt cậu rong trâu về, đầu tưởng tượng đến một nồi cơm bốc khói nghi ngút.
Nhưng từ giờ đến tối còn lâu và cậu cần phải tìm được một việc gì đó trong khi con trâu đang mải miết gặm cỏ. Cậu bèn ngồi đếm từng con sáo mỏ vàng đang nhảy kiếm ăn trên cánh đồng màu đã thu hoạch. Thỉnh thoảng chúng lại nghiêng ngó nhìn cậu, ý chừng muốn dò la xem “anh bạn khổng lồ” kia có thể chơi được không. Chợt Mạnh phát hiện ra một đám mầm khoai đỏ au, mập mạp, tua tủa hướng lên trời. Kinh nghiệm đủ cho cậu biết bên dưới những chiếc mầm là củ khoai lang sót. Với bất cứ đứa trẻ trâu nào thì điều đó cũng tương đương với một kho báu. Nó bị sót lại từ trước Tết và bây giờ nó sẽ rất ngọt. Để xem, anh bạn to cỡ nào? Không ít trường hợp bên dưới chỉ là một mẩu khoai. Nước miếng đã kịp tứa khắp chân răng khi cậu tưởng tượng đến món khoai nướng. Ruột nó trong như thạch. Những giọt mật trào ra, gặp lửa tạo một thứ hương thơm chết người, nhất là khi trời lại lành lạnh thế này. Thật may là mình đem theo lửa – cậu lẩm bẩm. Sợ niềm hy vọng đi veo mất nên cậu rón rén bới lớp đất mềm lên. Khi cậu hoàn toàn tin nó là một củ khoai thì cậu thọc sâu tay vào đất, sâu nữa cho đến khi những ngón tay cậu ôm gọn củ khoai khá bự, cậu mới từ từ lôi nó lên. Chà, thật tuyệt vời. Nó không chỉ đơn thuần là củ khoai sót. Nó y như quà tặng, một thứ kho báu trời đất ban riêng cho cậu.
Mạnh đã có việc để làm, mà lại là một việc làm người ta háo hức. Trong chốc lát đống cành khô bén lửa và đợi đến khi nó chỉ còn lớp than hồng rực Mạnh mới vùi củ khoai vào. Cậu ngồi im lắng nghe một sự dịch chuyển vô cùng tinh tế dưới lớp than, cùi trắng muốt đang bị sức nóng ủ cho thành mật. Từng khoảnh khắc với Mạnh lúc này trở nên vô cùng huyền diệu. Rồi có một mùi thơm cứ đậm dần, cứ quánh lại, lan tỏa, xoắn xuýt. Cậu nhớ lại có lần bà kể, nhờ đúng một củ khoai nướng mà ông cậu thoát chết đói và sau đó làm nên sự nghiệp. Chuyện như cổ tích nhưng lại có thật. Nào, để xem sau đây cậu sẽ làm nên công trạng gì.
Chợt cậu thấy có hai người, một lớn, một bé đang đi tới. Ông già ôm theo bọc tay nải còn cậu bé thì cứ ngoái cổ lại phía làng. Cậu nhận ra hai ông cháu lão ăn mày ở xóm bên. Hôm nay, chẳng có phiên chợ sao ông cháu lão cũng ra khỏi nhà nhỉ. Vài lần giáp mặt cậu bé và thấy mặt mũi nó khá sáng sủa. Bố mẹ nó chết trong một trận lũ quét nên nó chỉ trông cậy vào người ông mù lòa.
Mạnh lén trút ra tiếng thở dài khi ông cháu lão ăn mày đã đến rất gần. Có thể thấy rõ cánh mũi lão phập phồng như hà hít tìm thứ mùi vị gì đó. Cậu bé vẫn câm lặng, thỉnh thoảng lén nhìn Mạnh.
– Mùi gì mà thơm thế – ông cậu bé lên tiếng – Hẳn ai đang nướng khoai. Ngồi nghỉ một lát để ông xin lửa hút điếu thuốc đã cháu.
Ông lão lần túi lấy gói thuốc lào. Thằng bé giúp ông tháo khỏi lưng chiếc điếu nhỏ xíu. Mùi khoai nướng vẫn ngào ngạt và Mạnh đành ngồi chết gí, không dám động cựa. Chỉ khi ông lão nhờ, cậu mới cúi xuống thổi lửa. Chà, ông cháu lão mà ngồi dai là củ khoai cháy mất. Đã có mùi vỏ cháy. Lửa sẽ lấn dần vào cho đến khi biến củ khoai thành đen thui mới thôi. Dường như đoán được nỗi khó xử của Mạnh, ông lão bảo:
– Tôi chỉ xin lửa thôi…
Mạnh như bị bắt quả tang đang làm chuyện vụng trộm, mặt đỏ lên. Nhưng ông lão mắt lòa không thể nhìn thấy còn cậu bé ý tứ nhìn đi chỗ khác.
– Thôi, chào cậu nhé. Ta đi tiếp đi cháu!
Ông lật đật đứng dậy, bám vào vai cậu bé, vội vã bước. Cậu bé lặng lẽ nhìn Mạnh như muốn xin lỗi vì đã làm khó cho cậu. Cái nhìn đĩnh đạc của một người tự trọng, không muốn bị thương hại khiến Mạnh vội cúi gằm xuống. Ôi, giá như có ba củ khoai, chí ít cũng là hai củ. Đằng này chỉ có một… Mạnh thấy rõ tiếng chân hai ông cháu xa dần. Nhưng chính khi ấy, khi củ khoai nóng hổi, lớp vỏ răn lại như từng gợn sóng nằm phơi ra trước mắt Mạnh, thì nỗi chờ đón háo hức lúc trước cũng tiêu tan mất. Giờ đây củ khoai như là nhân chứng cho một việc làm đáng hổ thẹn nào đó. Dù Mạnh có dối lòng rằng mình chẳng có lỗi gì sất nhưng cậu vẫn không dám chạm vào củ khoai… Hình như đã có người phải quay mặt đi vì không dám ước có được nó. Có thể ông nội cậu đã từng nhìn củ khoai nướng cho ông làm nên sự nghiệp bằng cái cách đau đớn như vậy.
Mặc dù rong trâu về từ chiều nhưng mãi tối mịt Mạnh mới vào nhà. Giờ đây mới là lúc cậu sống trọn vẹn với cảm giác ngây ngất của người vừa được ban tặng một món quà vô giá. Cậu nhắm mắt lại mường tượng giây phút cậu bé kia mở gói giấy báo ra. Nửa củ khoai khi đó sẽ khiến cậu ta liên tưởng đến phép lạ, có thể lắm chứ! Và rồi cậu thấy lâng lâng đến mức chính mình tự hỏi liệu đây có phải là giấc mơ?
Câu 3. Chỉ ra và phân tích tác dụng của phép liệt kê trong phần trích sau : Rồi có một mùi thơm cứ đậm dần, cứ quánh lại, lan tỏa, xoắn xuýt.
Cô rất vui được hướng dẫn các em phân tích tác phẩm văn học. Đối với câu hỏi của em, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu về phép liệt kê và tác dụng của nó trong đoạn văn “Củ khoai nướng” nhé.
Bài làm:
Trong đoạn trích: “Rồi có một mùi thơm cứ đậm dần, cứ quánh lại, lan tỏa, xoắn xuýt.”
1. Chỉ ra phép liệt kê:
Phép liệt kê được sử dụng trong câu trên là các từ ngữ miêu tả mức độ và trạng thái của mùi thơm: đậm dần, quánh lại, lan tỏa, xoắn xuýt.
2. Phân tích tác dụng của phép liệt kê:
Phép liệt kê các tính từ và động từ này có tác dụng rất lớn trong việc diễn tả một cách sinh động, cụ thể và đầy cảm xúc về mùi thơm của củ khoai nướng, cụ thể như sau:
- Tăng sức gợi hình, gợi cảm: Bằng cách liệt kê một loạt các sắc thái của mùi thơm, tác giả không chỉ cho người đọc biết rằng có mùi thơm, mà còn giúp người đọc hình dung và cảm nhận được sự phát triển, lan tỏa của mùi hương một cách rõ nét nhất. Mùi thơm không chỉ đơn thuần “thơm” mà nó “đậm dần” lên (cảm giác về sự tăng cường), “quánh lại” (cảm giác về sự cô đặc, sánh lại, gần như có thể chạm vào), “lan tỏa” (cảm giác về sự khuếch tán, bao trùm không gian) và cuối cùng là “xoắn xuýt” (gợi cảm giác mùi thơm len lỏi, quấn quýt, không thể thoát ra được, tạo sự quyến rũ mạnh mẽ).
- Nhấn mạnh cường độ và sức hấp dẫn của mùi thơm: Các từ ngữ được liệt kê theo một trình tự tăng tiến về mức độ và sự ảnh hưởng, từ “đậm dần” đến “xoắn xuýt”, cho thấy mùi thơm của củ khoai nướng không chỉ thoang thoảng mà vô cùng nồng nàn, mãnh liệt và có sức lan tỏa, lôi cuốn đến mức khó cưỡng lại. Nó tạo nên một cảm giác thèm muốn tột độ, khiến người đọc như đang ngửi thấy mùi khoai nướng thơm lừng trong không gian.
- Diễn tả trạng thái chờ đợi, háo hức của nhân vật: Mùi thơm được mô tả chi tiết và mạnh mẽ như vậy cũng phần nào phản ánh tâm trạng của Mạnh. Cậu bé đang dồn hết sự tập trung, các giác quan để cảm nhận từng khoảnh khắc biến chuyển của củ khoai. Sự chi tiết trong miêu tả mùi thơm thể hiện sự háo hức, mong chờ tột độ của Mạnh đối với món khoai nướng, món ăn mà cậu bé coi như một kho báu.
- Tạo nhịp điệu cho câu văn: Việc sắp xếp các từ ngữ liên tiếp nhau cũng tạo nên một nhịp điệu nhất định, giúp câu văn trở nên giàu sức biểu cảm hơn, thu hút sự chú ý của người đọc vào chi tiết quan trọng này.
Tóm lại, phép liệt kê trong câu văn không chỉ là một thủ pháp nghệ thuật thông thường mà nó còn góp phần đắc lực vào việc xây dựng không khí truyện, khắc họa cảm xúc nhân vật và khiến chi tiết “củ khoai nướng” trở nên sống động, có hồn hơn bao giờ hết, là tâm điểm của cả câu chuyện.
Chúc các em học tốt môn Ngữ văn và luôn yêu thích những bài học ý nghĩa này nhé!
\(Câu\) \(3\): BPTT: \(Liệt\) \(kê\):” Đậm dần , quánh lại , lan tỏa , xoắn xuýt “
\(Tác\) \(dụng\):
\(+\) Tăng sức gợi hình gợi cảm tạo sự sinh động và hấp dẫn cho câu văn.
\(+\) Nhấn mạnh mùi hương lan tỏa ra và tăng dần rồi đậm dần làm nổi bật lên mùi hương quyến rũ đầy mãnh liệt ấy.
\(+\) Qua đó tác giả đã thể hiện sự yêu thích, cảm giác háo hức và đầy thèm thuồng với mùi hương đầy sự quyến luyến ấy.
Đáp án:+Giải thích các bước giải:
\(-\) BPTT : liệt kê ” cứ đậm dần , cứ quánh lại , lan tỏa , xoắn xuýt “
\(-\) Tác dụng
\(+\) Tạo sự liên kết chặt chẽ , làm cho câu thơ tăng sức gợi hình , gợi cảm , nhịp điệu nhanh , dồn dập .
\(+\) Nhấn mạnh sự lan tỏa mãnh liệt của mùi thơm khó cưỡng của củ khoai nướng gợi cảm giác thèm ăn , đói khát và hấp dẫn .
\(+\) Làm nổi bật về chủ đề lòng nhân ái , sự sẻ chia và ký ức êm đềm .
\(+\) Thể hiện cái nhìn trân trọng , nâng niu , sự cảm thông sâu sắc với những mảnh đời nghèo khó và đề cao lòng nhân ái , sự tử tế .
\(color{lightblue}{~min~}\)

Trợ Lý Xưởng In Thiên Nam
Add comment