Hồ nuôi tôm giống của một anh nông dân chứa `30` khối nước, cứ mỗi giờ máy bơm n…
\(A. 12\)
\(B. 1,33\)
\(C. 0,75\)
\(D. 1\)
Chào các em học sinh lớp 12 thân mến!
Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau giải quyết một bài toán thực tế rất thú vị về nồng độ, áp dụng kiến thức về hàm số và giới hạn mà chúng ta đã học. Bài toán có nội dung như sau:
Hồ nuôi tôm giống của một anh nông dân chứa \(30\) khối nước, cứ mỗi giờ máy bơm nước sẽ bơm thêm vào hồ \(4\) khối nước, đồng thời anh ta cũng thêm vào \(3kg\) bột xử lý nước. Nồng độ (kg/khối) của bột xử lí nước trong hồ không bao giờ vượt qua
A. \(12\)
B. \(1,33\)
C. \(0,75\)
D. \(1\)
Chúng ta hãy cùng phân tích bài toán và tìm lời giải chi tiết nhé!
Phân tích bài toán:
- Thể tích nước ban đầu trong hồ: \(V_0 = 30\) khối.
- Mỗi giờ, máy bơm thêm vào hồ: \(4\) khối nước.
- Đồng thời, mỗi giờ anh nông dân thêm vào: \(3kg\) bột xử lý nước.
- Yêu cầu: Tìm giá trị mà nồng độ bột xử lý nước trong hồ không bao giờ vượt quá. Nồng độ được tính bằng (kg bột / khối nước).
Để giải bài toán này, chúng ta sẽ thiết lập một hàm số biểu diễn nồng độ của bột xử lý nước trong hồ theo thời gian.
Bước 1: Xác định thể tích nước và khối lượng bột theo thời gian.
Gọi \(t\) là thời gian (đơn vị: giờ) kể từ khi bắt đầu bơm nước và thêm bột. Giả sử \(t \ge 0\).
Ban đầu có \(30\) khối nước. Mỗi giờ thêm \(4\) khối nước.
Vậy, sau \(t\) giờ, thể tích nước trong hồ sẽ là:
\(V(t) = 30 + 4t\) (khối)
Giả sử ban đầu hồ không có bột xử lý nước. Mỗi giờ thêm \(3kg\) bột.
Vậy, sau \(t\) giờ, tổng khối lượng bột đã thêm vào hồ sẽ là:
\(M(t) = 3t\) (kg)
Bước 2: Lập hàm số biểu diễn nồng độ.
Nồng độ (ký hiệu là \(C(t)\)) của bột xử lý nước trong hồ tại thời điểm \(t\) được tính bằng công thức:
\(C(t) = \frac{\text{Khối lượng bột}}{\text{Thể tích nước}}\)
Thay các biểu thức đã tìm được từ Bước 1 vào, ta có hàm số nồng độ:
\(C(t) = \frac{3t}{30 + 4t}\)
Trong đó, \(t \ge 0\).
Bước 3: Tìm giá trị lớn nhất hoặc giới hạn của hàm số nồng độ.
Để tìm nồng độ không bao giờ vượt quá, chúng ta cần tìm giá trị lớn nhất (cận trên) của hàm số \(C(t)\) khi \(t\) thay đổi. Chúng ta có thể làm điều này bằng cách khảo sát sự biến thiên của hàm số hoặc tìm giới hạn của nó khi \(t \to +\infty\).
Cách 1: Khảo sát đạo hàm của hàm số.
Chúng ta tính đạo hàm của \(C(t)\) để xét sự biến thiên của hàm số:
\(C'(t) = \left( \frac{3t}{30 + 4t} \right)’\)
Áp dụng công thức đạo hàm của một thương \(\left( \frac{u}{v} \right)’ = \frac{u’v – uv’}{v^2}\), với \(u = 3t\) và \(v = 30 + 4t\):
- \(u’ = (3t)’ = 3\)
- \(v’ = (30 + 4t)’ = 4\)
Thay vào công thức, ta được:
\(C'(t) = \frac{3(30 + 4t) – 3t(4)}{(30 + 4t)^2}\)
\(C'(t) = \frac{90 + 12t – 12t}{(30 + 4t)^2}\)
\(C'(t) = \frac{90}{(30 + 4t)^2}\)
Vì \(90 > 0\) và \((30 + 4t)^2 > 0\) với mọi \(t \ge 0\), nên ta có \(C'(t) > 0\) với mọi \(t \ge 0\).
Điều này chứng tỏ hàm số \(C(t)\) là một hàm số đồng biến (luôn tăng) trên đoạn \([0, +\infty)\). Nồng độ sẽ tăng dần theo thời gian.
Để tìm giá trị mà nồng độ không bao giờ vượt quá, chúng ta cần tìm giới hạn của \(C(t)\) khi \(t \to +\infty\).
Cách 2: Tìm giới hạn của hàm số khi \(t \to +\infty\).
Nồng độ sẽ tăng dần và tiến đến một giá trị giới hạn nào đó. Giá trị giới hạn này chính là giá trị mà nồng độ không bao giờ vượt qua.
Ta tìm giới hạn của \(C(t)\) khi \(t\) tiến tới vô cùng:
\(\lim_{t \to +\infty} C(t) = \lim_{t \to +\infty} \frac{3t}{30 + 4t}\)
Đây là dạng vô định \(\frac{\infty}{\infty}\). Để giải quyết, ta chia cả tử và mẫu cho \(t\) (bậc cao nhất của biến \(t\)):
\(\lim_{t \to +\infty} \frac{\frac{3t}{t}}{\frac{30}{t} + \frac{4t}{t}}\)
\(\lim_{t \to +\infty} \frac{3}{\frac{30}{t} + 4}\)
Khi \(t \to +\infty\), thì \(\frac{30}{t} \to 0\).
Vậy:
\(\lim_{t \to +\infty} C(t) = \frac{3}{0 + 4} = \frac{3}{4} = 0,75\)
Kết luận:
Vì hàm số nồng độ \(C(t)\) là hàm đồng biến và có giới hạn là \(0,75\) khi \(t \to +\infty\), điều này có nghĩa là nồng độ bột xử lý nước trong hồ sẽ luôn tăng lên nhưng sẽ không bao giờ đạt đến hoặc vượt quá giá trị \(0,75\) kg/khối. Nó chỉ tiến dần đến \(0,75\).
Vậy, nồng độ bột xử lý nước trong hồ không bao giờ vượt qua \(0,75\) kg/khối.
Đối chiếu với các phương án đã cho:
- A. \(12\)
- B. \(1,33\)
- C. \(0,75\)
- D. \(1\)
Chúng ta chọn phương án C. \(0,75\).
Hy vọng các em đã hiểu rõ bài giải này. Đây là một dạng bài rất hay, giúp chúng ta thấy được ứng dụng của đạo hàm và giới hạn trong việc giải quyết các vấn đề thực tế!
Gọi \(t\) \((\) giờ \()\) là thời gian bơm nước \(( t>=0)\)
Lượng nước trong hồ sau \(t\) giờ là: \(V(t)=30+4t\) \((\) khối \()\)
Lượng bột xử lý nước trong hồ sau \(t\) giờ là: \(m(t)=3t\) \((\) kg \()\)
Nồng độ bột xử lý nước \((\) kg \(/\) khối \()\) sau \(t\) giờ là:
\(C(t)=(3t)/(30+4t)\)
\(f'(t)=((3t’.(30+4t)-3t.(30+4t)’))/(30+4y)^2=90/(30+4t)^2\) nên hàm số \(f(t)\) đồng biến trên \((0;+oo)\)
Giới hạn nồng độ của bột xử lí nước trong hồ là:
\(lim_(t->+oo) (3t)/(30+4t)=lim_(t->+oo) 3/(30/t +4) =3/4=0,75\)
Vậy chọn \(C.0,75\)
Đáp án:
\(=> C\)
Giải thích các bước giải:
Gọi \(t\) là số giờ tính từ lúc máy bắt đầu bơm nước\( (t >= 0)\)
Tại thời điểm \(t\), thể tích nước trong hồ là: \(30 + 4t\) (khối)
Tại thời điểm \(t\), khối lượng bột xử lý nước là: \(3t (kg)\)
Nồng độ bột xử lý nước trong hồ tại thời điểm t là:
\(C(t) = 3t / (30 + 4t)\)
Xét giới hạn của nồng độ khi thời gian \(t\) tiến đến vô cùng:
\(lim_ (t -> + ∞) [3t ]/ (30 + 4t) = lim _(t -> + ∞) 3 / (30/t + 4) = 3/4 = 0,75\)
Do \(C(t) = [3t]/(30 + 4t) < 0,75\) với mọi \(t >= 0\) nên nồng độ bột xử lý nước không bao giờ vượt qua \(0,75 kg\)\(/\)khối

Trợ Lý Xưởng In Thiên Nam
Add comment