PTĐTTNT bằng ép HĐT
`x^2+6x+5`
\(x^2+6x+5\)
Các em hãy quan sát đa thức này. Chúng ta thấy có dạng \(x^2 + …\). Để áp dụng hằng đẳng thức, chúng ta cần cố gắng đưa nó về dạng của một bình phương của một tổng hoặc một hiệu.
Chúng ta có hằng đẳng thức: \((a+b)^2 = a^2 + 2ab + b^2\).
Trong đa thức \(x^2+6x+5\), ta có \(x^2\) là số hạng đầu tiên bình phương. Số hạng thứ hai là \(6x\). Chúng ta hãy thử xem \(6x\) có thể là số hạng \(2ab\) trong hằng đẳng thức không.
Nếu \(a = x\), thì \(2ab = 2xb\). Để \(2xb = 6x\), ta suy ra \(2b = 6\), hay \(b = 3\).
Vậy, nếu chúng ta coi \(a=x\) và \(b=3\), thì \(a^2 + 2ab = x^2 + 2 \cdot x \cdot 3 = x^2 + 6x\).
Đa thức của chúng ta có \(x^2 + 6x + 5\). Chúng ta thấy \(x^2 + 6x\) chính là phần đầu của hằng đẳng thức \((x+3)^2\).
Ta có: \((x+3)^2 = x^2 + 6x + 3^2 = x^2 + 6x + 9\).
Bây giờ, chúng ta sẽ “biến đổi” đa thức đã cho để xuất hiện \(x^2 + 6x + 9\):
Bước 1: Tách số hạng \(6x\)
Chúng ta cần làm cho số hạng \(6x\) có dạng \(2ab\). Ta đã xác định \(a=x\) và \(b=3\).
Do đó, ta tách số hạng \(6x\) thành \(2 \cdot x \cdot 3\).
Bước 2: Bổ sung \(b^2\)
Vì \(b=3\), nên \(b^2 = 3^2 = 9\). Đa thức ban đầu chỉ có \(+5\), thiếu \(+9\).
Để xuất hiện \(+9\), ta sẽ tách số hạng \(5\) thành \(9 – 4\).
Khi đó, đa thức \(x^2+6x+5\) trở thành:
\[ x^2 + 6x + 5 = x^2 + 6x + 9 – 4 \]
Bước 3: Áp dụng hằng đẳng thức
Bây giờ, ta nhóm ba số hạng đầu tiên lại:
\[ (x^2 + 6x + 9) – 4 \]
Ba số hạng trong ngoặc chính là dạng của \((a+b)^2\), với \(a=x\) và \(b=3\). Vậy ta có:
\[ (x+3)^2 – 4 \]
Bước 4: Áp dụng hằng đẳng thức hiệu hai bình phương
Chúng ta thấy biểu thức hiện tại có dạng \(A^2 – B^2\), với \(A = (x+3)\) và \(B = 2\) (vì \(4 = 2^2\)).
Chúng ta có hằng đẳng thức: \(A^2 – B^2 = (A-B)(A+B)\).
Áp dụng vào bài toán:
\[ (x+3)^2 – 2^2 = ((x+3) – 2)((x+3) + 2) \]
Bước 5: Rút gọn biểu thức
Ta thực hiện phép tính trong các ngoặc:
\[ (x+3-2)(x+3+2) = (x+1)(x+5) \]
Vậy, ta đã phân tích đa thức \(x^2+6x+5\) thành nhân tử là \((x+1)(x+5)\).
Tóm lại các bước:
- Xác định dạng của hằng đẳng thức có thể áp dụng.
- Biến đổi đa thức ban đầu để xuất hiện các số hạng tương ứng với hằng đẳng thức.
- Áp dụng hằng đẳng thức để nhóm các số hạng lại.
- Nếu còn số hạng chưa phân tích được, tiếp tục áp dụng các hằng đẳng thức khác (như hiệu hai bình phương).
- Rút gọn kết quả cuối cùng.
Các em hãy ghi nhớ cách làm này nhé. Nếu có bài nào khó, hãy mạnh dạn hỏi thầy.
\(\color{#b3e5ff}{t}\color{#99ddff}{b}\)
\(x^2+6x+5\)
\(=(x^2+6x+9)-4\)
\(=(x+3)^2-4\)
\(=(x+3-2)(x+3+2)\)
\(=(x+1)(x+5)\)
Đáp án:
\(x^2 + 6x + 5\)
\(=x^2 + 2x + 1 + 4x + 4\)
\(=(x + 1)^2 + 4(x + 1)\)
\(=(x + 1)(x + 1 + 4)\)
\(=(x + 1)(x + 5)\)

Trợ Lý Xưởng In Thiên Nam
Add comment