Bài 4: Tìm X

Đây là các bài toán tìm thành phần chưa biết của phép tính. Chúng ta cùng ôn lại quy tắc một chút nhé:

• Muốn tìm số hạng chưa biết, ta lấy tổng trừ đi số hạng đã biết.
• Muốn tìm số bị trừ, ta lấy hiệu cộng với số trừ.
• Muốn tìm số trừ, ta lấy số bị trừ trừ đi hiệu.

Chúng ta cùng giải từng câu một nào!

a. \(23 + 15 = X + 19\)

Đầu tiên, chúng mình hãy tính tổng ở vế bên trái trước nhé!

\(23 + 15 = 38\)

Vậy, phương trình của chúng ta sẽ trở thành:

\(38 = X + 19\)

Bây giờ, chúng ta có một bài toán tìm số hạng chưa biết \(X\). Để tìm \(X\), chúng ta lấy tổng là 38 trừ đi số hạng đã biết là 19.

\(X = 38 – 19\)
\(X = 19\)

Vậy, giá trị của \(X\) là 19. Các em kiểm tra lại nhé: \(23 + 15 = 38\), \(19 + 19 = 38\). Đúng rồi!

b. \(98 – 23 = X – 26\)

Tương tự câu a, chúng ta hãy tính hiệu ở vế bên trái trước nhé!

\(98 – 23 = 75\)

Vậy, phương trình của chúng ta sẽ trở thành:

\(75 = X – 26\)

À, đây là bài toán tìm số bị trừ \(X\). Để tìm số bị trừ, chúng ta lấy hiệu là 75 cộng với số trừ là 26.

\(X = 75 + 26\)
\(X = 101\)

Vậy, giá trị của \(X\) là 101. Chúng ta thử lại nhé: \(98 – 23 = 75\), \(101 – 26 = 75\). Chính xác rồi!

c. \(32 + 15 = X – 25\)

Chúng mình cùng tính tổng ở vế trái trước nào!

\(32 + 15 = 47\)

Vậy, phương trình của chúng ta sẽ trở thành:

\(47 = X – 25\)

Đây lại là một bài toán tìm số bị trừ \(X\). Để tìm \(X\), chúng ta lấy hiệu là 47 cộng với số trừ là 25.

\(X = 47 + 25\)
\(X = 72\)

Vậy, giá trị của \(X\) là 72. Kiểm tra lại nhé: \(32 + 15 = 47\), \(72 – 25 = 47\). Rất tốt!

Chúc mừng các em đã hoàn thành Bài 4 rất xuất sắc!

Bài 5: Tìm chữ số x, biết:

Ở bài này, chúng ta sẽ tìm một chữ số \(x\) phù hợp để các phép so sánh (dấu lớn hơn, nhỏ hơn) là đúng. Các em nhớ nhé, chữ số \(x\) có thể là các số từ 0 đến 9.

a. \(26x < 261\)

Số \(26x\) nghĩa là số có hàng trăm là 2, hàng chục là 6 và hàng đơn vị là \(x\).
Chúng ta so sánh số \(26x\) với số 261.

Chúng ta thấy rằng chữ số hàng trăm của cả hai số đều là 2.
Chữ số hàng chục của cả hai số cũng đều là 6.
Vậy để so sánh hai số này, chúng ta sẽ so sánh chữ số hàng đơn vị.

Chữ số hàng đơn vị của số \(26x\) là \(x\).
Chữ số hàng đơn vị của số 261 là 1.

Vì \(26x < 261\), nên chữ số hàng đơn vị \(x\) phải nhỏ hơn chữ số hàng đơn vị 1.

Mà \(x\) là một chữ số (từ 0 đến 9). Chữ số nào nhỏ hơn 1 nhỉ?

Chỉ có một chữ số nhỏ hơn 1, đó chính là 0.

Vậy, \(x = 0\).

Khi \(x=0\), số đó là 260. Ta có \(260 < 261\), điều này là đúng!

b. \(217 > x90\)

Số \(x90\) có nghĩa là số có hàng trăm là \(x\), hàng chục là 9 và hàng đơn vị là 0.
Chúng ta so sánh số 217 với số \(x90\).

Chúng ta sẽ so sánh từ chữ số hàng trăm nhé.

Chữ số hàng trăm của số 217 là 2.
Chữ số hàng trăm của số \(x90\) là \(x\).

Vì \(217 > x90\), nên chữ số hàng trăm của 217 (là 2) phải lớn hơn hoặc bằng chữ số hàng trăm của \(x90\) (là \(x\)).
Vậy, \(x\) có thể là 0, 1 hoặc 2.

• Nếu \(x = 2\), thì số đó là 290. Ta có \(217 > 290\). Điều này sai, vì 217 nhỏ hơn 290.
• Nếu \(x = 1\), thì số đó là 190. Ta có \(217 > 190\). Điều này đúng!
• Nếu \(x = 0\), thì số đó là 090 (chính là 90). Ta có \(217 > 90\). Điều này đúng!

Vậy, \(x\) có thể là 0 hoặc 1.

c. \(299 < xxx < 301\)

Số \(xxx\) là một số có ba chữ số giống nhau. Ví dụ như 111, 222, 333, …
Chúng ta cần tìm số \(xxx\) sao cho số đó lớn hơn 299 và nhỏ hơn 301.

Các em hãy nghĩ xem, số tự nhiên nào lớn hơn 299 và nhỏ hơn 301 nhỉ?

Chỉ có duy nhất một số tự nhiên thỏa mãn điều kiện này, đó chính là số 300.

Vậy, số \(xxx\) phải bằng 300.

Tuy nhiên, chúng ta đã biết số \(xxx\) là số có ba chữ số giống nhau.
Nếu \(xxx = 300\), thì chữ số hàng trăm là 3, chữ số hàng chục là 0 và chữ số hàng đơn vị là 0. Các chữ số này không giống nhau (3 khác 0).

Do đó, không có chữ số \(x\) nào để số \(xxx\) vừa là số có ba chữ số giống nhau, vừa lớn hơn 299 và nhỏ hơn 301.

Vậy, không có giá trị \(x\) nào thỏa mãn điều kiện.

Các em thật giỏi khi đã cố gắng giải hết các bài toán này! Toán học thật là thú vị phải không nào? Cô mong các em luôn yêu thích và học giỏi môn Toán nhé!