`bb2.`
Cho biểu thức `:`
`P=((sqrt{x})/(sqrt{x}-1)-1/(x-sqrt{x})):(1/(sqrt{x}+…
Cho biểu thức \(:\)
\(P=((sqrt{x})/(sqrt{x}-1)-1/(x-sqrt{x})):(1/(sqrt{x}+1)+2/(x-1))\)
\(a)\) Rút gọn biểu thức \(P\)
… ĐK \(:\) \(x>0;x!=1\) \(;\) \(P=(x-1)/(sqrt{x})\)
\(b)\) Tìm tất cả các giá trị của \(x\) sao cho \(P<1/2\)
\(@\) Làm câu b)
Hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau giải quyết phần (b) của bài toán rút gọn biểu thức P. Ở phần (a), chúng ta đã rút gọn được biểu thức \(P\) và có kết quả là \(P=(x-1)/(sqrt{x})\). Các điều kiện xác định của biểu thức là \(x>0\) và \(x \neq 1\). Bây giờ, chúng ta sẽ chuyển sang phần (b) để tìm các giá trị của \(x\) sao cho \(P < 1/2\).
— Lời giải chi tiết phần (b) —
Để tìm tất cả các giá trị của \(x\) sao cho \(P < 1/2\), chúng ta sẽ sử dụng biểu thức \(P\) đã được rút gọn ở câu (a), đó là \(P = (x-1)/(sqrt{x})\).
Chúng ta cần giải bất phương trình sau:
\[\frac{x-1}{\sqrt{x}} < \frac{1}{2}\]
Bước 1: Chuyển tất cả các hạng tử về một vế và tìm mẫu chung.
\[\frac{x-1}{\sqrt{x}} – \frac{1}{2} < 0\]
Để quy đồng mẫu số, ta nhận thấy mẫu chung nhỏ nhất là \(2\sqrt{x}\).
\[\frac{2(x-1)}{2\sqrt{x}} – \frac{\sqrt{x}}{2\sqrt{x}} < 0\] \[\frac{2(x-1) - \sqrt{x}}{2\sqrt{x}} < 0\] \[\frac{2x - 2 - \sqrt{x}}{2\sqrt{x}} < 0\]
Bước 2: Phân tích dấu của tử số và mẫu số.
Dựa vào điều kiện xác định của biểu thức P là \(x > 0\), chúng ta có thể khẳng định rằng \(2\sqrt{x}\) luôn dương (luôn lớn hơn 0).
Vì mẫu số \(2\sqrt{x} > 0\), để phân số \(\frac{2x – \sqrt{x} – 2}{2\sqrt{x}}\) nhỏ hơn 0, thì tử số của nó phải nhỏ hơn 0.
Do đó, chúng ta cần giải bất phương trình sau:
\[2x – \sqrt{x} – 2 < 0\]
Bước 3: Giải bất phương trình với ẩn phụ.
Đặt \(t = \sqrt{x}\). Vì \(x > 0\), nên \(t > 0\).
Khi đó, \(x = t^2\).
Thay vào bất phương trình, ta được:
\[2t^2 – t – 2 < 0\]
Để giải bất phương trình bậc hai này, chúng ta cần tìm nghiệm của phương trình \(2t^2 – t – 2 = 0\).
Sử dụng công thức nghiệm của phương trình bậc hai \(at^2 + bt + c = 0\): \(t = \frac{-b \pm \sqrt{b^2 – 4ac}}{2a}\).
Trong trường hợp này, \(a=2, b=-1, c=-2\).
\[\Delta = b^2 – 4ac = (-1)^2 – 4(2)(-2) = 1 + 16 = 17\]
Các nghiệm của phương trình là:
\[t_1 = \frac{-(-1) – \sqrt{17}}{2(2)} = \frac{1 – \sqrt{17}}{4}\]
\[t_2 = \frac{-(-1) + \sqrt{17}}{2(2)} = \frac{1 + \sqrt{17}}{4}\]
Vì hệ số \(a = 2 > 0\), parabol \(y = 2t^2 – t – 2\) có bề lõm quay lên. Do đó, \(2t^2 – t – 2 < 0\) khi \(t\) nằm giữa hai nghiệm.
\[\frac{1 – \sqrt{17}}{4} < t < \frac{1 + \sqrt{17}}{4}\]
Bước 4: Đối chiếu với điều kiện của ẩn phụ và trả về biến ban đầu.
Chúng ta có điều kiện \(t > 0\). Hãy kiểm tra giá trị của \(\frac{1 – \sqrt{17}}{4}\):
Vì \(\sqrt{16} = 4\) và \(\sqrt{25} = 5\), nên \(4 < \sqrt{17} < 5\).
Do đó, \(1 – \sqrt{17}\) là một số âm.
Vậy \(\frac{1 – \sqrt{17}}{4}\) là một số âm.
Kết hợp với điều kiện \(t > 0\), chúng ta có:
\[0 < t < \frac{1 + \sqrt{17}}{4}\]
Bây giờ, thay \(t = \sqrt{x}\) trở lại:
\[0 < \sqrt{x} < \frac{1 + \sqrt{17}}{4}\]
Bình phương tất cả các vế (vì tất cả các vế đều dương, phép bình phương không làm thay đổi chiều của bất đẳng thức):
\[0^2 < (\sqrt{x})^2 < \left(\frac{1 + \sqrt{17}}{4}\right)^2\] \[0 < x < \frac{(1 + \sqrt{17})^2}{16}\]
Tính giá trị của tử số \((1 + \sqrt{17})^2\):
\[(1 + \sqrt{17})^2 = 1^2 + 2 \cdot 1 \cdot \sqrt{17} + (\sqrt{17})^2 = 1 + 2\sqrt{17} + 17 = 18 + 2\sqrt{17}\]
Vậy, bất phương trình trở thành:
\[0 < x < \frac{18 + 2\sqrt{17}}{16}\]
Rút gọn phân số:
\[0 < x < \frac{2(9 + \sqrt{17})}{2 \cdot 8}\] \[0 < x < \frac{9 + \sqrt{17}}{8}\]
Bước 5: Kết hợp với điều kiện xác định ban đầu.
Điều kiện xác định ban đầu là \(x > 0\) và \(x \neq 1\).
Khoảng giá trị chúng ta tìm được là \(0 < x < \frac{9 + \sqrt{17}}{8}\).
Chúng ta cần kiểm tra xem \(x=1\) có nằm trong khoảng này hay không.
Để ước lượng giá trị của \(\frac{9 + \sqrt{17}}{8}\):
Ta có \(4 < \sqrt{17} < 5\), vậy:
\(\frac{9 + 4}{8} < \frac{9 + \sqrt{17}}{8} < \frac{9 + 5}{8}\)
\(\frac{13}{8} < \frac{9 + \sqrt{17}}{8} < \frac{14}{8}\)
\(1.625 < \frac{9 + \sqrt{17}}{8} < 1.75\)
Vì \(1 < 1.625\), nên \(x=1\) nằm trong khoảng \((0; \frac{9 + \sqrt{17}}{8})\). Do đó, chúng ta cần loại bỏ giá trị \(x=1\).
Vậy, tập hợp các giá trị của \(x\) thỏa mãn \(P < 1/2\) là:
\[0 < x < \frac{9 + \sqrt{17}}{8} \text{ và } x \neq 1\]
Hay viết dưới dạng khoảng:
\[x \in \left(0; 1\right) \cup \left(1; \frac{9 + \sqrt{17}}{8}\right)\]
Kết luận:
Tập hợp các giá trị của \(x\) sao cho \(P < 1/2\) là \(x \in \left(0; 1\right) \cup \left(1; \frac{9 + \sqrt{17}}{8}\right)\).
\(P=(x-1)/sqrtx\) \((x>0;x ne 1)\)
\(P<1/2\)
\((x-1)/sqrtx<1/2\)
\((x-1)/sqrtx-1/2<0\)
\((2x-2)/(2sqrtx)-(sqrtx)/(2sqrtx)<0\)
\((2x-2-sqrtx)/(2sqrtx)<0\)
do \(2sqrtx>0\) nên để \((2x-2-sqrtx)/(2sqrtx)<0\) thì:
\(2x-sqrtx-2<0\)
đặt \(t=sqrtx(t>0):\)
\(2t^2-t-2<0\)
đặt \(f(t)=2t^2-t-2\)
\(f(t)=0<=>[(t= (1+sqrt(17))/4),(t=(1-sqrt(17))/4):}\)
ta có hệ số của \(a\) của \(f(t)\) là \(2>0\)
\(=>f(t)<0\) khi \(t in ( (1-sqrt(17))/4;(1+sqrt(17))/4)\)
(chỗ này không cần vẽ bảng xét dấu cũng được.)
mà \(t>0\) nên \(f(t)<0\) khi \(t in (0;(1+sqrt(17))/4)\)
khi \(t=(1+sqrt(17))/4\) thì \(sqrtx=(1+sqrt(17))/4\)
\(=>x=(1+sqrt(17))^2/4^2=(18+2sqrt(17))/16=(9+sqrt(17))/8\)
\(=>P<1/2\) khi \(x in (0;(9+sqrt(17))/8)\) và \(x ne 1\)

Trợ Lý Xưởng In Thiên Nam
Add comment