PTĐTTNT : `x^3 – 4x^2 – 25xy^2 + 4x` .
Chào các em học sinh lớp 8!
Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau “giải mã” một bài toán phân tích đa thức thành nhân tử rất thú vị. Đây là dạng bài thường gặp và đòi hỏi chúng ta phải quan sát kỹ để tìm ra các “mánh” để giải quyết đấy.
Đề bài của chúng ta là phân tích đa thức sau thành nhân tử:
\(P(x, y) = x^3 – 4x^2 – 25xy^2 + 4x\)
Nào, chúng ta hãy cùng bắt tay vào làm từng bước nhé!
Bước 1: Tìm nhân tử chung (nếu có)
Khi nhìn vào một đa thức, điều đầu tiên chúng ta nên làm là kiểm tra xem có nhân tử chung nào trong tất cả các hạng tử không. Hãy cùng quan sát:
- Hạng tử thứ nhất: \(x^3\)
- Hạng tử thứ hai: \(-4x^2\)
- Hạng tử thứ ba: \(-25xy^2\)
- Hạng tử thứ tư: \(+4x\)
Các em có thấy điểm chung nào không? Đúng rồi! Tất cả các hạng tử đều chứa biến \(x\). Chúng ta có thể đặt \(x\) làm nhân tử chung.
Đặt \(x\) ra ngoài, ta được:
\(P(x, y) = x(x^2 – 4x – 25y^2 + 4)\)
Bây giờ, công việc của chúng ta là tiếp tục phân tích đa thức trong ngoặc: \(x^2 – 4x – 25y^2 + 4\)
Bước 2: Sắp xếp và nhận diện hằng đẳng thức
Hãy nhìn kỹ biểu thức trong ngoặc: \(x^2 – 4x – 25y^2 + 4\)
Trong các hạng tử này, các em có để ý thấy bộ ba nào quen thuộc không? Nhớ lại các hằng đẳng thức đáng nhớ mà chúng ta đã học nhé!
Nếu chúng ta nhóm các hạng tử chứa \(x\) lại với nhau: \(x^2 – 4x + 4\). Ôi, đây chính là một hằng đẳng thức quen thuộc đấy các em!
Nó có dạng \((A – B)^2 = A^2 – 2AB + B^2\)
Ở đây, \(A = x\) và \(B = 2\). Vậy thì \(x^2 – 4x + 4 = (x – 2)^2\).
Thay vào biểu thức trong ngoặc, ta có:
\((x^2 – 4x + 4) – 25y^2\)
Hay nói cách khác:
\((x – 2)^2 – 25y^2\)
Bước 3: Áp dụng hằng đẳng thức Hiệu hai bình phương
Chúng ta đang có biểu thức: \((x – 2)^2 – 25y^2\)
Các em có nhận ra dạng hằng đẳng thức nào nữa không?
Đúng rồi! Đây là hằng đẳng thức Hiệu hai bình phương: \(A^2 – B^2 = (A – B)(A + B)\)
Trong trường hợp này:
- \(A = (x – 2)\)
- \(B = \sqrt{25y^2} = 5y\) (Vì \( (5y)^2 = 25y^2 \))
Áp dụng công thức, ta được:
\(( (x – 2) – 5y ) ( (x – 2) + 5y )\)
Bỏ ngoặc nhỏ đi, ta có:
\((x – 2 – 5y)(x – 2 + 5y)\)
Bước 4: Kết hợp tất cả các nhân tử
Nhớ lại ở Bước 1, chúng ta đã đặt nhân tử chung \(x\) ra ngoài. Bây giờ, chúng ta sẽ ghép nhân tử chung đó với kết quả vừa tìm được ở Bước 3.
Vậy, đa thức \(x^3 – 4x^2 – 25xy^2 + 4x\) sau khi phân tích thành nhân tử sẽ là:
\(x(x – 2 – 5y)(x – 2 + 5y)\)
Kết luận:
Phân tích đa thức thành nhân tử của biểu thức đã cho là:
\(x^3 – 4x^2 – 25xy^2 + 4x = x(x – 2 – 5y)(x – 2 + 5y)\)
Các em thấy không, để phân tích một đa thức thành nhân tử, chúng ta cần phải tuần tự theo các bước:
- Tìm nhân tử chung.
- Nhóm các hạng tử thích hợp để xuất hiện các hằng đẳng thức.
- Áp dụng các hằng đẳng thức đã học.
- Kiểm tra lại kết quả.
Hãy luyện tập thật nhiều để thành thạo dạng bài này nhé! Nếu có bất kỳ câu hỏi nào, đừng ngần ngại hỏi thầy (cô) nhé!
Chúc các em học tốt!
Đáp án + Giải thích các bước giải:
\(x³\) \(-\) \(4x²\) \(-\) \(25xy²\) \(+\) \(4x\)
\(=\) \(x( x² – 4x – 25y² + 4 )\)
\(=\) \(x\)\([( x² – 4x + 4 ) – 25y² ]\)
\(=\) \(x\)\([( x – 2 )² – ( 5y )² ]\)
\(=\) \(x\)\(( x – 2 – 5y )\)\(( x – 2 + 5y )\)
\(=\) \(x\)\(( x – 5y – 2 )\)\(( x + 5y – 2 )\)
\(circ\) Hằng đẳng thức sử dụng:
\(-\) Hiệu hai bình phương: \(A²\) \(-\) \(B²\) \(=\) \(( A – B )\)\(( A + B )\)
mik gửi aa ^^
\begin{array}{c} \color{#A1C4FD}{\texttt{#LiLium}}\end{array}
\(\color{#FF6F6F}{⋆} \color{#FFF0F0}{p} \color{#FFE0E0}{h} \color{#FFD0D0}{ư} \color{#FFBABA}{ơ} \color{#FFA3A3}{n} \color{#FF8A8A}{g} \color{#FF6F6F}{l} \color{#FF5252}{i} \color{#FF3333}{n} \color{#FF1414}{h}\)
Đáp án \(+\) Giải thích các bước giải:
\(x^3 – 4x^2 – 25xy^2 + 4x\)
\(= x(x^2 – 4x – 25y^2 + 4)\)
\(= x[(x^2 – 4x + 4) – 25y^2]\)
\(= x[(x – 2)^2 – (5y)^2]\)
\(= x(x – 2 – 5y)(x – 2 + 5y)\)

Trợ Lý Xưởng In Thiên Nam
Add comment