Cho tam giác nhọn `ABC`, `AB < AC`. Các đường cao `BE`, `CF` cắt nhau tại `H`…
\(a)\) Chứng minh: \(BHCK\) là hình bình hành.
\(b)\) Chứng minh: \(BK\) vuông góc \(AB\).
\(c)\) Chứng minh: Tam giác \(MEF\) cân.
\(d)\) \(CQ\) vuông góc \(BK\) tại \(Q\). Chứng minh: \(EF\) vuông góc \(EQ\).
Note: Chỉ làm câu d, khuyến khích sử dụng cách khác ngoài cách chứng minh thông qua hình chữ nhật.
Bài toán yêu cầu chúng ta chứng minh \(EF\) vuông góc với \(EQ\). Điều này có nghĩa là chúng ta cần chứng minh góc \(\angle FEQ = 90^\circ\).
Để giải quyết bài này, chúng ta sẽ lần lượt thực hiện các bước sau:
Phân tích các giả thiết và kết quả từ các câu trước:
* Tam giác \(ABC\) nhọn.
* \(BE\), \(CF\) là các đường cao, cắt nhau tại \(H\). Điều này có nghĩa là \(\angle BEC = 90^\circ\) và \(\angle BFC = 90^\circ\).
* \(M\) là trung điểm của \(BC\).
* Từ câu (a), chúng ta đã chứng minh được \(BHCK\) là hình bình hành.
* Từ câu (b), chúng ta đã chứng minh được \(BK \perp AB\). Điều này có nghĩa là \(\angle ABK = 90^\circ\).
* Từ câu (c), chúng ta đã chứng minh được tam giác \(MEF\) cân (\(ME = MF\)). Điều này xuất phát từ việc \(M\) là tâm đường tròn ngoại tiếp tứ giác \(BCEF\).
Bây giờ, chúng ta sẽ bắt đầu giải câu (d).
(d) Chứng minh: \(EF\) vuông góc \(EQ\).
Bước 1: Chứng minh các điểm \(B, C, E, F, Q\) cùng nằm trên một đường tròn.
Chúng ta có \(BE\) và \(CF\) là các đường cao của tam giác \(ABC\).
Vì \(BE \perp AC\), nên \(\angle BEC = 90^\circ\).
Vì \(CF \perp AB\), nên \(\angle BFC = 90^\circ\).
Hai góc \(\angle BEC\) và \(\angle BFC\) cùng nhìn cạnh \(BC\) dưới một góc \(90^\circ\). Do đó, bốn điểm \(B, C, E, F\) cùng nằm trên một đường tròn có đường kính là \(BC\). (Đây là kiến thức về tứ giác nội tiếp).
Tiếp theo, chúng ta xét điểm \(Q\). Theo giả thiết, \(CQ \perp BK\) tại \(Q\). Điều này có nghĩa là \(\angle BQC = 90^\circ\) (vì \(Q\) nằm trên đoạn \(BK\)).
Góc \(\angle BQC = 90^\circ\) cũng nhìn cạnh \(BC\) dưới một góc \(90^\circ\).
Từ đó, chúng ta kết luận rằng điểm \(Q\) cũng nằm trên đường tròn có đường kính là \(BC\).
Vậy, tất cả năm điểm \(B, C, E, F, Q\) cùng nằm trên một đường tròn có đường kính là \(BC\). Thầy gọi đường tròn này là đường tròn \(\mathcal{C}\).
Bước 2: Sử dụng tính chất góc nội tiếp để chứng minh \(\angle FEQ = 90^\circ\).
Vì các điểm \(F, E, Q\) đều nằm trên đường tròn \(\mathcal{C}\) (mà ta đã chứng minh ở Bước 1), nên \(\angle FEQ\) là một góc nội tiếp chắn cung \(FQ\).
Theo tính chất của các góc nội tiếp cùng chắn một cung trong một đường tròn, chúng ta có:
\(\angle FEQ = \angle FBQ\) (cùng chắn cung \(FQ\)).
Bây giờ, chúng ta cần xác định giá trị của \(\angle FBQ\).
Điểm \(F\) nằm trên cạnh \(AB\) (vì \(CF\) là đường cao).
Điểm \(Q\) nằm trên đoạn \(BK\).
Vậy, góc \(\angle FBQ\) chính là góc tạo bởi hai đoạn thẳng \(FB\) (là một phần của \(AB\)) và \(BQ\) (là một phần của \(BK\)).
Do đó, \(\angle FBQ = \angle ABK\).
Từ câu (b), chúng ta đã chứng minh được \(BK \perp AB\).
Điều này có nghĩa là \(\angle ABK = 90^\circ\).
Vậy, \(\angle FBQ = 90^\circ\).
Vì \(\angle FEQ = \angle FBQ\) và \(\angle FBQ = 90^\circ\), suy ra \(\angle FEQ = 90^\circ\).
Kết luận:
Vì \(\angle FEQ = 90^\circ\), điều này có nghĩa là \(EF \perp EQ\).
Vậy, chúng ta đã chứng minh được \(EF\) vuông góc với \(EQ\).
Đây là một phương pháp chứng minh hoàn toàn dựa vào các tính chất của tứ giác nội tiếp và góc nội tiếp, không sử dụng cách chứng minh thông qua hình chữ nhật mà bài toán yêu cầu tránh. Hy vọng các em đã hiểu rõ!
Đáp án + Giải thích các bước giải:
d) Xét tứ giác BFCQ có:
\({\widehat{BFC}=90^o}\) (CF ⊥ AB)
\({\widehat{FBQ}=90^o}\) (BK ⊥ AB)
\({\widehat{BQC}=90^o}\) (CQ ⊥ BK)
⇒ Tứ giác BFCQ là hình chữ nhật.
⇒ BC = FQ thì BC // FQ.
⇒ M trung điểm FQ.
⇒ ME trung tuyến \({ΔABC}\).
⇒ \({ME = \frac{1}{2} BC = \frac{1}{2} PQ}\).
⇒ \({ΔEFQ}\) vuông ở E và EF ⊥ EQ.
Thứ 7, ngày 8 tháng 8 năm 2026 – duchuy198661 – hoidap247.com

Trợ Lý Xưởng In Thiên Nam
Add comment