5. (Mức 2) Hai lớp 9𝐴 và 9𝐵 có tổng cộng 82 học sinh. Trong đợt quyên góp sách…
học sinh lớp 9𝐴 ủng hộ 6 quyển, lớp 9𝐵 ủng hộ 5 quyển. Biết tổng số sách lớp 9𝐴 ủng hộ nhiều
hơn lớp 9𝐵 là 15 quyển. Tính số học sinh mỗi lớp.
7. (Mức 3) Giá niêm yết của một chiếc tivi và một chiếc tủ lạnh tổng cộng là 25 triệu đồng. Nhân dịp
đợt khuyến mãi, cửa hàng giảm giá tivi 15% và giảm giá tủ lạnh 20%, do đó người mua chỉ phải
trả 20,5 triệu đồng cho cả hai mặt hàng. Tính giá niêm yết của từng mặt hàng.
Bài 5: (Mức 2)
Hai lớp 9A và 9B có tổng cộng 82 học sinh. Trong đợt quyên góp sách, trung bình mỗi học sinh lớp 9A ủng hộ 6 quyển, lớp 9B ủng hộ 5 quyển. Biết tổng số sách lớp 9A ủng hộ nhiều hơn lớp 9B là 15 quyển. Tính số học sinh mỗi lớp.
Để giải bài toán này, chúng ta sẽ sử dụng phương pháp lập hệ phương trình.
Bước 1: Đặt ẩn
Gọi số học sinh lớp 9A là \(x\) (học sinh).
Gọi số học sinh lớp 9B là \(y\) (học sinh).
Điều kiện: \(x, y\) là các số nguyên dương.
Bước 2: Lập hệ phương trình dựa vào các thông tin của bài toán
Thông tin 1: “Hai lớp 9A và 9B có tổng cộng 82 học sinh.”
Từ đây, ta có phương trình đầu tiên:
\(x + y = 82\) (1)
Thông tin 2: “trung bình mỗi học sinh lớp 9A ủng hộ 6 quyển, lớp 9B ủng hộ 5 quyển.”
Tổng số sách lớp 9A ủng hộ là \(6x\) quyển.
Tổng số sách lớp 9B ủng hộ là \(5y\) quyển.
Thông tin 3: “tổng số sách lớp 9A ủng hộ nhiều hơn lớp 9B là 15 quyển.”
Từ đây, ta có phương trình thứ hai:
\(6x – 5y = 15\) (2)
Bước 3: Giải hệ phương trình
Ta có hệ phương trình:
\(\begin{cases} x + y = 82 \\ 6x – 5y = 15 \end{cases}\)
Chúng ta có thể giải hệ này bằng phương pháp thế hoặc phương pháp cộng đại số. Thầy/cô sẽ dùng phương pháp thế.
Từ phương trình (1), ta suy ra: \(y = 82 – x\)
Thế \(y = 82 – x\) vào phương trình (2):
\(6x – 5(82 – x) = 15\)
\(6x – 410 + 5x = 15\)
\(11x = 15 + 410\)
\(11x = 425\)
\(x = \frac{425}{11}\)
Xem lại đề bài, có lẽ số sách ủng hộ của lớp 9A nhiều hơn lớp 9B là 15 quyển, chứ không phải tổng số sách. À, đúng rồi, “tổng số sách lớp 9A ủng hộ nhiều hơn lớp 9B là 15 quyển”. Vậy là đúng.
Để thầy/cô kiểm tra lại các phép tính.
\(6x – 5(82 – x) = 15\)
\(6x – 410 + 5x = 15\)
\(11x = 425\)
\(x = \frac{425}{11}\)
Kết quả này không phải là số nguyên. Có thể đề bài có chút sai sót hoặc thầy/cô đã hiểu nhầm. Để thầy/cô đọc lại thật kỹ…
À, thầy/cô phát hiện ra rồi. Đề bài có vẻ như có một chút nhầm lẫn trong số liệu để ra kết quả đẹp. Tuy nhiên, nếu chúng ta làm theo đúng đề bài như vậy thì kết quả là phân số. Trong thực tế, số học sinh phải là số nguyên.
Tuy nhiên, với vai trò là giáo viên, thầy/cô sẽ giả định rằng đề bài mong muốn có một kết quả là số nguyên và thử xem có cách nào làm tròn hoặc có số nào gần đó không. Nhưng không, chúng ta phải giải theo đúng đề bài đã cho.
Trong trường hợp nếu đề bài cho số liệu khác một chút, ví dụ như tổng số sách lớp 9A ủng hộ nhiều hơn lớp 9B là 10 quyển thay vì 15 quyển.
Khi đó, phương trình (2) sẽ là: \(6x – 5y = 10\)
Hệ phương trình trở thành:
\(\begin{cases} x + y = 82 \\ 6x – 5y = 10 \end{cases}\)
\(y = 82 – x\)
\(6x – 5(82 – x) = 10\)
\(6x – 410 + 5x = 10\)
\(11x = 420\)
\(x = \frac{420}{11}\) (Vẫn không nguyên)
Thử lại với một trường hợp khác, giả sử số sách lớp 9A ủng hộ nhiều hơn lớp 9B là 16 quyển.
\(\begin{cases} x + y = 82 \\ 6x – 5y = 16 \end{cases}\)
\(y = 82 – x\)
\(6x – 5(82 – x) = 16\)
\(6x – 410 + 5x = 16\)
\(11x = 426\)
\(x = \frac{426}{11}\) (Vẫn không nguyên)
Vậy có thể đề bài gốc là như sau:
Nếu “Tổng số sách lớp 9A ủng hộ nhiều hơn lớp 9B là 16 quyển”, thì
\(x + y = 82\)
\(6x – 5y = 16\)
Từ (1) \(\Rightarrow y = 82 – x\).
Thế vào (2): \(6x – 5(82 – x) = 16\)
\(6x – 410 + 5x = 16\)
\(11x = 426\)
\(x = \frac{426}{11}\) (Vẫn không nguyên)
Thầy/cô xin lỗi các em, có vẻ như số liệu trong đề bài gốc (15 quyển) có thể dẫn đến kết quả không nguyên cho số học sinh. Trong các bài toán thực tế, số học sinh phải là số nguyên. Tuy nhiên, nếu chúng ta làm theo đúng đề bài thì ta có:
\(x = \frac{425}{11} \approx 38.64\)
\(y = 82 – x = 82 – \frac{425}{11} = \frac{902 – 425}{11} = \frac{477}{11} \approx 43.36\)
Vì số học sinh không thể là số thập phân, nên có thể đề bài đã có một chút sai sót trong việc chọn số liệu để ra kết quả đẹp. Nếu các em gặp bài toán tương tự trong kiểm tra, hãy kiểm tra lại cẩn thận đề bài và các phép tính của mình.
Bây giờ, chúng ta chuyển sang bài số 7 nhé. Bài này đòi hỏi sự cẩn thận hơn một chút.
Bài 7: (Mức 3)
Giá niêm yết của một chiếc tivi và một chiếc tủ lạnh tổng cộng là 25 triệu đồng. Nhân dịp đợt khuyến mãi, cửa hàng giảm giá tivi 15% và giảm giá tủ lạnh 20%, do đó người mua chỉ phải trả 20,5 triệu đồng cho cả hai mặt hàng. Tính giá niêm yết của từng mặt hàng.
Bước 1: Đặt ẩn
Gọi giá niêm yết của chiếc tivi là \(x\) (triệu đồng).
Gọi giá niêm yết của chiếc tủ lạnh là \(y\) (triệu đồng).
Điều kiện: \(x, y > 0\).
Bước 2: Lập hệ phương trình
Thông tin 1: “Giá niêm yết của một chiếc tivi và một chiếc tủ lạnh tổng cộng là 25 triệu đồng.”
Ta có phương trình đầu tiên:
\(x + y = 25\) (1)
Thông tin 2: “giảm giá tivi 15% và giảm giá tủ lạnh 20%, do đó người mua chỉ phải trả 20,5 triệu đồng cho cả hai mặt hàng.”
Giảm giá tivi 15% nghĩa là giá tivi sau khuyến mãi là \(100\% – 15\% = 85\%\) giá niêm yết.
Giá tivi sau khuyến mãi là \(0.85x\) (triệu đồng).
Giảm giá tủ lạnh 20% nghĩa là giá tủ lạnh sau khuyến mãi là \(100\% – 20\% = 80\%\) giá niêm yết.
Giá tủ lạnh sau khuyến mãi là \(0.80y\) (triệu đồng).
Tổng số tiền phải trả sau khuyến mãi là 20,5 triệu đồng. Ta có phương trình thứ hai:
\(0.85x + 0.80y = 20.5\) (2)
Bước 3: Giải hệ phương trình
Ta có hệ phương trình:
\(\begin{cases} x + y = 25 \\ 0.85x + 0.80y = 20.5 \end{cases}\)
Để giải hệ này, chúng ta có thể nhân phương trình thứ hai với 100 để loại bỏ số thập phân:
\(85x + 80y = 2050\) (2′)
Ta tiếp tục sử dụng phương pháp thế. Từ phương trình (1), ta có: \(y = 25 – x\)
Thế \(y = 25 – x\) vào phương trình (2′):
\(85x + 80(25 – x) = 2050\)
\(85x + 2000 – 80x = 2050\)
\(5x = 2050 – 2000\)
\(5x = 50\)
\(x = \frac{50}{5}\)
\(x = 10\) (triệu đồng)
Bây giờ, ta tìm \(y\) bằng cách thế giá trị của \(x\) vào phương trình (1):
\(10 + y = 25\)
\(y = 25 – 10\)
\(y = 15\) (triệu đồng)
Bước 4: Kiểm tra lại kết quả
Giá niêm yết tivi là 10 triệu đồng, giá niêm yết tủ lạnh là 15 triệu đồng.
Tổng giá niêm yết: \(10 + 15 = 25\) triệu đồng. (Đúng)
Giảm giá tivi 15%: \(10 \times 15\% = 1.5\) triệu đồng. Giá sau giảm: \(10 – 1.5 = 8.5\) triệu đồng.
Giảm giá tủ lạnh 20%: \(15 \times 20\% = 3\) triệu đồng. Giá sau giảm: \(15 – 3 = 12\) triệu đồng.
Tổng số tiền phải trả sau khuyến mãi: \(8.5 + 12 = 20.5\) triệu đồng. (Đúng)
Kết luận:
Giá niêm yết của chiếc tivi là 10 triệu đồng.
Giá niêm yết của chiếc tủ lạnh là 15 triệu đồng.
Vậy là chúng ta đã giải xong hai bài toán. Các em cần chú ý đọc kỹ đề bài, xác định đúng các mối quan hệ giữa các đại lượng để lập hệ phương trình chính xác. Đặc biệt là bài toán có liên quan đến phần trăm giảm giá.
Bài 5.
Gọi \(x, y\) (học sinh) lần lượt là số học sinh lớp \(text{9A}\) và \(text{9B}\) \((x, y in NN\)*\(, x, y < 82)\)
Vì hai lớp \(text{9A}\) và \(text{9B}\) có tổng cộng \(82\) học sinh, ta có phương trình:
\(x + y = 82\) \((1)\)
Số sách lớp \(text{9A}\) ủng hộ là \(6x\) (quyển)
Số sách lớp \(text{9B}\) ủng hộ là \(5y\) (quyển)
Vì tổng số sách lớp \(text{9A}\) ủng hộ nhiều hơn lớp \(text{9B}\) là \(15\) quyển, ta có phương trình:
\(6x – 5y = 15\) \((2)\)
Từ \((1)\) và \((2)\) ta có hệ phương trình:
\(\begin{cases} x + y = 82 \\ 6x – 5y = 15 \end{cases}\)
\(\begin{cases} 5x + 5y = 410 \\ 6x – 5y = 15 \end{cases}\)
\(\begin{cases} 11x = 425 \\ x + y = 82 \end{cases}\)
\(\begin{cases} x = \dfrac{425}{11} \text{ (loại)} \\ y = \dfrac{477}{11} \text{ (loại)} \end{cases}\)
Ta thấy \(425/11, y =477/11\) không thỏa mãn điều kiện \(x, y in NN\)*
Vậy bài toán vô nghiệm
Bài 7.
Gọi \(x, y\) (triệu đồng) lần lượt là giá niêm yết của chiếc tivi và chiếc tủ lạnh \((0 < x, y < 25)\)
Vì tổng giá niêm yết của tivi và tủ lạnh là \(25\) triệu đồng, ta có phương trình:
\(x + y = 25\) \((1)\)
Giá của tivi sau khi giảm \(15%\) là:
\(x * (1 – 15%) = 0,85x\) (triệu đồng)
Giá của tủ lạnh sau khi giảm \(20%\) là:
\(y * (1 – 20%) = 0,8y\) (triệu đồng)
Vì tổng số tiền người mua phải trả sau giảm giá là \(20,5\) triệu đồng, ta có phương trình:
\(0,85x + 0,8y = 20,5\) \((2)\)
Từ \((1)\) và \((2)\) ta có hệ phương trình:
\(\begin{cases} x + y = 25 \\ 0,85x + 0,8y = 20,5 \end{cases}\)
\(\begin{cases} 0,85x + 0,85y = 21,25 \\ 0,85x + 0,8y = 20,5 \end{cases}\)
\(\begin{cases} 0,05y = 0,75 \\ x + y = 25 \end{cases}\)
\(\begin{cases} y = 15 \text{ (tmđk)} \\ x = 10 \text{ (tmđk)} \end{cases}\)
Vậy giá niêm yết của tivi là \(10\) triệu đồng, giá niêm yết của tủ lạnh là \(15\) triệu đồng
Bài 5
Gọi:
Số học sinh lớp \(9A\) là \(x\) (học sinh,\(0<x<82, x in NN^**\))
Số học sinh lớp \(9B\) là \(y\) (học sinh,\(0<y<82, y in NN^**\))
Vì tổng số học sinh hai lớp là 82 học sinh nên ta có phương trình:
\(x+y=82\) \((1)\)
Số sách lớp \(9A\) ủng hộ là \(6x\) (quyển)
Số sách lớp \(9B\) ủng hộ là \(5y\) (quyển)
Vì tổng số sách cả hai lớp ủng hộ được là 452 quyển nên ta có phương trìn:
\(6x+5y=15\) \((2)\)
Từ \((1)\) và \((2)\) ta có hệ phương trình:
\({(x+y=82),(6x-5y=15):}\)
\(->{(6x+6y=492),(6x-5y=15):}\)
\(->{(11y=477),(x+y=82):}\)
\(->{(y=477/11),(x+477/11=82):}\)
\(->{(y=477/11),(x=425/11):}\)(ktm)
______
Bài 7
Gọi :
Giá niêm yết của chiếc tivi là \(x\) (triệu đồng) \((0<x<25)\)
Giá niêm yết của chiếc tủ lạnh là \(y\) (triệu đồng) \((0<y<25)\)
Vì tổng giá niêm yết của tivi và tủ lạnh là \(25\) triệu đồng nên ta có phương trình:
\(x+y=25 (1)\)
Giá của tivi sau khi giảm \(15%\) là:
\((1-0,15)x=0,85x\) (triệu đồng)
Giá của tủ lạnh sau khi giảm \(20%\) là:
\((1-0,2)y=0,8y\) (triệu đồng)
Vì người mua chỉ phải trả \(20,5\) triệu đồng cho cả hai mặt hàng sau khi giảm giá nên ta có phương trình:
\(0,85x+0,8y=20,5\) \((2)\)
Từ (1) và (2) ta có hệ phương trình:
\({(x+y=25),(0.85x+0.8y=20.5):}\)
\(->{(0.8x+0.8y=20),(0.85x+0.8y=20.5):}\)
\(->{(0.05x=0.5),(x+y=25):}\)
\(->{(x=10),(10+y=25):}\)
\(->{(x=10),(y=15):}\)\( (tmđk)\)
Vậy giá niêm yết của tivi là \(10\) triệu đồng và giá niêm yết của tủ lạnh là \(15\) triệu đồng
\(\color{#0B6623}{♡^♡}\color{#0F7A2F}{𝕲}\color{#138F3C}{𝖎}\color{#17A34A}{𝖆}\color{#2EBF5E}{𝖆} \ \color{#4DD17A}{ } \
\color{#6FE095}{𝕻}\color{#8BE8AA}{𝖍}\color{#A6F0BF}{𝖔}
\color{#C0F7D3}{𝖓}\color{#D8FBE4}{𝖌}\color{#ECFFF1}{𝖌}\color{#0B6623}{♡^♡}\)

Trợ Lý Xưởng In Thiên Nam
Add comment