tìm các số thực a,b sao cho đa thức 4x^4 – 11x^3 – 2ax^2 + 5bx – 6 chia hết cho …
Đề bài: Tìm các số thực a, b sao cho đa thức \(P(x) = 4x^4 – 11x^3 – 2ax^2 + 5bx – 6\) chia hết cho đa thức \(Q(x) = x^2 – 2x – 3\).
Phân tích và Phương pháp giải:
Để đa thức \(P(x)\) chia hết cho đa thức \(Q(x)\), điều kiện cần và đủ là tất cả các nghiệm của \(Q(x)\) cũng phải là nghiệm của \(P(x)\). Điều này dựa trên Định lý Bezout mở rộng.
Bước 1: Tìm nghiệm của đa thức chia \(Q(x)\).
Bước 2: Thay các nghiệm đó vào đa thức bị chia \(P(x)\) và đặt \(P(x) = 0\). Ta sẽ thu được một hệ phương trình tuyến tính theo a và b.
Bước 3: Giải hệ phương trình để tìm giá trị của a và b.
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Tìm nghiệm của đa thức \(Q(x)\).
Đa thức chia là \(Q(x) = x^2 – 2x – 3\).
Để tìm nghiệm của \(Q(x)\), ta giải phương trình \(x^2 – 2x – 3 = 0\).
Ta có thể phân tích \(Q(x)\) thành nhân tử hoặc dùng công thức nghiệm của phương trình bậc hai.
Phân tích thành nhân tử: Ta tìm hai số có tích bằng \(-3\) và tổng bằng \(-2\). Đó là \(1\) và \(-3\).
Vậy, \(x^2 – 2x – 3 = (x+1)(x-3)\).
Các nghiệm của \(Q(x)\) là:
- \(x+1 = 0 \Rightarrow x_1 = -1\)
- \(x-3 = 0 \Rightarrow x_2 = 3\)
Bước 2: Thay các nghiệm vào đa thức \(P(x)\) và đặt \(P(x) = 0\).
Vì \(P(x)\) chia hết cho \(Q(x)\), nên \(P(x)\) cũng phải chia hết cho \((x+1)\) và \((x-3)\).
Theo định lý Bezout, ta có \(P(-1) = 0\) và \(P(3) = 0\).
Ta có đa thức \(P(x) = 4x^4 – 11x^3 – 2ax^2 + 5bx – 6\).
a) Với \(x = -1\):
\(P(-1) = 4(-1)^4 – 11(-1)^3 – 2a(-1)^2 + 5b(-1) – 6\)
\(P(-1) = 4(1) – 11(-1) – 2a(1) – 5b – 6\)
\(P(-1) = 4 + 11 – 2a – 5b – 6\)
\(P(-1) = 15 – 2a – 5b – 6\)
\(P(-1) = 9 – 2a – 5b\)
Vì \(P(-1) = 0\), ta có phương trình (1):
\(9 – 2a – 5b = 0 \Rightarrow 2a + 5b = 9\) (1)
b) Với \(x = 3\):
\(P(3) = 4(3)^4 – 11(3)^3 – 2a(3)^2 + 5b(3) – 6\)
\(P(3) = 4(81) – 11(27) – 2a(9) + 15b – 6\)
\(P(3) = 324 – 297 – 18a + 15b – 6\)
\(P(3) = 27 – 18a + 15b – 6\)
\(P(3) = 21 – 18a + 15b\)
Vì \(P(3) = 0\), ta có phương trình (2):
\(21 – 18a + 15b = 0 \Rightarrow 18a – 15b = 21\)
Chúng ta có thể chia cả hai vế của phương trình (2) cho 3 để đơn giản hóa:
\(6a – 5b = 7\) (2)
Bước 3: Giải hệ phương trình để tìm a và b.
Ta có hệ phương trình:
- (1) \(2a + 5b = 9\)
- (2) \(6a – 5b = 7\)
Để giải hệ này, ta có thể cộng hai phương trình (1) và (2) lại với nhau để triệt tiêu biến b:
\((2a + 5b) + (6a – 5b) = 9 + 7\)
\(8a = 16\)
\(a = \frac{16}{8}\)
\(a = 2\)
Bây giờ, thay giá trị của \(a = 2\) vào phương trình (1):
\(2(2) + 5b = 9\)
\(4 + 5b = 9\)
\(5b = 9 – 4\)
\(5b = 5\)
\(b = \frac{5}{5}\)
\(b = 1\)
Kết luận:
Vậy, các số thực cần tìm là \(a = 2\) và \(b = 1\).
Hy vọng các em đã hiểu rõ cách giải bài toán này. Hãy luyện tập thêm các bài tương tự để nắm vững kiến thức nhé!
Đáp án:
Giải thích các bước giải:
\(x^2 – 2x – 3\)
\(= (x^2 – 3x) + (x – 3)\)
\(= x(x – 3) + (x – 3)\)
\(= (x + 1)(x – 3)\)
Để \(4x^4 – 11x^3 – 2ax^2 + 5bx – 6 \vdots x^2 – 2x – 3\) thì:
\(4x^4 – 11x^3 – 2ax^2 + 5bx – 6 \vdots (x – 3)(x + 1)\)
Hay \(x = 3\) và \(x = -1\) là nghiệm của \(4x^4 – 11x^3 – 2ax^2 + 5bx – 6\)
Cho \(x = 3\) ta được: \(4 . 3^4 – 11 . 3^3 – 2a . 3^2 + 5b . 3 – 6 = 0\)
\(=> 4 . 81 – 11 . 27 – 2a . 9 + 15b – 6 = 0\)
\(=> 324 – 297 – 18a + 15b – 6 = 0\)
\(=> -18a + 15b + 21 = 0\) \((1)\)
Cho \(x = -1\) ta được: \(4 . (-1)^4 – 11 . (-1)^3 – 2a . (-1)^2 + 5b . (-1) – 6 = 0\)
\(=> 4 + 11 – 2a – 5b – 6 = 0\)
\(=> -2a – 5b + 9 = 0\)
Suy ra: \(-2a = 5b – 9\)
Thế vào phương trình \((1)\) ta có: \(-2a . 9 + 15b + 21 = 0\)
\(=> 9(5b – 9) + 15b + 21 = 0\)
\(=> 45b – 81 + 15b + 21 = 0\)
\(=> 60b – 60 = 0\)
\(=> 60b = 60\)
\(=> b = 1\)
Khi đó: \(-2a = 5 . 1 – 9 = 5 – 9\)
\(=> -2a = -4\)
\(=> a = 2\)
Vậy \(a = 2 ; b = 1\) thì \( 4x^4 – 11x^3 – 2ax^2 + 5bx – 6 \vdots x^2 – 2x – 3\)

Trợ Lý Xưởng In Thiên Nam
Add comment