Câu hỏi: Phát biểu nào sau đây là không đúng?

A. Điện phổ cho ta biết sự phân bố các đường sức trong điện trường.

Các em còn nhớ điện phổ là gì không nào? Điện phổ là một dụng cụ dùng để biểu diễn hình ảnh của điện trường. Thông qua các hạt bụi tích điện hoặc các sợi tơ nhỏ, chúng ta có thể quan sát được hình dạng, mật độ của các đường sức điện trong một vùng không gian nhất định. Vì vậy, phát biểu này là đúng.

B. Tất cả các đường sức đều xuất phát từ điện tích dương và kết thúc ở điện tích âm.

Đây là một quy ước rất quan trọng khi vẽ đường sức điện. Đường sức điện quy ước là đường cong đi theo hướng của vectơ cường độ điện trường tại mỗi điểm. Chúng ta quy ước rằng các đường sức điện sẽ xuất phát từ các điện tích dương và kết thúc tại các điện tích âm. Tuy nhiên, với các điện tích cô lập hoặc hệ điện tích mà tổng đại số khác không, đường sức điện có thể không có điểm kết thúc hoặc điểm bắt đầu rõ ràng trong vùng quan sát.

Ví dụ, đường sức điện của một điện tích dương cô lập sẽ tỏa ra vô tận, và đường sức điện của một điện tích âm cô lập sẽ đi từ vô tận tới.

Do đó, phát biểu “Tất cả các đường sức đều xuất phát từ điện tích dương và kết thúc ở điện tích âm” là một sự khái quát hóa, và trong một số trường hợp cụ thể, nó không hoàn toàn đúng. Tuy nhiên, để so sánh với các phương án khác, chúng ta cần xem xét kỹ hơn.

C. Cũng có khi đường sức điện không xuất phát từ điện tích dương mà xuất phát từ vô cùng.

Như cô vừa giải thích ở phương án B, đối với một điện tích dương cô lập, các đường sức điện sẽ tỏa ra từ điện tích đó và đi ra vô cùng. Tương tự, đối với một điện tích âm cô lập, các đường sức điện sẽ đi từ vô cùng đến điện tích đó.

Vì vậy, phát biểu này là đúng.

D. Các đường sức của điện trường đều là các đường thẳng song song và cách đều nhau.

Khi nào thì các đường sức điện mới là các đường thẳng song song và cách đều nhau? Đó là trong trường hợp của một điện trường đều. Điện trường đều là điện trường mà vectơ cường độ điện trường tại mọi điểm đều có cùng độ lớn, cùng phương và cùng chiều.

Tuy nhiên, câu hỏi nói rằng “Các đường sức của điện trường đều là…”. Điều này có nghĩa là nó áp dụng cho mọi điện trường. Trong thực tế, phần lớn các điện trường không phải là điện trường đều. Ví dụ, điện trường do một điện tích điểm gây ra có các đường sức điện tỏa ra hình nón và không hề song song hay cách đều nhau.

Vì vậy, phát biểu này là không đúng.

Kết luận:

Sau khi phân tích từng phương án, chúng ta thấy rằng phát biểu D là phát biểu không đúng. Chỉ trong trường hợp điện trường đều thì các đường sức mới là các đường thẳng song song và cách đều nhau, chứ không phải tất cả các điện trường đều có tính chất này.

Đáp án chính xác cho câu hỏi này là D.

Các em có câu hỏi nào không? Nếu không có, chúng ta sẽ chuyển sang bài tập tiếp theo nhé!