Xuất thân & hoàn cảnh của Chí Phèo (CHIA LÀM 3-4 Ý + KÈM DẪN CHỨNG)

Chào các em học sinh lớp 11, để hiểu rõ bi kịch tha hóa của nhân vật Chí Phèo trong tác phẩm cùng tên của nhà văn Nam Cao, chúng ta cần phân tích kỹ xuất thân và hoàn cảnh của nhân vật này. Dưới đây là 4 ý chính các em cần nắm vững:

1. Xuất thân bất hạnh, không nguồn gốc:

Chí Phèo là một đứa trẻ bị bỏ rơi ngay từ khi mới lọt lòng. Cuộc đời của nhân vật này bắt đầu bằng sự cô độc tuyệt đối, không cha, không mẹ, không một tấc đất cắm dùi. Sự xuất hiện của Chí gắn liền với hình ảnh “cái lò gạch cũ bỏ không”.

• Dẫn chứng: “Một anh đi thả ống lươn, một buổi sáng tinh sương đã thấy hắn trần truồng và xám ngắt trong cái váy đụp để bên một cái lò gạch bỏ không.”

2. Tuổi trẻ lương thiện và lòng tự trọng:

Dù có xuất thân đáng thương, nhưng thời trẻ, Chí Phèo là một người nông dân hiền lành, giàu lòng tự trọng. Anh làm canh điền cho nhà bá Kiến, có ước mơ bình dị về một gia đình nhỏ và một tương lai êm đềm. Bản chất con người anh lúc này hoàn toàn lương thiện.

• Dẫn chứng: “Hắn là anh canh điền khỏe mạnh… biết nhục… hắn chỉ ao ước có một gia đình nho nhỏ. Chồng cuốc mướn cày thuê, vợ dệt vải.”

3. Bị đẩy vào con đường tù tội vì ghen tuông vô lý:

Bi kịch bắt đầu khi bá Kiến – kẻ đại diện cho giai cấp thống trị – vì ghen tuông mù quáng đã đẩy Chí Phèo vào tù. Nhà tù thực dân không những không giáo dục mà còn là “lò luyện” biến một người nông dân hiền lành thành một kẻ lưu manh, côn đồ.

• Dẫn chứng: “Chí Phèo đi tù về… cái đầu trọc lốc, cái răng cạo trắng hớn, cái mặt thì đen mà rất cơng cơng, hai mắt gườm gườm.”

4. Sự tha hóa hoàn toàn về cả nhân hình lẫn nhân tính:

Sau khi ra tù, Chí Phèo trở thành tay sai đắc lực cho bá Kiến. Hắn dùng rượu để làm tê liệt ý thức, dùng rạch mặt ăn vạ để uy hiếp dân làng. Hắn không còn là chính mình, bị xã hội thực dân nửa phong kiến tước đoạt quyền làm người, biến thành “con quỷ dữ của làng Vũ Đại”.

• Dẫn chứng: “Hắn vừa đi vừa chửi… hắn uống rượu, hắn say, hắn chửi… hắn không còn biết đến cái gì nữa.”

Lời nhắn gửi: Qua hoàn cảnh này, các em thấy rằng Nam Cao không chỉ tố cáo tội ác của giai cấp thống trị đã đẩy người nông dân vào đường cùng, mà còn thể hiện niềm cảm thông sâu sắc với nỗi đau bị từ chối quyền làm người của nhân vật. Các em hãy ghi chú lại để phục vụ cho bài viết nghị luận văn học sắp tới nhé!