Hôm nay, cô trò chúng ta sẽ cùng nhau giải các bài toán tìm \(x\) rất quen thuộc và quan trọng nhé. Đây là dạng bài giúp các em rèn luyện tư duy logic và kỹ năng tính toán, là nền tảng cho các bài toán phức tạp hơn sau này đấy.

Các em hãy cùng chú ý theo dõi từng bước giải của cô nhé! Chúng ta sẽ đi từ những phép tính đơn giản đến phức tạp hơn một chút.

***

Bài 1: \(3.x-17=28\)

Để tìm được \(x\), đầu tiên chúng ta cần làm cho vế chứa \(x\) (là \(3.x\)) đứng một mình.
Ở đây, số 17 đang bị trừ đi từ \(3.x\). Vậy, để mất số 17 này, chúng ta sẽ làm phép tính ngược lại, đó là cộng 17 vào cả hai vế (hay nói cách khác là chuyển -17 từ vế trái sang vế phải và đổi dấu thành +17).

\(3.x = 28 + 17\)
\(3.x = 45\)

Bây giờ, \(3.x\) có nghĩa là \(3\) nhân với \(x\). Để tìm \(x\), chúng ta sẽ làm phép tính ngược lại của phép nhân, đó là chia.
Chúng ta sẽ chia cả hai vế cho 3.

\(x = 45 : 3\)
\(x = 15\)

Thử lại: \(3.15 – 17 = 45 – 17 = 28\). (Đúng rồi!)

***

Bài 2: \(61-3.x=31\)

Ở bài này, chúng ta thấy \(3.x\) đang bị trừ đi từ 61. Để dễ dàng hơn, chúng ta có thể coi \(3.x\) là “số trừ”.
Số trừ sẽ bằng “số bị trừ” trừ đi “hiệu”.
Vậy, \(3.x\) sẽ bằng \(61\) trừ đi \(31\).

\(3.x = 61 – 31\)
\(3.x = 30\)

Tương tự như bài trước, để tìm \(x\), chúng ta sẽ lấy 30 chia cho 3.

\(x = 30 : 3\)
\(x = 10\)

Thử lại: \(61 – 3.10 = 61 – 30 = 31\). (Rất chính xác!)

***

Bài 3: \(6+4.x=26\)

Đầu tiên, chúng ta cần làm cho vế chứa \(x\) (là \(4.x\)) đứng một mình.
Số 6 đang được cộng với \(4.x\). Để làm mất số 6, chúng ta sẽ trừ 6 ở cả hai vế (hay chuyển 6 từ vế trái sang vế phải và đổi dấu thành -6).

\(4.x = 26 – 6\)
\(4.x = 20\)

Bây giờ, \(4.x\) có nghĩa là \(4\) nhân với \(x\). Để tìm \(x\), chúng ta sẽ chia 20 cho 4.

\(x = 20 : 4\)
\(x = 5\)

Thử lại: \(6 + 4.5 = 6 + 20 = 26\). (Tuyệt vời!)

***

Bài 4: \(3.x+16=40\)

Cũng giống như các bài trên, bước đầu tiên là đưa vế chứa \(x\) về một mình.
Số 16 đang được cộng với \(3.x\). Chúng ta sẽ chuyển 16 sang vế phải và đổi dấu thành -16.

\(3.x = 40 – 16\)
\(3.x = 24\)

Cuối cùng, để tìm \(x\), chúng ta sẽ lấy 24 chia cho 3.

\(x = 24 : 3\)
\(x = 8\)

Thử lại: \(3.8 + 16 = 24 + 16 = 40\). (Chính xác!)

***

Bài 5: \(45:(4.x+1)=9\)

Bài này có dấu ngoặc đơn, chúng ta sẽ coi cả cụm \((4.x+1)\) là một số bị chia chưa biết.
Trong phép chia: “Số bị chia” : “Số chia” = “Thương”.
Vậy, “Số chia” \((4.x+1)\) sẽ bằng “Số bị chia” \(45\) chia cho “Thương” \(9\).

\(4.x+1 = 45 : 9\)
\(4.x+1 = 5\)

Bây giờ, bài toán trở về dạng quen thuộc rồi.
Để tìm \(4.x\), chúng ta sẽ chuyển 1 sang vế phải và đổi dấu.

\(4.x = 5 – 1\)
\(4.x = 4\)

Cuối cùng, để tìm \(x\), chúng ta sẽ lấy 4 chia cho 4.

\(x = 4 : 4\)
\(x = 1\)

Thử lại: \(45 : (4.1+1) = 45 : (4+1) = 45 : 5 = 9\). (Hoàn hảo!)

***

Bài 6: \(96-3.(x+1)=42\)

Ở bài này, chúng ta coi cả cụm \(3.(x+1)\) là “số trừ”.
“Số trừ” sẽ bằng “Số bị trừ” trừ đi “Hiệu”.
Vậy, \(3.(x+1)\) sẽ bằng \(96\) trừ đi \(42\).

\(3.(x+1) = 96 – 42\)
\(3.(x+1) = 54\)

Tiếp theo, chúng ta coi \((x+1)\) là một “thừa số” chưa biết.
“Thừa số” sẽ bằng “Tích” chia cho “Thừa số đã biết”.
Vậy, \((x+1)\) sẽ bằng \(54\) chia cho \(3\).

\(x+1 = 54 : 3\)
\(x+1 = 18\)

Cuối cùng, để tìm \(x\), chúng ta sẽ chuyển 1 sang vế phải và đổi dấu.

\(x = 18 – 1\)
\(x = 17\)

Thử lại: \(96 – 3.(17+1) = 96 – 3.18 = 96 – 54 = 42\). (Rất tốt!)

***

Bài 7: \(100-7.(x-5)=58\)

Tương tự như bài trên, chúng ta coi cả cụm \(7.(x-5)\) là “số trừ”.
“Số trừ” sẽ bằng “Số bị trừ” trừ đi “Hiệu”.
Vậy, \(7.(x-5)\) sẽ bằng \(100\) trừ đi \(58\).

\(7.(x-5) = 100 – 58\)
\(7.(x-5) = 42\)

Tiếp theo, chúng ta coi \((x-5)\) là một “thừa số” chưa biết.
“Thừa số” sẽ bằng “Tích” chia cho “Thừa số đã biết”.
Vậy, \((x-5)\) sẽ bằng \(42\) chia cho \(7\).

\(x-5 = 42 : 7\)
\(x-5 = 6\)

Cuối cùng, để tìm \(x\), chúng ta sẽ chuyển -5 sang vế phải và đổi dấu.

\(x = 6 + 5\)
\(x = 11\)

Thử lại: \(100 – 7.(11-5) = 100 – 7.6 = 100 – 42 = 58\). (Xuất sắc!)

***

Bài 8: \(2.x-11=23\)

Bài này là một bài toán tìm \(x\) cơ bản.
Đầu tiên, chúng ta cần làm cho vế chứa \(x\) (là \(2.x\)) đứng một mình.
Số 11 đang bị trừ đi từ \(2.x\). Chúng ta sẽ chuyển -11 sang vế phải và đổi dấu thành +11.

\(2.x = 23 + 11\)
\(2.x = 34\)

Bây giờ, \(2.x\) có nghĩa là \(2\) nhân với \(x\). Để tìm \(x\), chúng ta sẽ lấy 34 chia cho 2.

\(x = 34 : 2\)
\(x = 17\)

Thử lại: \(2.17 – 11 = 34 – 11 = 23\). (Đúng rồi!)

***

Các em thấy đấy, khi giải các bài toán tìm \(x\), chúng ta luôn áp dụng nguyên tắc “ngược phép tính” và “chuyển vế đổi dấu” để dần dần làm cho \(x\) đứng một mình. Hãy luyện tập thật nhiều để thành thạo các dạng bài này nhé!

Chúc các em học tốt!

Cô giáo Toán lớp 6.