Câu tục ngữ này có hai chữ “mặt” xuất hiện. Các em hãy chú ý lắng nghe cô phân tích nhé.

Trước hết, chúng ta sẽ tìm hiểu nghĩa của câu tục ngữ:

• “Ba mặt một lời”: Nghĩa là có ba người làm chứng để xác nhận một lời nói, một sự việc. Điều này thể hiện sự minh bạch, công bằng và không ai có thể chối cãi.
• “Bán mặt cho đất”: Nghĩa là làm lụng vất vả, đổ mồ hôi sôi nước mắt trên đồng ruộng, làm việc cực nhọc để nuôi sống bản thân và gia đình. Hình ảnh “bán mặt cho đất” gợi lên sự hy sinh, cần cù, bám sát vào công việc đồng áng.

Vậy, trong câu tục ngữ này, hai chữ “mặt” có nghĩa như thế nào?

Chữ “mặt” thứ nhất trong cụm từ “Ba mặt một lời”:

Ở đây, chữ “mặt” được hiểu theo nghĩa gốc, đó là bộ phận trên khuôn mặt người, nơi có mắt, mũi, miệng. Khi nói “ba mặt” là ám chỉ có ba người, và lời nói của họ được đưa ra trước những người này để làm chứng.

Chữ “mặt” thứ hai trong cụm từ “bán mặt cho đất”:

Còn chữ “mặt” trong cụm từ “bán mặt cho đất” lại là một cách nói mang nghĩa chuyển. Nó không còn chỉ bộ phận cơ thể người nữa, mà dùng để chỉ hình ảnh của con người gắn liền với công việc lao động vất vả, cực nhọc. Khi “bán mặt cho đất” là nói về việc hy sinh sức lao động, đổ mồ hôi trên mảnh đất để có được thành quả.

Như vậy, chúng ta có thể kết luận:

Trong câu tục ngữ “Ba mặt một lời, bán mặt cho đất”, chữ “mặt” thứ nhất (trong “Ba mặt một lời”) mang nghĩa gốc, chỉ bộ phận trên khuôn mặt người.

Còn chữ “mặt” thứ hai (trong “bán mặt cho đất”) mang nghĩa chuyển, chỉ hình ảnh con người gắn liền với công việc lao động vất vả.

Câu tục ngữ này muốn khuyên nhủ chúng ta về sự trung thực, minh bạch trong lời nói và coi trọng giá trị của lao động.

Các em đã hiểu bài chưa nào?