Chúng ta sẽ giải hai bài tập sau đây. Các em hãy chú ý lắng nghe và ghi chép thật kỹ nhé!

BÀI 4: Tìm vị ngữ là cụm động từ trong những câu dưới đây. Xác định động từ trung tâm và thành tố phụ là cụm chủ vị trong mỗi vị ngữ đó.

Trước hết, cô nhắc lại một chút kiến thức cơ bản về những khái niệm chúng ta sẽ tìm:

– Vị ngữ là cụm động từ: Là bộ phận vị ngữ mà thành phần trung tâm là một động từ, có thể có các thành tố phụ đi kèm. Khi xác định, chúng ta sẽ gạch chân toàn bộ phần vị ngữ của câu.
– Động từ trung tâm: Là động từ chính, mang ý nghĩa hành động, trạng thái chủ yếu của vị ngữ. Nó là hạt nhân của cụm động từ đó.
– Thành tố phụ là cụm chủ vị: Là một bộ phận nằm trong vị ngữ, nó có cấu tạo như một câu (gồm chủ ngữ và vị ngữ) nhưng lại đóng vai trò là thành phần phụ (thường là bổ ngữ hoặc trạng ngữ) cho động từ trung tâm.

Bây giờ chúng ta sẽ cùng phân tích từng câu nhé!

a) Chúng em học giỏi đã mang lại cho cha mẹ và thầy cô rất vui lòng.

– Vị ngữ là cụm động từ:
  đã mang lại cho cha mẹ và thầy cô rất vui lòng
– Động từ trung tâm:
  mang lại
– Thành tố phụ là cụm chủ vị (đóng vai trò bổ ngữ cho động từ trung tâm “mang lại”):
  cha mẹ và thầy cô rất vui lòng

    Trong cụm chủ vị này:

    + Chủ ngữ phụ: cha mẹ và thầy cô

    + Vị ngữ phụ: rất vui lòng

b) Nhà văn Hoài Thanh khẳng định rằng cái đẹp là cái có ích.

– Vị ngữ là cụm động từ:
  khẳng định rằng cái đẹp là cái có ích
– Động từ trung tâm:
  khẳng định
– Thành tố phụ là cụm chủ vị (đóng vai trò bổ ngữ cho động từ trung tâm “khẳng định”, được nối bằng quan hệ từ “rằng”):
  cái đẹp là cái có ích

    Trong cụm chủ vị này:

    + Chủ ngữ phụ: cái đẹp

    + Vị ngữ phụ: là cái có ích

c) Tiếng Việt rất giàu thanh điệu khiến cho lời nói của người Việt Nam chúng ta du dương, trầm bổng như một bản nhạc.

– Vị ngữ là cụm động từ:
  khiến cho lời nói của người Việt Nam chúng ta du dương, trầm bổng như một bản nhạc
– Động từ trung tâm:
  khiến
– Thành tố phụ là cụm chủ vị (đóng vai trò bổ ngữ cho động từ trung tâm “khiến”):
  lời nói của người Việt Nam chúng ta du dương, trầm bổng như một bản nhạc

    Trong cụm chủ vị này:

    + Chủ ngữ phụ: lời nói của người Việt Nam chúng ta

    + Vị ngữ phụ: du dương, trầm bổng như một bản nhạc

BÀI 5: Tìm chủ ngữ là cụm chủ vị trong những câu dưới đây.

Các em nhớ nhé, chủ ngữ là cụm chủ vị là khi bản thân chủ ngữ của câu (bộ phận trả lời cho câu hỏi “ai?”, “con gì?”, “cái gì?”) lại có cấu tạo như một câu rút gọn, nghĩa là nó gồm một cụm danh từ làm chủ ngữ nhỏ và một cụm động từ hoặc cụm tính từ làm vị ngữ nhỏ.

Chúng ta sẽ cùng tìm trong từng câu nhé!

a) Khí hậu nước ta ấm áp cho phép ta quanh năm trồng trọt, thu hoạch bốn mùa.

– Chủ ngữ là cụm chủ vị:
  Khí hậu nước ta ấm áp

    Trong cụm chủ vị này:

    + Chủ ngữ phụ: Khí hậu nước ta

    + Vị ngữ phụ: ấm áp

b) Cơn bão đi qua đã để lại cảnh tượng tan hoang.

– Chủ ngữ là cụm chủ vị:
  Cơn bão đi qua

    Trong cụm chủ vị này:

    + Chủ ngữ phụ: Cơn bão

    + Vị ngữ phụ: đi qua

c) Âm thanh tiếng máy gặt rộn ràng trên cánh đồng khiến cả làng quê ngập tràn niềm vui no ấm.

– Chủ ngữ là cụm chủ vị:
  Âm thanh tiếng máy gặt rộn ràng trên cánh đồng

    Trong cụm chủ vị này:

    + Chủ ngữ phụ: Âm thanh tiếng máy gặt

    + Vị ngữ phụ: rộn ràng trên cánh đồng

d) Mùa xuân đến mang bao nhiêu là chim chóc.

– Chủ ngữ là cụm chủ vị:
  Mùa xuân đến

    Trong cụm chủ vị này:

    + Chủ ngữ phụ: Mùa xuân

    + Vị ngữ phụ: đến

Các em thấy không, việc xác định đúng các thành phần trong câu, đặc biệt là cụm chủ vị, sẽ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về cách câu được xây dựng và ý nghĩa mà câu truyền tải. Đây là những kiến thức rất nền tảng cho việc học tốt môn Ngữ văn đấy! Về nhà các em nhớ xem lại bài và làm thêm các bài tập tương tự để củng cố kiến thức nhé!