Câu 17 (3,0 điểm). a) RNA là gì? Trình bày điểm giống và khác nhau…
a) RNA là gì? Trình bày điểm giống và khác nhau của các phân tử RNA tham gia quá trình dịch mã.
b) Ở người, giới tính do cặp nhiễm sắc thể giới tính quyết định. Trong đó, cặp nhiễm sắc thể XX xác định giới tính nữ, cặp nhiễm sắc thể XY xác định giới tính nam. Ngoài các gene quy định giới tính, nhiễm sắc thể giới tính có thể chứa các gene khác, các gene này di truyền liên kết với giới tính. Em hãy giải thích vì sao về mặt lí thuyết tỉ lệ nam, nữ trong quần thể người xấp xỉ 1 : 1.
Chào các em học sinh thân mến, với tư cách là giáo viên bộ môn, thầy/cô xin giải đáp chi tiết câu hỏi của các em như sau:
a) Về phân tử RNA và các loại RNA trong dịch mã
1. RNA là gì?
RNA (Ribonucleic acid) là một loại đại phân tử sinh học, được cấu tạo từ các đơn phân là các nucleotide (gồm đường ribose, gốc phosphate và một trong bốn loại base nitơ là A, U, G, C). RNA thường được cấu tạo từ một chuỗi polynucleotide đơn, đóng vai trò quan trọng trong việc truyền đạt thông tin di truyền từ DNA đến ribosome để tổng hợp protein.
2. Điểm giống và khác nhau của các loại RNA trong dịch mã:
Trong quá trình dịch mã, có 3 loại RNA tham gia chính là: mRNA (RNA thông tin), tRNA (RNA vận chuyển) và rRNA (RNA ribosome).
- Điểm giống nhau:
- Đều được tổng hợp dựa trên khuôn mẫu của gene trên DNA thông qua quá trình phiên mã.
- Đều được cấu tạo từ các đơn phân là nucleotide.
- Đều tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp vào quá trình giải mã thông tin di truyền để tổng hợp nên chuỗi polypeptide.
- Điểm khác nhau:
- mRNA (RNA thông tin): Có cấu trúc mạch thẳng, đóng vai trò là bản sao thông tin di truyền từ DNA, mang bộ ba mã sao (codon) quy định trình tự các amino acid.
- tRNA (RNA vận chuyển): Có cấu trúc mạch đơn cuộn lại dạng lá chẻ ba (thùy), có chức năng vận chuyển các amino acid đến ribosome và nhận diện codon trên mRNA thông qua bộ ba đối mã (anticodon).
- rRNA (RNA ribosome): Có cấu trúc mạch đơn nhưng cuộn xoắn phức tạp, liên kết với các protein để tạo thành các tiểu phần của ribosome, đóng vai trò là “công xưởng” thực hiện lắp ráp các amino acid thành protein.
b) Giải thích tỉ lệ nam và nữ trong quần thể người xấp xỉ 1 : 1
Về mặt lí thuyết, tỉ lệ nam và nữ trong quần thể người xấp xỉ 1 : 1 được giải thích dựa trên cơ chế giảm phân và thụ tinh như sau:
- Cơ chế tạo giao tử: Ở người, nam giới có cặp nhiễm sắc thể giới tính XY, khi giảm phân sẽ tạo ra hai loại tinh trùng với tỉ lệ ngang nhau: 50% tinh trùng mang nhiễm sắc thể X và 50% tinh trùng mang nhiễm sắc thể Y. Nữ giới có cặp nhiễm sắc thể giới tính XX, khi giảm phân chỉ tạo ra một loại trứng duy nhất là trứng mang nhiễm sắc thể X.
- Cơ chế thụ tinh: Khi thụ tinh, tinh trùng mang X kết hợp với trứng mang X sẽ tạo thành hợp tử XX (phát triển thành nữ). Tinh trùng mang Y kết hợp với trứng mang X sẽ tạo thành hợp tử XY (phát triển thành nam).
- Kết luận: Do xác suất gặp nhau giữa các loại tinh trùng và trứng là ngang nhau, nên sự kết hợp giữa hai loại tinh trùng (X và Y) với trứng (X) sẽ tạo ra hai loại hợp tử (XX và XY) với tỉ lệ ngang nhau là 1 : 1. Vì vậy, về mặt lí thuyết, tỉ lệ nam và nữ sinh ra trong quần thể luôn xấp xỉ 1 : 1.
Hy vọng phần giải thích trên đã giúp các em nắm vững kiến thức về di truyền học và cơ chế dịch mã. Chúc các em học tập tốt!
\(\color{#FF6F6F}{⋆} \color{#FFF0F0}{p} \color{#FFE0E0}{h} \color{#FFD0D0}{ư} \color{#FFBABA}{ơ} \color{#FFA3A3}{n} \color{#FF8A8A}{g} \color{#FF6F6F}{l} \color{#FF5252}{i} \color{#FF3333}{n} \color{#FF1414}{h}\)
Đáp án \(+\) Giải thích các bước giải:
\(a)\)
\(-\) Khái niệm:
RNA là acid nucleic được cấu tạo theo nguyên tắc đa phân từ một chuỗi đơn các ribonucleotide (A, U, G, C)
\(-\) Điểm giống nhau:
Đều là mạch đơn, cấu tạo từ 4 loại đơn phân A, U, G, C và cùng tham gia vào quá trình dịch mã tổng hợp protein
\(-\) Điểm khác nhau:
\(+\) mRNA (RNA thông tin): Mạch đơn dạng thẳng, làm khuôn truyền thông tin di truyền từ DNA đến ribosome
\(+\) tRNA (RNA vận chuyển): Cấu trúc có 3 thùy cuộn lại, làm nhiệm vụ vận chuyển amino acid đến ribosome
\(+\) rRNA (RNA ribosome): Mạch đơn xoắn phức tạp, kết hợp với protein để cấu tạo nên ribosome
\(b)\)
\(***\) Tỉ lệ nam : nữ xấp xỉ \(1 : 1\) vì
\(-\) Sự phân li khi tạo giao tử:
\(+\) Cơ thể nữ (\(XX\)) chỉ tạo ra \(1\) loại trứng mang NST \(X\) (\(100\%\ X\))
\(+\) Cơ thể nam (\(XY\)) giảm phân cho \(2\) loại tinh trùng với tỉ lệ ngang nhau: \(50\%\ X\) và \(50\%\ Y\)
\(-\) Sự thụ tinh ngẫu nhiên:
\(-\) Tinh trùng \(X\) và tinh trùng \(Y\) có khả năng thụ tinh với trứng \(X\) là ngang nhau
\((1\ X) \times (1\ X) \rightarrow 1\ XX\) (Nữ)
\((1\ X) \times (1\ Y) \rightarrow 1\ XY\) (Nam)
\(→\) Sự kết hợp ngẫu nhiên giữa \(2\) loại tinh trùng với \(1\) loại trứng tạo ra \(2\) tổ: hợp NST \(XX\) và \(XY\) với tỉ lệ \(1\ XX : 1\ XY\), dẫn đến tỉ lệ nam : nữ xấp xỉ \(1 : 1\)
Câu \(17\):
\(a)\)
\(+\)RNA là acid nucleic được cấu tạo từ các nguyên tố \(C, H, O, N, P\)
\(+\)RNA gồm một mạch đơn, được cấu tạo theo nguyên tắc đa phân từ \(4\) loại nucleotide: \(A, U, G, C\)
\(+\)Điểm giống nhau:
\(@\)Đều gồm \(1\) mạch đơn cấu tạo từ các nucleotide \(A, U, G, C\)
\(@\)Đều được tổng hợp từ khuôn mẫu DNA
\(@\)Đều tham gia vào quá trình tổng hợp protein
\(+\)Điểm khác nhau:
\(@\)mRNA: Dạng mạch thẳng, dùng làm khuôn để tổng hợp protein
\(@\)tRNA: Dạng mạch cuộn xoắn, làm nhiệm vụ vận chuyển amino acid
\(@\)rRNA: Dạng mạch xoắn phức tạp, kết hợp với protein để tạo nên ribosome (nơi tổng hợp protein)
\(b)\) Tỉ lệ nam, nữ xấp xỉ \(1 : 1\) là do cơ chế phân ly và thụ tinh của các NST giới tính:
\(+\)Khi giảm phân (tạo giao tử):
\(@\)Cơ thể mẹ \((XX)\) chỉ tạo ra \(1\) loại trứng mang NST \(X\)
\(@\)Cơ thể bố \((XY)\) tạo ra \(2\) loại tinh trùng mang NST \(X\) và \(Y\) với tỉ lệ \(1 : 1\)
\(+\)Khi thụ tinh:
\(@\)Tinh trùng \(X\) kết hợp với trứng \(X\)
\(->\)Hợp tử \(XX\) \((\)Con gái\()\)
\(@\)Tinh trùng \(Y\) kết hợp với trứng \(X\)
\(->\)Hợp tử \(XY\) \((\)Con trai\()\)
\(=>\)Vì \(2\) loại tinh trùng được tạo ra với tỉ lệ ngang nhau và cơ hội thụ tinh là như nhau, nên tỉ lệ nam, nữ về mặt lí thuyết là \(1 : 1\)
Trợ Lý Xưởng In Thiên Nam
Add comment