Câu 2. Trong một khảo sát nhỏ người ta phát hiện trên một cây mướp có…
Câu 2. Trong một khảo sát nhỏ người ta phát hiện trên một cây mướp có 250 con bọ xít hút nhựa cây; 32 con nhện chăng tơ bắt bọ xít làm mỗi và 7 con tò vò đang săn bắt nhện.
– Hãy vẽ chuỗi thức ăn của quần xã
– Xây dựng tháp sinh thái số lượng. Em có nhận xét gì về tháp sinh thái này?
– Hãy chỉ ra các mối quan hệ sinh học trong quần xã.
Chào các em học sinh lớp 9 yêu quý! Hôm nay, thầy/cô sẽ cùng các em giải quyết chi tiết bài tập sinh học rất thú vị và gần gũi này nhé.
1. Vẽ chuỗi thức ăn của quần xã
Dựa vào số liệu và vai trò của từng loài sinh vật trong đề bài, ta xác định được mối quan hệ dinh dưỡng (sinh vật này ăn sinh vật kia) và thiết lập được chuỗi thức ăn sau đây:
Cây mướp (Sinh vật sản xuất) -> Bọ xít (Sinh vật tiêu thụ bậc 1) -> Nhện chăng tơ (Sinh vật tiêu thụ bậc 2) -> Tò vò (Sinh vật tiêu thụ bậc 3).
2. Xây dựng tháp sinh thái số lượng và nhận xét
a. Xây dựng tháp sinh thái số lượng:
Tháp sinh thái số lượng được xây dựng bằng cách xếp chồng các bậc dinh dưỡng từ thấp lên cao, dựa trên số lượng cá thể của từng loài:
- Bậc 3 (Đỉnh tháp): 7 con tò vò.
- Bậc 2 (Tầng giữa): 32 con nhện chăng tơ.
- Bậc 1 (Đáy tháp): 250 con bọ xít hút nhựa cây.
- (Lưu ý: Cây mướp là nền tảng cung cấp năng lượng ban đầu cho chuỗi).
b. Nhận xét về tháp sinh thái số lượng:
- Tháp sinh thái này có dạng tháp ngược (càng lên cao số lượng cá thể càng ít, nhưng đáy tháp trong đề bài xét số lượng bọ xít ăn trên 1 cây mướp nên thể hiện cấu trúc số lượng cá thể giữa các bậc tiêu thụ).
- Nhìn chung, số lượng cá thể giảm dần từ sinh vật tiêu thụ bậc thấp lên sinh vật tiêu thụ bậc cao (từ 250 con bọ xít xuống 32 con nhện và chỉ còn 7 con tò vò).
- Điều này hoàn toàn phù hợp với quy luật sinh thái học: năng lượng bị tiêu hao dần qua mỗi bậc dinh dưỡng (qua hô hấp, bài tiết, nhiệt năng…), dẫn đến sinh khối và số lượng cá thể ở bậc dinh dưỡng cao hơn thường ít hơn bậc dinh dưỡng thấp hơn.
3. Các mối quan hệ sinh học trong quần xã
Trong quần xã trên cây mướp được đề cập, ta có thể nhận diện các mối quan hệ sinh học chủ yếu sau đây:
- Mối quan hệ vật ăn thịt – con mồi: Đây là mối quan hệ phổ biến nhất trong chuỗi thức ăn. Cụ thể: bọ xít ăn nhựa cây mướp; nhện chăng tơ bắt bọ xít làm mồi; tò vò săn bắt nhện. Mối quan hệ này đóng vai trò quan trọng trong việc khống chế số lượng cá thể của các loài, giữ cho cân bằng sinh học trong tự nhiên không bị phá vỡ.
- Mối quan hệ kí sinh / sinh vật ăn thực vật: Bọ xít hút nhựa cây mướp để sống, đây là dạng sinh vật ăn sinh vật tự dưỡng (thực vật), ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển của cây mướp.
Hy vọng qua lời giải chi tiết này, các em đã nắm vững cách xây dựng chuỗi thức ăn, tháp sinh thái cũng như phân tích các mối quan hệ trong quần xã. Chúc các em học tập thật tốt!
\(\color{#FF6F6F}{⋆} \color{#FFF0F0}{p} \color{#FFE0E0}{h} \color{#FFD0D0}{ư} \color{#FFBABA}{ơ} \color{#FFA3A3}{n} \color{#FF8A8A}{g} \color{#FF6F6F}{l} \color{#FF5252}{i} \color{#FF3333}{n} \color{#FF1414}{h}\)
Đáp án \(+\) Giải thích các bước giải:
\(***\) Chuỗi thức ăn của quần xã:
Cây mướp \(\rightarrow\) Bọ xít \(\rightarrow\) Nhện \(\rightarrow\) Tò vò
\(***\) Mô hình tháp số lượng:
\(-\) Bậc dinh dưỡng 4 (Tò vò): 7 con (Đỉnh tháp)
\(-\) Bậc dinh dưỡng 3 (Nhện): 32 con
\(-\) Bậc dinh dưỡng 2 (Bọ xít): 250 con
\(-\) Bậc dinh dưỡng 1 (Cây mướp): 1 cây (Đáy tháp)
\(***\) Nhận xét:
\(+\) Đây là dạng tháp số lượng biến dạng hay tháp bị méo ở đáy
\(-\) Mô tả hình dạng:
\(+\) Đáy tháp rất hẹp vì chỉ có 1 cá thể. Lên bậc dinh dưỡng thứ 2 tháp mở rộng đột ngột, sau đó thu hẹp dần ở bậc dinh dưỡng 3 và bậc dinh dưỡng 4
\(-\) Giải thích:
Vật chủ có kích thước cơ thể rất lớn so với động vật ăn nó, do đó chỉ cần 1 cây mướp đã đủ cung cấp dinh dưỡng cho một số lượng lớn bọ xít sinh sống và phát triển
\(***\) Các mối quan hệ sinh học trong quần xã:
\(-\) Ký sinh – vật chủ: Cây mướp và Bọ xít
\(+\) Bọ xít hút nhựa từ cây mướp để sống, gây hại cho cây
\(-\) Sinh vật ăn sinh vật khác: Nhện và Bọ xít
\(+\) Nhện chăng tơ bắt bọ xít làm thức ăn
\(-\) Sinh vật ăn sinh vật khác: Tò vò và Nhện
\(+\) Tò vò săn bắt nhện làm mồi
\(-\) Cạnh tranh cùng loài: Giữa các con bọ xít
\(+\) Các con bọ xít tranh giành nguồn thức ăn và nơi ở trên cây mướp
\(\color{#008C8C}{dangerous666}\)
– Chuỗi thức ăn của quần xã:
Cây mướp \(\rightarrow\) Bọ xít \(\rightarrow\) Nhện \(\rightarrow\) Tò vò
– Tháp số lượng:
+ Bậc dinh dưỡng 1 (Cây mướp): 1 cá thể
+ Bậc dinh dưỡng 2 (Bọ xít): 250 cá thể
+ Bậc dinh dưỡng 3 (Nhện): 32 cá thể
+ Bậc dinh dưỡng 4 (Tò vò): 7 cá thể
– Nhận xét:
+ Đây là một tháp số lượng biến dạng ở đáy tháp: số lượng vật chủ (1 cây mướp) ít hơn rất nhiều so với số lượng sinh vật tiêu thụ bậc 1 (250 con bọ xít).
+ Từ bậc dinh dưỡng thứ 2 trở lên (Bọ xít \(\rightarrow\) Nhện \(\rightarrow\) Tò vò), tháp trở lại dạng chuẩn (dạng kim tự tháp) do sinh vật ăn thịt có kích thước lớn hơn và số lượng giảm dần qua từng bậc dinh dưỡng.
– Các mối quan hệ sinh học trong quần xã:
+ Quan hệ Ký sinh / Vật chủ: Bọ xít hút nhựa cây mướp để sống.
+ Quan hệ Sinh vật ăn sinh vật khác: Nhện săn bắt bọ xít làm thức ăn và tò vò săn bắt nhện làm thức ăn.
– Quan hệ Cạnh tranh cùng loài: Các cá thể bọ xít cạnh tranh nguồn nhựa cây, hoặc các cá thể nhện/tò vò cạnh tranh thức ăn lẫn nhau.
Trợ Lý Xưởng In Thiên Nam
Add comment