Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ đối lập tương phản…
Những mùa quả mẹ tôi hái được
Mẹ vẫn trông vào tay mẹ vun trồng
Những mùa quả lặn rồi lại mọc
Như mặt trời khi như mặt trăng
(Mẹ và quả – Nguyễn Khoa Điềm)
Giúp tôi với tôi sắp đi học rồi
Chào em, đừng lo lắng nhé! Cô sẽ giúp em giải quyết thật nhanh và chuẩn xác câu hỏi này để em kịp giờ lên lớp.
Để làm tốt dạng bài phân tích biện pháp tu từ trong môn Ngữ văn 9, chúng ta cần thực hiện theo đúng các bước: Chỉ tên biện pháp -> Dẫn chứng -> Phân tích ý nghĩa và tác dụng.
1. Chỉ ra biện pháp tu từ đối lập, tương phản:
Trong bốn dòng thơ trên, tác giả Nguyễn Khoa Điềm đã sử dụng rất thành công cặp hình ảnh đối lập, tương phản sâu sắc:
- “Mẹ vẫn trông vào tay mẹ vun trồng” đối lập với hình ảnh vận động của thời gian “Những mùa quả lặn rồi lại mọc”.
- Hình ảnh so sánh thiên nhiên mang tính đối lập luân phiên: “Như mặt trời khi như mặt trăng”.
2. Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ đối lập tương phản:
Biện pháp này không chỉ làm cho câu thơ thêm sinh động mà còn mang lại những giá trị biểu đạt sâu sắc sau đây:
- Nhấn mạnh sự vất vả, nhọc nhằn của người mẹ: Thời gian cứ trôi đi vô tình, những mùa quả cứ tiếp nối nhau “lặn rồi lại mọc”, cũng có nghĩa là tuổi xuân của mẹ ngày một cạn dần, cuộc đời mẹ gắn liền với những lo toan, vất vả để vun trồng sự sống.
- Ca ngợi sự hy sinh thầm lặng và bền bỉ: Dù thời gian thay đổi, cuộc sống nhọc nhằn, đôi bàn tay chai sần của mẹ vẫn là điểmựa vững chắc, chăm lo cho gia đình giống như quy luật bền bỉ của tự nhiên.
- Tôn vinh công ơn to lớn của mẹ: Ví mẹ với “mặt trời”, “mặt trăng” là cách tác giả khẳng định mẹ chính là ánh sáng, là cội nguồn sự sống, là vầng thái dương sưởi ấm và soi đường cho con suốt cả cuộc đời. Mẹ hiện diện âm thầm nhưng vĩnh cửu trong không gian và thời gian.
Kết luận ngắn gọn cho em ghi nhớ: Biện pháp tương phản làm nổi bật quy luật của tự nhiên song hành cùng sự hy sinh thầm lặng, lớn lao của người mẹ suốt một đời vì con cái.
Chúc em tự tin và có một buổi học thật hiệu quả nhé!
Trong bốn dòng thơ của bài “Mẹ và quả” của Nguyễn Khoa Điềm, biện pháp tu từ đối lập tương phản được thể hiện rõ nét qua các hình ảnh và ý nghĩa của các câu thơ.
1. Đối lập giữa “mặt trời” và “mặt trăng”: Hình ảnh mặt trời và mặt trăng không chỉ tượng trưng cho hai thời điểm trong ngày mà còn thể hiện sự đối lập giữa ánh sáng và bóng tối, sự sống và sự tĩnh lặng. Mặt trời đại diện cho sự sinh sôi, nảy nở, còn mặt trăng lại gợi lên sự lặng lẽ, tĩnh mịch. Sự đối lập này làm nổi bật quá trình sinh trưởng của quả, từ lúc mẹ vun trồng cho đến khi thu hoạch, thể hiện sự kiên trì và nỗ lực của người mẹ.
2. Đối lập giữa “lặn” và “mọc”: Câu thơ “Những mùa quả lặn rồi lại mọc” cho thấy sự tuần hoàn của thiên nhiên, sự sống và cái chết. Quá trình lặn và mọc của quả giống như vòng đời của con người, có lúc thăng trầm, nhưng luôn có sự tái sinh. Điều này không chỉ thể hiện sự bền bỉ của mẹ trong việc chăm sóc cây trái mà còn phản ánh triết lý sống tích cực: sau mỗi khó khăn, thử thách, sẽ luôn có cơ hội mới.
3. Tác dụng của biện pháp tu từ: Sự đối lập tương phản trong các hình ảnh này không chỉ làm phong phú thêm nội dung thơ mà còn tạo ra cảm xúc mạnh mẽ cho người đọc. Nó khắc họa rõ nét tình cảm của người con đối với mẹ, sự trân trọng công lao của mẹ trong việc vun trồng và chăm sóc. Qua đó, tác giả gửi gắm thông điệp về tình yêu thương, sự hy sinh và niềm tin vào cuộc sống.
Tóm lại, biện pháp tu từ đối lập tương phản trong bốn dòng thơ này không chỉ làm nổi bật hình ảnh người mẹ mà còn thể hiện sâu sắc triết lý sống và tình cảm gia đình, tạo nên một bức tranh sinh động về cuộc sống và tình yêu thương.
\(-\) Biện pháp tu từ đối lập tương phản :
\(+\) lặn \(-\) mọc
\(+\) mặt trời \(-\) mặt trăng
\(-\) Về phần tác dụng :
\(-\) lặn \(-\) mọc
\(+\) Nhấn mạnh sự nổi bật luân phiên , tuần hoàn của thời gian trong dịp mùa hoa quả
\(+\) Gợi nên sự thời gian trôi đi một cách trôi chảy
\(-\) mặt trời \(-\) mặt trăng
\(+\) Sự đối lập ngày và đêm
\(+\) Nhấn mạnh thời gian luôn trôi liên tục
\(+\) Ngoài ra còn nói lên sự vất vả , hi sinh của người mẹ dành cho dịp mùa hoa quả
Trợ Lý Xưởng In Thiên Nam
Add comment