***

1) Các từ ngữ gợi lên hình ảnh tảo tần, vất vả sớm hôm của người mẹ trong đoạn thơ trên là:

• “chân lấm tay bùn”: Đây là một thành ngữ quen thuộc, gợi tả trực tiếp hình ảnh người mẹ lao động cực nhọc nơi đồng ruộng, bùn đất bám vào chân, vào tay, thể hiện sự vất vả, lam lũ, không ngại khó khăn. Mẹ phải làm những công việc nặng nhọc ngoài đồng áng.

• “Cái liềm kéo áo cái bừa theo chân”: Hình ảnh này cho thấy những công cụ lao động như cái liềm (dùng để gặt lúa), cái bừa (dùng để cày, xới đất) luôn gắn liền, không rời mẹ. “Kéo áo”, “theo chân” không chỉ là hành động cụ thể mà còn là biểu tượng cho việc mẹ luôn gắn bó với công việc đồng áng, chúng trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống lao động hằng ngày của mẹ, thể hiện sự tảo tần, gắn bó cả đời với công việc chân lấm tay bùn.

***

2) Những mùa được nhắc đến trong đoạn thơ sau:

“Ba cử rét mấy vầng xuân
Mẹ đem hoa lúa ghép thành lời ru
Sen mùa hạ cúc mùa thu
Hoa đồng cỏ nội bốn mùa gọi con”

Trong đoạn thơ trên, các mùa được nhắc đến là:

• Mùa xuân (qua từ “xuân”)

• Mùa hạ (qua cụm từ “Sen mùa hạ”)

• Mùa thu (qua cụm từ “cúc mùa thu”)

Ngoài ra, câu thơ “Hoa đồng cỏ nội bốn mùa gọi con” còn gợi nhắc đến sự hiện diện của thiên nhiên trong cả bốn mùa trong năm, bao gồm cả mùa đông, tuy không được nhắc tên trực tiếp.

***

3) Biện pháp tu từ và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ đó trong câu:

“Dẫu yêu hoa mật hoa mơ
Cái liềm kéo áo cái bừa theo chân”

• Biện pháp tu từ: Trong câu thơ “Cái liềm kéo áo cái bừa theo chân”, tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ nhân hóa.

• Phân tích tác dụng:

  • Nhân hóa “cái liềm” và “cái bừa” (những vật dụng vô tri, công cụ lao động) với những hành động của con người là “kéo áo” và “theo chân” đã làm cho hình ảnh thơ trở nên sống động, gần gũi và giàu sức gợi cảm.

  • Tác dụng nổi bật của biện pháp nhân hóa này là tô đậm sự gắn bó khăng khít, gần như không thể tách rời giữa người mẹ và công việc đồng áng, với những công cụ lao động quen thuộc. Nó cho thấy mẹ đã làm việc vất vả, tảo tần đến mức những vật vô tri cũng như có sự sống, như những người bạn đồng hành, theo sát mẹ trong từng bước đi, từng hoạt động. Từ đó, hình ảnh người mẹ hiện lên càng rõ nét hơn với sự tần tảo, chịu thương chịu khó, dành trọn cuộc đời mình cho lao động và gia đình.

***

4) Nội dung chính của đoạn thơ:

Đoạn thơ trên đã khắc họa một cách chân thực và sâu sắc hình ảnh người mẹ tảo tần, vất vả, quanh năm gắn bó với công việc đồng áng (“chân lấm tay bùn”, “liềm kéo áo cái bừa theo chân”). Dù cuộc sống giản dị, thiếu thốn những đóa hoa quý, mẹ vẫn dành trọn tình yêu thương bao la cho con qua những lời ru. Đặc biệt, mẹ đã khéo léo biến những loài hoa đồng nội quen thuộc, những bông lúa gắn liền với mùa màng thành lời ru, đưa con vào thế giới tự nhiên tươi đẹp và gắn bó với quê hương. Qua đó, đoạn thơ ca ngợi tình yêu thương con vô bờ bến của người mẹ, một tình yêu dung dị mà ấm áp, sâu nặng, gắn liền với cuộc sống lao động và vẻ đẹp của thiên nhiên.

***

Cô hy vọng bài giải này sẽ giúp các em hiểu sâu hơn về tình cảm mẹ con thiêng liêng và vẻ đẹp của thơ ca. Chúc các em học tập thật tốt nhé!