cho mình hỏi một câu:
Tìm tất cả các số nguyên x sao cho giá trị của biểu thức A…
Tìm tất cả các số nguyên x sao cho giá trị của biểu thức A = x³ – 3x² – x + 9 chia hết cho giá trị của biểu thức B = x – 3.
bạn nào làm được mình vote nhé 5 sao đó
Để giải bài toán này, chúng ta có thể sử dụng hai phương pháp chính: phép chia đa thức hoặc sử dụng định lý Bezout (hay còn gọi là định lý dư). Thầy sẽ trình bày cả hai cách để các em có cái nhìn rõ ràng hơn nhé.
Phương pháp 1: Sử dụng phép chia đa thức
Chúng ta sẽ thực hiện phép chia đa thức \(A\) cho \(B\).
Ta có:
\(A = x³ – 3x² – x + 9\)
\(B = x – 3\)
Thực hiện phép chia:
\(x³ – 3x² – x + 9\) chia cho \(x – 3\)
Bước 1: Lấy \(x³\) chia cho \(x\), ta được \(x²\). Nhân \(x²\) với \(x – 3\), ta được \(x³ – 3x²\). Lấy \(A\) trừ đi kết quả này:
\( (x³ – 3x² – x + 9) – (x³ – 3x²) = -x + 9 \)
Bước 2: Lấy \(-x\) chia cho \(x\), ta được \(-1\). Nhân \(-1\) với \(x – 3\), ta được \(-x + 3\). Lấy phần dư \(-x + 9\) trừ đi kết quả này:
\( (-x + 9) – (-x + 3) = 6 \)
Vậy, ta có thể viết lại biểu thức \(A\) như sau:
\( A = (x – 3)(x² – 1) + 6 \)
Để \(A\) chia hết cho \(B = x – 3\), thì phần dư của phép chia này phải bằng 0. Tuy nhiên, phép chia này cho thấy phần dư là 6. Điều này có nghĩa là để \(A\) chia hết cho \(B\), thì 6 phải chia hết cho \(x – 3\).
Nói cách khác, \(x – 3\) phải là ước của 6.
Các ước của 6 là: \(-6, -3, -2, -1, 1, 2, 3, 6\).
Do đó, ta có các trường hợp sau:
- \(x – 3 = -6 \implies x = -3\)
- \(x – 3 = -3 \implies x = 0\)
- \(x – 3 = -2 \implies x = 1\)
- \(x – 3 = -1 \implies x = 2\)
- \(x – 3 = 1 \implies x = 4\)
- \(x – 3 = 2 \implies x = 5\)
- \(x – 3 = 3 \implies x = 6\)
- \(x – 3 = 6 \implies x = 9\)
Vậy, các số nguyên \(x\) thỏa mãn yêu cầu bài toán là: \(-3, 0, 1, 2, 4, 5, 6, 9\).
Phương pháp 2: Sử dụng định lý Bezout
Định lý Bezout phát biểu rằng: Đa thức \(P(x)\) chia hết cho nhị thức \(x – a\) khi và chỉ khi \(P(a) = 0\).
Trong bài toán này, chúng ta có \(A(x) = x³ – 3x² – x + 9\) và \(B(x) = x – 3\).
Theo định lý Bezout, nếu \(A(x)\) chia hết cho \(x – 3\), thì \(A(3)\) phải bằng 0.
Tuy nhiên, bài toán yêu cầu \(A(x)\) chia hết cho \(x – 3\) với \(x\) là các số nguyên. Điều này có nghĩa là thương của phép chia \( \frac{A(x)}{x-3} \) phải là một số nguyên.
Chúng ta có thể đánh giá giá trị của \(A(x)\) tại \(x = 3\).
\(A(3) = 3³ – 3(3)² – 3 + 9\)
\(A(3) = 27 – 3(9) – 3 + 9\)
\(A(3) = 27 – 27 – 3 + 9\)
\(A(3) = 6\)
Giống như phương pháp 1, ta có thể viết \(A(x) = Q(x)(x-3) + R\), trong đó \(Q(x)\) là thương và \(R\) là số dư. Khi \(x = 3\), ta có \(A(3) = Q(3)(3-3) + R = R\). Do đó, số dư \(R\) chính là \(A(3)\), tức là \(R = 6\).
Vì vậy, ta có:
\( A = Q(x)(x – 3) + 6 \)
Để \(A\) chia hết cho \(x – 3\), thì \( \frac{A}{x-3} = \frac{Q(x)(x-3) + 6}{x-3} = Q(x) + \frac{6}{x-3} \) phải là một số nguyên.
Vì \(x\) là số nguyên, \(Q(x)\) (là một đa thức với hệ số nguyên) cũng sẽ là số nguyên khi \(x\) là số nguyên. Do đó, để \(Q(x) + \frac{6}{x-3}\) là số nguyên, thì \( \frac{6}{x-3} \) phải là một số nguyên.
Điều này có nghĩa là \(x – 3\) phải là ước của 6.
Các ước của 6 là: \(-6, -3, -2, -1, 1, 2, 3, 6\).
Tương tự như phương pháp 1, ta suy ra các giá trị của \(x\):
- \(x – 3 = -6 \implies x = -3\)
- \(x – 3 = -3 \implies x = 0\)
- \(x – 3 = -2 \implies x = 1\)
- \(x – 3 = -1 \implies x = 2\)
- \(x – 3 = 1 \implies x = 4\)
- \(x – 3 = 2 \implies x = 5\)
- \(x – 3 = 3 \implies x = 6\)
- \(x – 3 = 6 \implies x = 9\)
Vậy, tất cả các số nguyên \(x\) thỏa mãn yêu cầu của bài toán là: \(-3, 0, 1, 2, 4, 5, 6, 9\).
Hy vọng cách giải thích chi tiết này giúp các em hiểu rõ bài toán. Nếu có bất kỳ câu hỏi nào, đừng ngần ngại hỏi thầy nhé!
ĐK: \(x-3\ne0=>x\ne3\)
Để \(A \vdots B\) thì
\((x^3-3x^2-x+9) \vdots (x-3)\)
\(=(x^3-3x^2-x+3+6) \vdots (x-3)\)
\(=[x^2(x-3)-(x-3)+6]\vdots (x-3)\)
\(=[(x^2-1)(x-3)+6] \vdots (x-3)\)
Vì \((x-3) \vdots (x-3)=>(x^2-1)(x-3) \vdots (x-3)\)
\(=>6 \vdots (x-3)\)
\(=>x-3 in Ư(6)={-1;-2;-3;-6;1;2;3;6}\)
\(=>x in {2;1;0;-3;4;5;6;9} ™\)
\(A=x^3-3x^2-x+9\)
\(A=x^2(x-3)-(x-3)+6\)
\(A=(x-3)(x^2-1)+6\)
Suy ra:
\((x-3)(x^2-1)+6 vdots x-3\)
\(6 vdots x-3\) (do \((x-3)(x^2-1) vdots x-3\))
\(x-3 in U(6)={1;2;3;6;-1;-2;-3;-6}\)
\(x-3=1->x=4\)
\(x-3=2->x=5\)
\(x-3=3->x=6\)
\(x-3=6->x=9\)
\(x-3=-1->x=2\)
\(x-3=-2->x=1\)
\(x-3=-3->x=0\)
\(x-3=-6->x=-3\)
Vậy \(x in {4;5;6;9;2;1;0;-3}\)

Trợ Lý Xưởng In Thiên Nam
Add comment