Cho $P(x)$ với hệ số nguyên. Tồn tại hay không $n$ thỏa
\[ P(2025)-P(1) = n^2+8n…
\[ P(2025)-P(1) = n^2+8n+17 \]
Chào các em học sinh yêu quý! Hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau giải một bài toán thú vị liên quan đến đa thức và số học. Bài toán có nội dung như sau:
Bài toán: Cho \(P(x)\) với hệ số nguyên. Tồn tại hay không \(n\) thỏa
\[ P(2025)-P(1) = n^2+8n+17 \]
Để giải quyết bài toán này, chúng ta cần sử dụng một tính chất rất quan trọng của đa thức có hệ số nguyên.
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Phân tích tính chất của đa thức \(P(x)\) có hệ số nguyên.
Một tính chất cơ bản của đa thức \(P(x)\) với hệ số nguyên là: nếu \(a\) và \(b\) là hai số nguyên bất kỳ, thì hiệu \(P(a) – P(b)\) luôn chia hết cho hiệu \(a – b\).
Nói cách khác, \((P(a) – P(b))\) chia hết cho \((a – b)\).
Để dễ hình dung, giả sử \(P(x) = c_k x^k + \dots + c_1 x + c_0\) với các \(c_i\) là số nguyên. Khi đó:
\(P(a) – P(b) = c_k(a^k – b^k) + \dots + c_1(a – b) + c_0 – c_0 \)
\(P(a) – P(b) = c_k(a^k – b^k) + \dots + c_1(a – b)\)
Vì \((a^m – b^m)\) luôn chia hết cho \((a – b)\) (ví dụ: \(a^2 – b^2 = (a-b)(a+b)\), \(a^3 – b^3 = (a-b)(a^2+ab+b^2)\)), nên mỗi số hạng trong tổng trên đều chia hết cho \((a – b)\). Do đó, tổng của chúng, tức là \(P(a) – P(b)\), cũng chia hết cho \((a – b)\).
Bước 2: Áp dụng tính chất vào bài toán.
Trong bài toán của chúng ta, chúng ta có \(P(2025) – P(1)\). Ở đây, \(a = 2025\) và \(b = 1\).
Theo tính chất vừa nêu, \((P(2025) – P(1))\) phải chia hết cho \((2025 – 1)\).
Ta có \(2025 – 1 = 2024\).
Vậy, \(P(2025) – P(1)\) phải là một số chia hết cho 2024.
Bước 3: Phân tích vế phải của phương trình.
Vế phải của phương trình là một biểu thức của \(n\): \(n^2+8n+17\).
Chúng ta có thể biến đổi biểu thức này bằng cách hoàn thành bình phương:
\(n^2+8n+17 = (n^2+8n+16) + 1 = (n+4)^2 + 1\).
Bước 4: Thiết lập điều kiện và kiểm tra.
Từ Bước 2, chúng ta biết rằng \(P(2025) – P(1)\) phải chia hết cho 2024.
Từ Bước 3, chúng ta biết rằng \(P(2025) – P(1) = (n+4)^2 + 1\).
Vậy, để tồn tại \(n\) thỏa mãn phương trình, thì \((n+4)^2 + 1\) phải là một số chia hết cho 2024.
Điều này có nghĩa là \((n+4)^2 + 1 \equiv 0 \pmod{2024}\), hay \((n+4)^2 \equiv -1 \pmod{2024}\).
Để một số là một số chính phương và đồng dư với -1 theo modulo 2024, nó phải đồng dư với -1 theo modulo của bất kỳ ước số nào của 2024.
Chúng ta nhận thấy rằng \(2024 = 8 \times 253\). Do đó, 2024 chia hết cho 8.
Nếu \((n+4)^2 \equiv -1 \pmod{2024}\), thì điều kiện cần là \((n+4)^2 \equiv -1 \pmod{8}\).
Hay \((n+4)^2 \equiv 7 \pmod{8}\).
Bây giờ, chúng ta sẽ kiểm tra các số chính phương khi chia cho 8 có số dư là bao nhiêu:
- Nếu \(k \equiv 0 \pmod{8}\), thì \(k^2 \equiv 0^2 \equiv 0 \pmod{8}\).
- Nếu \(k \equiv 1 \pmod{8}\), thì \(k^2 \equiv 1^2 \equiv 1 \pmod{8}\).
- Nếu \(k \equiv 2 \pmod{8}\), thì \(k^2 \equiv 2^2 \equiv 4 \pmod{8}\).
- Nếu \(k \equiv 3 \pmod{8}\), thì \(k^2 \equiv 3^2 = 9 \equiv 1 \pmod{8}\).
- Nếu \(k \equiv 4 \pmod{8}\), thì \(k^2 \equiv 4^2 = 16 \equiv 0 \pmod{8}\).
- Nếu \(k \equiv 5 \pmod{8}\), thì \(k^2 \equiv 5^2 = 25 \equiv 1 \pmod{8}\).
- Nếu \(k \equiv 6 \pmod{8}\), thì \(k^2 \equiv 6^2 = 36 \equiv 4 \pmod{8}\).
- Nếu \(k \equiv 7 \pmod{8}\), thì \(k^2 \equiv 7^2 = 49 \equiv 1 \pmod{8}\).
Từ bảng trên, ta thấy rằng một số chính phương khi chia cho 8 chỉ có thể có số dư là 0, 1 hoặc 4. Không bao giờ có số dư là 7.
Do đó, không tồn tại số nguyên \(n\) nào để \((n+4)^2 \equiv 7 \pmod{8}\).
Bước 5: Kết luận.
Vì điều kiện \((n+4)^2 \equiv -1 \pmod{8}\) không được thỏa mãn, nên điều kiện \((n+4)^2 \equiv -1 \pmod{2024}\) cũng không thể được thỏa mãn. Điều này có nghĩa là \((n+4)^2 + 1\) không thể chia hết cho 2024.
Như vậy, không tồn tại số nguyên \(n\) nào thỏa mãn phương trình đã cho.
Trả lời: Không tồn tại \(n\) thỏa mãn phương trình đã cho.
Hy vọng các em đã hiểu rõ cách giải bài toán này. Hãy nhớ kỹ tính chất của đa thức với hệ số nguyên nhé!
\[\color{#4F94CD}{♡}\color{#BFEFFF}{𝕷}\color{#BBDEFB}{𝖎}\color{#87CEFA}{𝖌}\color{#87CEFF}{𝖚}\color{#63B8FF}{𝖗}\color{#5CACEE}{𝖎}\color{#4F94CD}{♡}\]
\(+\)Ta có: với \(a \neq b\)
\(->\) \((a – b) \mid \left(P(a) – P(b)\right)\)
\(->\) \((2025 – 1) \mid \left(P(2025) – P(1)\right) \implies 2024 \mid \left(P(2025) – P(1)\right)\)
Do \(2024 \vdots 4\) nên \[P(2025) – P(1) \equiv 0 \pmod 4\]
\(+\) Ta có: \(n^2 + 8n+17 = (n^2 +8n+16)+1 = (n+4)^2 +1\)
Xét \(n\) chẵn \(-> (n+4)^2≡0 (mod 4)\)
\(-> (n+4)^2 +1 ≡1 (mod 4)\)
Xét \(n\) lẻ \(-> (n+4)^2≡1 (mod 4)\)
\(-> (n+4)^2 +1 ≡2 (mod 4)\)
\(->n^2+ 8n+17 \vdots 4\)
\(->\) Do \(P(2025) – P(1) \vdots 4\) mà \(n^2+ 8n+17 \vdots 4\)
\(->\) Không tồn tại \(n\) thỏa mãn
Đáp án:
Giải thích các bước giải:
Ta có \(P(2025) – P(1) vdots (2025 – 1) = 2024\)
Vì \(2024 vdots 8\) nên \(P(2025) – P(1) vdots 8\)
\(=> (n + 4)^2 + 1 = P(2025) – P(1)\)
\(=> (n + 4)^2 + 1 vdots 8\)
\(TH1: n\) là số chẵn
\(=> (n + 4)\) là số chẵn
\(=> (n + 4)^2 vdots 4\) (là số chẵn)
\(=> (n + 4)^2 + 1\) là số lẻ
Một số lẻ thì không thể chia hết cho \(8\) (vì \(8\) là số chẵn)
\(TH2: n\) là số lẻ
\(=> (n + 4)\) là số lẻ
Ta có bình phương của một số lẻ bất kỳ chia cho \(8\) luôn dư \(1\)
\(=> (n + 4)^2 : 8\) dư \(1\)
\(=> (n + 4)^2 + 1 :8\) sẽ dư \(1 + 1 = 2\) (không chia hết cho \(8\))
Vậy cả \(2 TH\) thì \((n + 4)^2 + 1\) đều không chia hết cho \(8\)
Mà \(P(2025) – P(1) vdots 8\)(Mâu thuẫn)
Vậy không tồn tại số nguyên \(n\) thỏa mãn

Trợ Lý Xưởng In Thiên Nam
Add comment