CHUYỆN CHA CON NGƯỜI MÙ
Vào một buổi chiều mùa xuân lạnh lẽo, một cậu con trai d…
Vào một buổi chiều mùa xuân lạnh lẽo, một cậu con trai dắt người cha mù vào quán. Cậu con trai trạc mười tám, mười chín tuổi, quần áo đơn giản, lộ rõ vẻ nghèo túng, nhưng từ cậu lại toát lên nét trầm tĩnh của người có học.
Cậu con trai tiến đến trước mặt tôi nói to:
– Cho hai bát mì bò!
Tôi đang định viết hoá đơn thì cậu ta hướng về phía tôi, xua xua tay rồi chỉ tay vào bảng giá treo ở trên tường, nói nhỏ với tôi chỉ làm một bát mì có thịt bò, bát kia chỉ cần rắc chút hành là được.
Lúc đầu, tôi hơi hoảng, nhưng sau đó chợt hiểu ra ngay. Hoá ra, cậu ta gọi to hai bát mì thịt bò như vậy là cố tình để cho người cha nghe thấy. Thực ra thì tiền không đủ, nhưng lại không muốn cho cha biết.
Tôi cười với cậu ta, tỏ vẻ hiểu ý. Nhà bếp nhanh nhẹn bê lên ngay hai bát mì nóng hổi.
Cậu con trai chuyển bát mì bò đến trước mặt cha, ân cần chăm sóc:
– Cha, có mì rồi, cha ăn đi thôi, cha cẩn thận kẻo nóng đấy ạ!
Rồi cậu ta tự bưng bát mì nước về phía mình. Người cha không vội ăn ngay, ông cầm đũa dò dẫm đưa qua đưa lại trong bát. Mãi lâu sau, ông mới gắp trúng một miếng thịt, vội vàng bỏ miếng thịt vào bát của người con:
– Ăn đi con, con ăn nhiều thêm một chút, ăn no rồi học hành chăm chỉ, sắp thi tốt nghiệp rồi. Nếu mà thi đỗ đại học, sau này làm người có ích cho xã hội.
Người cha nói với giọng hiền từ. Đôi mắt tuy mờ đục vô hồn, nhưng trên khuôn mặt đầy nếp nhăn lại sáng lên nụ cười ấm áp.
Câu 1. Chỉ ra 2 chi tiết tiêu biểu trở lên và nêu ý nghĩa?
Câu 2. _Tìm và nêu chức năng của trợ từ
_xác định thành phần biệt lập
Hôm nay, cô trò chúng ta sẽ cùng nhau phân tích một câu chuyện rất xúc động về tình phụ tử, đó là “Chuyện cha con người mù”. Câu chuyện không chỉ giúp chúng ta cảm nhận sâu sắc tình yêu thương, sự hy sinh mà còn là dịp để ôn lại các kiến thức về tiếng Việt. Nào, chúng ta cùng bắt đầu nhé!
CÂU 1: CHỈ RA 2 CHI TIẾT TIÊU BIỂU TRỞ LÊN VÀ NÊU Ý NGHĨA?
Để tìm các chi tiết tiêu biểu, chúng ta cần đọc kĩ câu chuyện và chú ý đến những hành động, lời nói, cử chỉ đặc biệt, gây ấn tượng mạnh, bộc lộ rõ nhất phẩm chất nhân vật hoặc chủ đề câu chuyện. Ở đây, cô gợi ý cho các em một số chi tiết tiêu biểu như sau:
Chi tiết 1:
Người con gọi to: “Cho hai bát mì bò!” nhưng sau đó lại xua tay và nói nhỏ với người bán chỉ làm “một bát mì có thịt bò, bát kia chỉ cần rắc chút hành là được.”
Ý nghĩa:
Chi tiết này cho thấy người con là một người vô cùng hiếu thảo, tinh tế và giàu lòng tự trọng. Cậu không muốn người cha mù của mình biết được hoàn cảnh khó khăn, thiếu thốn của gia đình. Cậu muốn cha được ăn ngon, được hưởng sự đủ đầy như những người khác, dù bản thân mình phải chịu thiệt thòi. Hành động này cũng thể hiện sự trưởng thành, biết suy nghĩ và lo toan cho cha của người con.
Chi tiết 2:
Người cha mù, sau khi nhận bát mì, không vội ăn ngay mà “cầm đũa dò dẫm đưa qua đưa lại trong bát. Mãi lâu sau, ông mới gắp trúng một miếng thịt, vội vàng bỏ miếng thịt vào bát của người con”.
Ý nghĩa:
Đây là chi tiết đắt giá, lột tả trọn vẹn tình yêu thương vô bờ bến, sự hy sinh thầm lặng của người cha dành cho con. Dù đôi mắt không nhìn thấy, nhưng trái tim ông luôn hướng về con. Ông không màng đến bản thân, chỉ mong muốn con mình được ăn no, được hưởng những điều tốt đẹp nhất. Miếng thịt tuy nhỏ bé nhưng chứa đựng cả tấm lòng, cả tình phụ tử thiêng liêng và sâu nặng.
Chi tiết 3 (bổ sung):
Người cha nói với con bằng “giọng hiền từ” và dù “đôi mắt tuy mờ đục vô hồn, nhưng trên khuôn mặt đầy nếp nhăn lại sáng lên nụ cười ấm áp”.
Ý nghĩa:
Chi tiết này cho thấy niềm hạnh phúc, sự mãn nguyện của người cha không đến từ vật chất hay sự sáng rõ của đôi mắt, mà đến từ tình yêu thương dành cho con và niềm tin vào tương lai tươi sáng của con. Nụ cười ấm áp ấy là biểu tượng của tình phụ tử vĩ đại, xua tan đi mọi khó khăn, khiếm khuyết của cuộc đời ông.
CÂU 2: TÌM VÀ NÊU CHỨC NĂNG CỦA TRỢ TỪ – XÁC ĐỊNH THÀNH PHẦN BIỆT LẬP.
Chúng ta cùng ôn lại kiến thức ngữ pháp nhé!
1. Tìm và nêu chức năng của trợ từ:
Trợ từ là những từ chuyên đi kèm với một từ ngữ nào đó trong câu để nhấn mạnh hoặc biểu thị thái độ đánh giá của người nói đối với sự vật, sự việc được nói đến.
Trong văn bản, chúng ta có thể tìm thấy một số trợ từ sau:
- “Lúc đầu, tôi hơi hoảng, nhưng sau đó chợt hiểu ra ngay.”
-> Trợ từ: ngay.
-> Chức năng: Nhấn mạnh tính tức thì, nhanh chóng của hành động “hiểu ra”. - “Thực ra thì tiền không đủ, nhưng lại không muốn cho cha biết.”
-> Trợ từ: thì.
-> Chức năng: Nhấn mạnh sự thật, sự việc được nêu ra.
-> Trợ từ: lại.
-> Chức năng: Nhấn mạnh sự trái ngược, bất ngờ của hành động “không muốn cho cha biết” so với điều kiện “tiền không đủ”. - “Cha, có mì rồi, cha ăn đi thôi, cha cẩn thận kẻo nóng đấy ạ!”
-> Trợ từ: thôi.
-> Chức năng: Biểu thị ý khuyên nhủ, giục giã nhẹ nhàng, thân mật.
-> Trợ từ: ạ.
-> Chức năng: Biểu thị thái độ lễ phép, kính trọng của người con. - “Ăn đi con, con ăn nhiều thêm một chút, ăn no rồi học hành chăm chỉ, sắp thi tốt nghiệp rồi.”
-> Trợ từ: đi.
-> Chức năng: Biểu thị ý khuyến khích, yêu cầu.
-> Trợ từ: rồi.
-> Chức năng: Nhấn mạnh trạng thái, sự hoàn tất của hành động hoặc sự việc sắp xảy ra. - “Nếu mà thi đỗ đại học, sau này làm người có ích cho xã hội.”
-> Trợ từ: mà.
-> Chức năng: Nhấn mạnh điều kiện, giả định.
2. Xác định thành phần biệt lập:
Thành phần biệt lập là những bộ phận không tham gia vào việc diễn đạt nghĩa sự việc của câu, mà chỉ bổ sung thêm những sắc thái tình cảm, thái độ của người nói, hoặc dùng để gọi đáp, giải thích. Chúng ta có các loại thành phần biệt lập như: tình thái, cảm thán, gọi đáp, phụ chú.
Trong văn bản này, chúng ta có thể tìm thấy:
a. Thành phần tình thái:
- Câu: “Hoá ra, cậu ta gọi to hai bát mì thịt bò như vậy là cố tình để cho người cha nghe thấy.”
-> Thành phần tình thái: Hoá ra.
-> Chức năng: Biểu thị thái độ, sự nhận ra, sự bất ngờ của người kể chuyện trước một sự thật. - Câu: “sắp thi tốt nghiệp rồi.”
-> Thành phần tình thái (kiêm trợ từ): rồi.
-> Chức năng: Biểu thị sự sắp sửa xảy ra của sự việc, thể hiện sự lo lắng, nhắc nhở của người cha.
b. Thành phần gọi đáp:
- Câu: “Cha, có mì rồi, cha ăn đi thôi, cha cẩn thận kẻo nóng đấy ạ!”
-> Thành phần gọi đáp: Cha.
-> Chức năng: Dùng để gọi, xưng hô với người đối thoại (người cha).
Qua việc phân tích, các em có thể thấy, không chỉ nội dung câu chuyện mà cả cách dùng từ ngữ của tác giả cũng góp phần tạo nên sức hấp dẫn và chiều sâu cho tác phẩm. Hãy luôn học hỏi và tìm tòi để cảm nhận văn học một cách trọn vẹn nhất nhé!
câu 1:
– chi tiết 1: Cậu con trai gọi to “Cho hai bát mì bò!”, nhưng lại nói nhỏ với người phục vụ chỉ làm một bát có thịt bò, bát kia chỉ rắc chút hành
ý nghĩa
+ Thể hiện hiếu thảo, yêu thương và lòng tự trọng của người con
+ Cậu muốn nhường phần ngon cho cha, đồng thời ko để cha biết hoàn cảnh khó khăn của mình
– chi tiết 2: Người cha ko ăn ngay mà dò dẫm gắp miếng thịt rồi bỏ vào bát của con
ý nghĩa
+ Thể hiện yêu thương sâu nặng của người cha dành cho người con
+ Dù bản thân bị mù lòa, nghèo khó nhưng cha vẫn luôn nghĩ cho con trước
câu 2:
1. trợ từ trong đoạn
– trợ từ là:
“ngay” (trong câu: “sau đó chợt hiểu ra ngay”, “bê lên ngay hai bát mì nóng hổi”)
– chức năng là:
“ngay”: nhấn mạnh sự nhanh chóng, tức thì
→ thể hiện người kể nhanh chóng hiểu ý cậu con trai và sự phục vụ kịp thời
2. thành phần biệt lập
Thành phần biệt lập:
“Thực ra thì”
trong câu: “Thực ra thì tiền không đủ, nhưng lại không muốn cho cha biết.”
-> thành phần tình thái
tác dụng
+ thể hiện cách nhìn nhận của người kể chuyện
Câu 1:
– Chi tiết 1: ” Cậu con trai gọi to hai bát mì thịt bò nhưng ra hiệu với nhân viên chỉ làm một bát mì thịt bò thật, bát kia chỉ rắc hành “
-> Ý nghĩa: Cho thấy tình cảm hiếu thảo, lòng thương cha của người con. Cậu giấu sự thiếu thốn, không muốn cha lo lắng, đồng thời thể hiện sự trí tuệ và khéo léo trong cách ứng xử.
– Chi tiết 2:
” Người cha gắp miếng thịt trong bát của mình rồi vội bỏ vào bát con:
“Ăn đi con, con ăn nhiều thêm một chút, ăn no rồi học hành chăm chỉ…”
-> Ý nghĩa: Phản ánh tình yêu thương vô bờ bến, sự hy sinh của cha dành cho con. Dù nghèo khó, mù lòa, ông vẫn quan tâm đến tương lai và học hành của con, biểu hiện tình phụ tử thiêng liêng.
Câu 2:
– Trợ từ
Trong chi triết: “Cha, có mì rồi, cha ăn đi thôi, cha cẩn thận kẻo nóng đấy ạ!”
– Trợ từ: đấy, ạ
-> Chức năng:
+ đấy -> nhấn mạnh, cảnh báo nhẹ nhàng.
+ ạ → thể hiện lời nói lễ phép, kính trọng.
– Thành phần biệt lập
“Lúc đầu, tôi hơi hoảng, nhưng sau đó chợt hiểu ra ngay.”
-> Thành phần biệt lập: lúc đầu, nhưng sau đó ( TD: bổ sung thời gian, ngữ cảnh)
“Hoá ra, cậu ta gọi to hai bát mì thịt bò như vậy là cố tình để cho người cha nghe thấy.”
-> Thành phần biệt lập: hoá ra (TD: thể hiện sự nhận ra, cảm xúc của người kể)
Trợ Lý Xưởng In Thiên Nam
Add comment