Có một chiếc lá non nhỏ bé vừa nhú ra trên cành cây cao. Nó ngạc…
– Tại sao mây lại bay được mà chúng ta lại cứ bám chặt trên cành cây mãi như thế này.
– Vì ta là lá thì phải ở trên cành cây chứ!
Một người chị của nó bảo. Chiếc lá non nói:
– Nhưng em muốn được bay như những đám mây cơ.
– Em không thể bay được đâu.
– Nhất định em sẽ bay… sẽ bay… sẽ bay…
Chiếc lá non bướng bỉnh. Các anh chị khuyên giải thế nào nó không chịu nghe. Nó chỉ muốn được bay lên trời như những đám mây trắng kia. Nhất định khi bay lên cao nó sẽ tha hồ ngắm cảnh núi sông hùng vĩ, bao la. Nghĩ vậy nên nó không thèm nghe lời của các anh chị. Nó quyết tâm phải bay lên trời cao. Ý chí ấy luôn luôn nung nấu trong nó. Nó đã có cách.
Hôm đó trời có giông bão lớn. Khi các anh chị gọi nó thu mình lại, nép vào các anh chị để tránh gió mạnh nhưng nó không nghe. Các anh chị ra đời trước cuống lá đã cứng cáp, bám rất chắc vào cành cây nên gió to, bão lớn không hề chi. Còn chiếc lá non thì cuống vẫn còn rất yếu, bám chưa vững vào cành cây. Nhưng nó không sợ. Vì muốn bay nên mặc lời khuyên nhủ của các anh chị, nó cứ nhô ra trước gió lớn.
Gió mỗi lúc một mạnh hơn. Chiếc lá non reo lên:
– Bay lên đi… bay lên đi…
Mấy anh chị cố níu kéo nó vào lòng nhưng nó kiên quyết giằng thoát ra bằng được.
– Bay lên đi… bay… lên…đi…
Tiếng nó gào to hơn. Bỗng “phựt” một cái, chiếc là nhỏ bị cơn gió mạnh bứt rời cuống khỏi cành cây cuốn bay vút lên trời. “A! Thích quá! Thích quá!” – Nó reo to khi thấy mình bồng bềnh giữa những đám mây. Đất trời mênh mông quá. Nó cười khanh khách khi quay lại nhìn thấy các anh chị của nó vẫn đang rúm ró ôm lấy nhau bám chặt vào cành cây. Nó càng cười to hơn khi thấy một đàn chim đang bay nháo nhác gọi nhau sà xuống tìm những tán cây để tránh bão.
Vùn vụt với tốc độ của gió, chiếc lá nhỏ đã bay lên tới tận lưng trời.
Nhưng giữa khi chiếc lá non đang lâng lâng sung sướng vì nó hơn hẳn các anh chị là đã biết bay thì chợt nghe tiếng rào rào. Nó hốt hoảng khi thấy những hạt mưa đang ầm ầm trút xuống. Mưa to quá. Chiếc lá nhỏ bị mưa ném vào tới tấp, khiến nó quay cuồng rồi rơi xuống một dòng suối. Nước lũ réo ầm ầm cuốn nó trôi đi ngay. Một lúc sau chiếc lá non nhỏ bé đã rách nát, tơi tả. Nó vật vờ dạt vào bờ suối đầy bùn lầy, bẩn thỉu. Một lão cua lấp ló ở cửa hang giơ càng ra định kéo nó vào làm chỗ cho lũ con bò lên chơi. Bây giờ chiếc lá nhỏ mới thấy đói và rét. Nó bật khóc nức nở. Nó chỉ muốn quay về với các anh chị ở trên cành cây cao nhưng không thể được nữa rồi. Nó thấy vô cùng ân hận.
Thế là, chỉ vì một sự ảo tưởng, ngông cuồng, bột phát của mình mà chiếc lá non đã phải trả giá. Một cái giá rất đắt.
(Hà Nội, ngày 1-6-2009 ,Trọng Bảo”Phần
Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản. Truyện được kể ở ngôi thứ mấy?
Câu 2: Tìm ít nhất 2 từ ghép và 1 từ láy được dùng trong câu: “Nó ngạc nhiên thấy các anh chị nó sinh ra trước cứ xúm xít xúm vây quanh che chở cho nó mỗi khi có gió lớn”
và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn: “Nhưng em muốn được bay như những đám mây cơ.”
Câu 3. Sau khi bị mưa ném vào tới tấp, chiếc lá non đã lâm vào tình cảnh nào?
Câu 4. Nội dung chính của văn bản.
Câu 5: Em thích nhất và không thích nhất điều gì ở chiếc lá non?
Câu 6: Từ cái giá rất đắt mà chiếc lá non phải nhận, em đã rút ra được bài học gì cho bản thân. Hãy viết lại bài học mà mình nhận được bằng một đoạn văn (từ 4-6 câu)
II: VIẾT VĂN (4.0 điểm)
Chào các em học sinh lớp 6 yêu quý! Thầy/cô rất vui được đồng hành cùng các em trong giờ Ngữ văn hôm nay. Chúng ta hãy cùng nhau tìm hiểu và giải đáp chi tiết các câu hỏi đọc hiểu và tập làm văn dựa trên văn bản câu chuyện về chiếc lá non bướng bỉnh nhé.
PHẦN I: ĐỌC HIỂU
Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản và ngôi kể:
- Phương thức biểu đạt chính: Tự sự (kết hợp miêu tả và biểu cảm).
- Ngôi kể: Truyện được kể ở ngôi thứ ba (người kể chuyện giấu mình, gọi nhân vật là “nó”, “chiếc lá non”).
Câu 2. Từ loại và biện pháp tu từ:
- Từ ghép: sinh ra, cành cây, gió lớn, bầu trời, đám mây… (Học sinh chỉ cần nêu đúng 2 từ).
- Từ láy: xúm xít (hoặc ngạc nhiên, bướng bỉnh).
- Biện pháp tu từ trong câu “Nhưng em muốn được bay như những đám mây cơ”: So sánh (so sánh mong ước được bay của chiếc lá với sự tự do của những đám mây).
- Tác dụng: Làm cho câu văn thêm sinh động, gợi hình, gợi cảm; giúp nhấn mạnh khát khao muốn bay lên trời cao, sự bướng bỉnh và ngây thơ của chiếc lá non.
Câu 3. Tình cảnh của chiếc lá non sau khi bị mưa ném:
Sau khi bị mưa ném vào tới tấp, chiếc lá non rơi xuống dòng suối, bị nước lũ cuốn đi, trở nên rách nát, tơi tả, vật vờ dạt vào bờ suối đầy bùn lầy, bẩn thỉu và đối mặt với nguy cơ bị lũ cua kéo đi.
Câu 4. Nội dung chính của văn bản:
Văn bản kể về chiếc lá non bướng bỉnh, vì ảo tưởng, ngông cuồng, không nghe lời khuyên ngăn của các anh chị nên đã bất chấp nguy hiểm để bay lên trời. Hậu quả là chiếc lá phải chịu cái kết bi thảm, rách nát và vô cùng ân hận. Qua đó, câu chuyện gửi gắm bài học sâu sắc về sự vâng lời, biết lượng sức mình và không nên có những ảo tưởng bồng bột.
Câu 5. Điều thích nhất và không thích nhất ở chiếc lá non:
- Thích nhất: Sự năng động, dám ước mơ, khát khao trải nghiệm thế giới bao la ngoài kia.
- Không thích nhất: Sự bướng bỉnh, ngông cuồng, không chịu lắng nghe lời khuyên nhủ chân thành của người lớn (các anh chị) để rồi phải trả giá đắt.
Câu 6. Đoạn văn rút ra bài học cho bản thân (4-6 câu):
Từ câu chuyện của chiếc lá non, em rút ra bài học vô cùng sâu sắc cho bản thân về lối sống và cách hành xử trong cuộc sống hàng ngày. Chúng ta không nên có những ảo tưởng bồng bột, ngông cuồng hay hành động bất chấp hậu quả chỉ vì sự hiếu kỳ nhất thời. Đặc biệt, trong mọi hoàn cảnh, chúng ta phải biết lắng nghe những lời khuyên nhủ chân thành, những kinh nghiệm quý báu từ ông bà, cha mẹ và thầy cô. Sống là chính mình, biết lượng sức mình và đi lên bằng đôi chân vững chắc mới là con đường dẫn đến thành công thực sự.
PHẦN II: VIẾT VĂN (4.0 điểm)
Gợi ý định hướng làm bài văn nghị luận xã hội/kể chuyện sáng tạo (Dựa trên cốt truyện):
Để hoàn thành tốt phần Viết văn (thường là viết bài văn kể chuyện sáng tạo hoặc nghị luận xã hội), các em cần đảm bảo các phần sau:
- Mở bài: Dẫn dắt vấn đề và giới thiệu bài học rút ra từ câu chuyện chiếc lá non (hoặc kể lại câu chuyện bằng ngôi thứ nhất/thứ ba với một cái kết khác mang tính nhân văn hơn).
- Thân bài:
- Kế lại vắn tắt sự việc hoặc phân tích nguyên nhân sai lầm của chiếc lá non (do ảo tưởng, bướng bỉnh, thiếu kỹ năng sống).
- Phân tích hậu quả đau xót mà chiếc lá phải gánh chịu (rách nát, cô đơn, đói rét, ân hận).
- Liên hệ thực tế bản thân và tuổi trẻ: Phải biết ước mơ nhưng ước mơ đó phải thực tế; cần tôn trọng lời khuyên của người đi trước; không được kiêu ngạo, bồng bột.
- Kết bài: Khẳng định lại bài học ý nghĩa và đưa ra lời nhắn nhủ chung cho tất cả các bạn học sinh lứa tuổi thiếu niên, học sinh lớp 6.
Chúc các em ôn tập thật tốt và đạt điểm cao trong các bài kiểm tra sắp tới nhé!
Câu 1 : phương thức biểu đạt là ngôi kể ngôi thứ 1 , trực tiếp tham gia câu chuyện , xưng ” tôi ” .
Câu 2 : Ngạc nhiên và che chở là hai từ ghép và xúm xít xúm vây là từ láy .
Câu 3 : Một lão cua lấp ló ở cửa hang giơ càng ra định kéo nó vào làm chỗ cho lũ con bò lên chơi .
Câu 4 : Nội dung : Chúng ta không nên ảo tưởng ngông cuồng , bột phát mà đã phải trả giá đắt . Một cái giá rất đắt .
Câu 5 : Em thích tính cách say mê về một ao ước của lá non và em không thích tính ngông cuồng mà dẫ đến nông nổi của chiếc lá non .
Câu 6 : Một phút ngông cuồng đã dẫn đến bi kịch của chiếc lá non . Chúng ta rút ra bài học , không nên ngông cuồng , tự đại mà chuốc họa vào thân . Chỉ nên biết những điều mình làm được mà nếu không làm được thì đừng cố quá . Lúc đó , bạn sẽ phải trả giá cho sai lầm của mình .
Dandysworld
Trợ Lý Xưởng In Thiên Nam
Add comment