Chào các em học sinh yêu quý của thầy/cô!

Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau bàn luận về một vấn đề rất gần gũi nhưng cũng đầy trăn trở trong cuộc sống: vấn đề thuốc lá. Có một ý kiến cho rằng: “Thuốc lá là một sản phẩm do con người tạo ra. Việc sử dụng thuốc lá là do mỗi người lựa chọn-‘tôi hút, mặc kệ tôi’.” Nghe qua thì có vẻ như đây là một quan điểm cá nhân, mang tính tự do lựa chọn. Tuy nhiên, với tư cách là một người thầy/cô và cũng là một công dân, thầy/cô muốn bày tỏ quan điểm phản đối mạnh mẽ ý kiến này. Bởi lẽ, việc hút thuốc lá không bao giờ chỉ là “chuyện riêng” của một người mà nó ảnh hưởng sâu sắc đến cả bản thân người hút, những người xung quanh và toàn xã hội.

Đầu tiên, hãy phân tích câu nói “thuốc lá là sản phẩm do con người tạo ra” và “việc sử dụng là do mỗi người lựa chọn”. Đúng, thuốc lá do con người tạo ra, nhưng không phải sản phẩm nào do con người tạo ra cũng đều tốt hoặc vô hại. Bom hạt nhân, vũ khí hủy diệt cũng do con người tạo ra, nhưng không ai nói rằng việc sử dụng chúng là một lựa chọn cá nhân được chấp nhận. Vấn đề cốt lõi nằm ở chỗ: liệu sự lựa chọn đó có gây hại hay không. Và rõ ràng, thuốc lá là một sản phẩm gây hại nghiêm trọng. Khi một người bắt đầu hút thuốc, có thể đó là một lựa chọn ban đầu, do tò mò, do bị bạn bè rủ rê hoặc do thiếu hiểu biết. Nhưng chỉ sau một thời gian ngắn, nhờ vào chất nicotine có trong thuốc lá, người hút sẽ bị nghiện. Khi đã nghiện, việc bỏ thuốc lá trở nên vô cùng khó khăn, thậm chí là không thể đối với nhiều người. Lúc này, liệu chúng ta có thể gọi đó là “lựa chọn tự do” nữa không, khi mà cơ thể và tâm trí đã bị chất nicotine “bắt làm con tin”? Một khi đã bị lệ thuộc, người hút không còn được tự do lựa chọn nữa, mà là bị chất gây nghiện điều khiển. Đó là một bi kịch của sự “lựa chọn” ban đầu.

Thứ hai, ý kiến “tôi hút, mặc kệ tôi” là một cách nhìn thiển cận và vô trách nhiệm, bỏ qua hoàn toàn tác động của hành vi hút thuốc đến những người xung quanh. Không có một hành động nào của con người trong xã hội lại hoàn toàn tách biệt, không ảnh hưởng đến ai khác. Khói thuốc lá không chỉ đi vào phổi người hút mà còn lan tỏa trong không khí, gây hại cho những người hít phải nó – chúng ta gọi đó là hút thuốc thụ động. Em bé sơ sinh, trẻ nhỏ, người già, phụ nữ mang thai, hay đơn giản là những người không hút thuốc ngồi cạnh người hút, tất cả đều phải chịu đựng những hiểm họa từ khói thuốc. Các em có biết, khói thuốc lá chứa hàng ngàn hóa chất độc hại, trong đó có hàng trăm chất gây ung thư? Người hít phải khói thuốc thụ động cũng có nguy cơ mắc các bệnh về hô hấp, tim mạch, ung thư phổi, hen suyễn… tương tự như người hút trực tiếp, thậm chí còn nguy hiểm hơn ở một số trường hợp. Vậy, làm sao chúng ta có thể nói “mặc kệ tôi” khi chúng ta đang vô tình hoặc cố ý đầu độc sức khỏe của những người thân yêu, những người vô tội xung quanh mình? Quyền tự do cá nhân không thể vượt qua ranh giới của việc gây tổn hại đến sức khỏe và quyền được sống trong môi trường trong lành của người khác. Đó chính là sự vô trách nhiệm, là sự ích kỷ không đáng có.

Thứ ba, việc hút thuốc lá còn gây ra những hệ lụy nặng nề cho xã hội và bản thân người hút về nhiều mặt khác. Về sức khỏe cá nhân, thuốc lá là nguyên nhân hàng đầu gây ra hàng loạt căn bệnh nguy hiểm như ung thư phổi, ung thư vòm họng, ung thư thực quản, bệnh tim mạch, đột quỵ, viêm phế quản mãn tính, khí phế thũng… Những căn bệnh này không chỉ gây đau đớn, suy giảm chất lượng cuộc sống mà còn cướp đi sinh mạng của hàng triệu người mỗi năm. Về mặt kinh tế, một người hút thuốc sẽ phải chi một khoản tiền không nhỏ cho việc mua thuốc lá, chưa kể chi phí khám chữa bệnh khổng lồ khi mắc các bệnh liên quan đến thuốc lá. Khoản tiền này, lẽ ra có thể dùng để chăm sóc gia đình, đầu tư cho giáo dục hay nâng cao chất lượng cuộc sống. Đối với xã hội, chi phí để điều trị các bệnh do thuốc lá gây ra là một gánh nặng khổng lồ cho hệ thống y tế quốc gia. Ngoài ra, việc vứt tàn thuốc bừa bãi gây ô nhiễm môi trường, tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ, đặc biệt là ở những nơi khô hanh. Một điếu thuốc lá, nhỏ bé vậy thôi, nhưng lại kéo theo cả một chuỗi những hệ quả tiêu cực, từ sức khỏe cá nhân đến an sinh xã hội.

Tóm lại, ý kiến cho rằng “việc sử dụng thuốc lá là do mỗi người lựa chọn-‘tôi hút, mặc kệ tôi'” là một quan điểm sai lầm và nguy hiểm. Nó bỏ qua bản chất gây nghiện của nicotine, phớt lờ tác hại nghiêm trọng đến sức khỏe người thân và cộng đồng, cũng như những gánh nặng kinh tế, xã hội mà nó gây ra. Một xã hội văn minh là một xã hội biết tôn trọng sức khỏe và quyền lợi của mỗi cá nhân, trong đó có quyền được hít thở không khí trong lành. Vì vậy, thay vì chấp nhận một “lựa chọn” gây hại, chúng ta cần cùng nhau lên án, từ chối và đẩy lùi vấn nạn thuốc lá, để xây dựng một cuộc sống khỏe mạnh, an toàn và hạnh phúc hơn cho tất cả mọi người.

Thầy/cô mong rằng qua bài học này, các em sẽ có cái nhìn sâu sắc và đúng đắn hơn về thuốc lá, từ đó biết cách bảo vệ sức khỏe của bản thân và những người xung quanh mình.