CON SẺ
Tôi đi dọc lối vào vườn. Con chó chạy trước tôi. Chợt nó dừng chân và bắt…
Tôi đi dọc lối vào vườn. Con chó chạy trước tôi. Chợt nó dừng chân và bắt đầu bò, tuồng như đánh hơi thấy vật gì. Tôi nhìn dọc lối đi và thấy một con sẻ non mép vàng óng, trên đầu có một nhúm lông tơ. Nó rơi từ trên tổ xuống.
Con chó chậm rãi lại gần. Bỗng từ trên cây cao gần đó, một con sẻ già có bộ ức đen nhánh lao xuống như hòn đá rơi trước mõm con chó. Lông sẻ già dựng ngược, miệng rít lên tuyệt vọng và thảm thiết. Nó nhảy hai ba bước về phía cái mõm há rộng đầy răng của con chó.
Sẻ già lao đến cứu con, lấy thân mình phủ kín sẻ con. Giọng nó yếu ớt nhưng hung dữ và khản đặc. Trước mắt nó, con chó như một con quỷ khổng lồ. Nó sẽ hi sinh. Nhưng một sức mạnh vô hình vẫn cuốn nó xuống đất.
Con chó của tôi dừng lại và lùi… Dường như nó hiểu rằng trước mặt nó có một sức mạnh. Tôi vội lên tiếng gọi con chó đang bối rối ấy tránh ra xa, lòng đầy thán phục.
Vâng, lòng tôi đầy thán phục, xin bạn đừng cười. Tôi kính cẩn nghiêng mình trước con chim sẻ bé bỏng dũng cảm kia, trước tình yêu của nó.
(Theo I. Tuốc-ghê-nhép)
Câu 1. Phương thức biểu đạt chính của văn bản là:
Miêu tả
Tự sự
Biểu cảm
Thuyết minh
Câu 2. Đoạn trích trên được kể theo ngôi thứ mấy?
Ngôi thứ nhất
Ngôi thứ hai
Ngôi thứ ba
Ngôi thứ hai và ngôi thứ ba
Câu 3. Khi đi vào vườn, nhân vật “tôi” nhìn thấy điều gì?
Một chú gà đang tìm thức ăn.
Một chú sâu đang bò trên lá.
Một đàn chim bay trên bầu trời.
Một con sẻ nonrơi từ trên tổ xuống.
Câu 4. Câu văn “Trước mắt nó, con chó như một con quỷ khổng lồ.” sử dụng biện pháp tu từ gì?
Ẩn dụ.
Nhân hóa.
Hoán dụ.
So sánh.
Câu 5. Đề tài của văn bản là:
Lòng dũng cảm, tình yêu thương con của người mẹ.
Sức mạnh của con chim sẻ.
Miêu tả cuộc sống của con chim sẻ.
Lòng nhân hậu của con người.
Câu 6. Vì sao con chó đột ngột dừng lại không vồ tới con sẻ non nữa?
Vì con chó thấy thức ăn khác gần đó.
Vì con chó muốn đi ra chỗ khác.
Vì con chó thấy sẻ mẹ lao đến bảo vệ con với thái độ hung dữ.
Vì con chó sợ con sẻ non.
Câu 7. Hành động của nhân vật chim sẻ già cho thấy điều gì?
Con sẻ già muốn cứu con nhưng sợ không dám lao xuống.
Con sẻ già rất thương con, sẵn sàng hi sinh bản thân để bảo vệ con của mình
Sẻ già thương con nhưng sợ con chó nên đành bay đi.
Sẻ già rất thương con.
Câu 8. Phó từ sẽ trong câu “Nó sẽ hi sinh.” bổ sung ý nghĩa gì?
Chỉ sự tiếp diễn tương tự
Chỉ sự cầu khiến
Chỉ khả năng
Chỉ quan hệ thời gian
Câu 9. Vì sao nhân vật tôi lại cảm thấy “lòng đầy thán phục”?
Câu 10. Theo em, ý nghĩa của câu chuyện này là gì?
câu11: Chỉ ra biện pháp tu từ và nêu tác dụng của nó trong câu văn sau: “Bỗng một con sẻ già có bộ ức đen nhánh, từ một cái cây gần đó lao xuống như một hòn đá ngay trước mõm nó.”
Bây giờ, chúng ta hãy cùng nhau đi vào từng câu hỏi nhé!
—
Câu 1. Phương thức biểu đạt chính của văn bản là:
* Miêu tả
* Tự sự
* Biểu cảm
* Thuyết minh
Lời giải: Các con thân mến, khi đọc văn bản “Con Sẻ”, chúng ta thấy người kể chuyện đã kể lại một chuỗi các sự việc diễn ra theo trình tự thời gian: từ việc nhân vật “tôi” đi dạo, nhìn thấy sẻ non, chó tiến đến, sẻ già lao xuống bảo vệ con, đến việc con chó dừng lại và nhân vật “tôi” cảm thấy thán phục. Kể lại một câu chuyện có đầu có cuối như vậy chính là đặc điểm của phương thức biểu đạt Tự sự. Mặc dù trong truyện có yếu tố miêu tả (miêu tả con sẻ non, con chó, sẻ già) và biểu cảm (cảm xúc của nhân vật “tôi”), nhưng mục đích chính của văn bản là kể lại một sự việc.
Vậy nên, đáp án đúng là: Tự sự
—
Câu 2. Đoạn trích trên được kể theo ngôi thứ mấy?
* Ngôi thứ nhất
* Ngôi thứ hai
* Ngôi thứ ba
* Ngôi thứ hai và ngôi thứ ba
Lời giải: Để xác định ngôi kể, các con hãy chú ý đến cách người kể chuyện xưng hô trong văn bản nhé. Ngay từ đầu, chúng ta đã thấy những từ ngữ như: “Tôi đi dọc lối vào vườn.”, “Con chó chạy trước tôi.”, “Tôi nhìn dọc lối đi…”, “Con chó của tôi dừng lại…”, “lòng tôi đầy thán phục…”. Khi người kể chuyện xưng “tôi”, trực tiếp tham gia vào câu chuyện và kể lại những gì mình chứng kiến, đó chính là ngôi kể Ngôi thứ nhất.
Vậy nên, đáp án đúng là: Ngôi thứ nhất
—
Câu 3. Khi đi vào vườn, nhân vật “tôi” nhìn thấy điều gì?
* Một chú gà đang tìm thức ăn.
* Một chú sâu đang bò trên lá.
* Một đàn chim bay trên bầu trời.
* Một con sẻ non rơi từ trên tổ xuống.
Lời giải: Các con chỉ cần đọc kỹ câu văn đầu tiên của đoạn 2 trong bài là có thể tìm được câu trả lời ngay nhé: “Tôi nhìn dọc lối đi và thấy một con sẻ non mép vàng óng, trên đầu có một nhúm lông tơ. Nó rơi từ trên tổ xuống.”
Vậy nên, đáp án đúng là: Một con sẻ non rơi từ trên tổ xuống.
—
Câu 4. Câu văn “Trước mắt nó, con chó như một con quỷ khổng lồ.” sử dụng biện pháp tu từ gì?
* Ẩn dụ.
* Nhân hóa.
* Hoán dụ.
* So sánh.
Lời giải: Trong câu văn này, chúng ta thấy có từ “như”, đây là một từ ngữ thường dùng để tạo phép So sánh. Ở đây, hình ảnh con chó được so sánh với “một con quỷ khổng lồ” để làm nổi bật sự to lớn, đáng sợ và nguy hiểm của con chó trong mắt con sẻ già bé nhỏ.
Vậy nên, đáp án đúng là: So sánh.
—
Câu 5. Đề tài của văn bản là:
* Lòng dũng cảm, tình yêu thương con của người mẹ.
* Sức mạnh của con chim sẻ.
* Miêu tả cuộc sống của con chim sẻ.
* Lòng nhân hậu của con người.
Lời giải: Đề tài là vấn đề chính mà tác phẩm muốn nói tới. Suốt câu chuyện, hình ảnh con sẻ già lao mình vào hiểm nguy để bảo vệ con đã gây ấn tượng mạnh mẽ nhất. Hành động đó thể hiện tình yêu thương con vô bờ bến và lòng dũng cảm phi thường. Nhân vật “tôi” cũng bày tỏ sự thán phục về điều này.
Vậy nên, đáp án đúng là: Lòng dũng cảm, tình yêu thương con của người mẹ.
—
Câu 6. Vì sao con chó đột ngột dừng lại không vồ tới con sẻ non nữa?
* Vì con chó thấy thức ăn khác gần đó.
* Vì con chó muốn đi ra chỗ khác.
* Vì con chó thấy sẻ mẹ lao đến bảo vệ con với thái độ hung dữ.
* Vì con chó sợ con sẻ non.
Lời giải: Cuối câu chuyện, nhân vật “tôi” đã viết: “Con chó của tôi dừng lại và lùi… Dường như nó hiểu rằng trước mặt nó có một sức mạnh.” “Sức mạnh” ở đây không phải là sức mạnh thể chất của con sẻ già, mà chính là tình yêu thương và lòng dũng cảm mãnh liệt, sự bất chấp hiểm nguy của sẻ mẹ khi lao vào bảo vệ con. Thái độ hung dữ, bất chấp hy sinh của sẻ mẹ đã khiến con chó phải chùn bước.
Vậy nên, đáp án đúng là: Vì con chó thấy sẻ mẹ lao đến bảo vệ con với thái độ hung dữ.
—
Câu 7. Hành động của nhân vật chim sẻ già cho thấy điều gì?
* Con sẻ già muốn cứu con nhưng sợ không dám lao xuống.
* Con sẻ già rất thương con, sẵn sàng hi sinh bản thân để bảo vệ con của mình
* Sẻ già thương con nhưng sợ con chó nên đành bay đi.
* Sẻ già rất thương con.
Lời giải: Các con hãy nhớ lại chi tiết: “lao xuống như hòn đá”, “Lông sẻ già dựng ngược, miệng rít lên tuyệt vọng và thảm thiết.”, “nó nhảy hai ba bước về phía cái mõm há rộng đầy răng của con chó.”, “lấy thân mình phủ kín sẻ con.” Những hành động này không chỉ thể hiện tình yêu thương mà còn là sự dũng cảm tột cùng, sẵn sàng đánh đổi cả tính mạng của mình để bảo vệ con.
Vậy nên, đáp án đúng là: Con sẻ già rất thương con, sẵn sàng hi sinh bản thân để bảo vệ con của mình.
—
Câu 8. Phó từ sẽ trong câu “Nó sẽ hi sinh.” bổ sung ý nghĩa gì?
* Chỉ sự tiếp diễn tương tự
* Chỉ sự cầu khiến
* Chỉ khả năng
* Chỉ quan hệ thời gian
Lời giải: Từ “sẽ” là một phó từ chỉ thời gian, dùng để diễn tả một hành động, sự việc chưa xảy ra nhưng có khả năng xảy ra hoặc được dự đoán sẽ xảy ra trong tương lai. Trong câu “Nó sẽ hi sinh.”, con sẻ già đã chuẩn bị tinh thần để đối mặt với cái chết, một hành động sẽ diễn ra trong tương lai rất gần.
Vậy nên, đáp án đúng là: Chỉ quan hệ thời gian.
—
Câu 9. Vì sao nhân vật tôi lại cảm thấy “lòng đầy thán phục”?
Lời giải: Nhân vật “tôi” cảm thấy “lòng đầy thán phục” vì đã chứng kiến một cảnh tượng vô cùng xúc động và phi thường: một con chim sẻ già bé nhỏ, yếu ớt nhưng lại có một tình yêu con vĩ đại đến mức sẵn sàng đối mặt, thậm chí là hi sinh tính mạng của mình trước con chó khổng lồ, hung dữ để bảo vệ đứa con non nớt. Sự dũng cảm, bất chấp hiểm nguy và tình mẫu tử mãnh liệt ấy đã làm lay động trái tim nhân vật “tôi”, khiến anh phải cúi mình kính cẩn.
—
Câu 10. Theo em, ý nghĩa của câu chuyện này là gì?
Lời giải: Câu chuyện “Con Sẻ” mang nhiều ý nghĩa sâu sắc, trong đó nổi bật nhất là:
* Ca ngợi tình mẫu tử thiêng liêng và lòng dũng cảm: Câu chuyện đã làm nổi bật sức mạnh phi thường của tình yêu thương cha mẹ dành cho con cái, đặc biệt là tình mẫu tử. Dù bé nhỏ và yếu ớt, con sẻ già vẫn sẵn sàng đối mặt với hiểm nguy, thậm chí là cái chết để bảo vệ con. Đây là một minh chứng hùng hồn cho thấy tình yêu thương có thể tạo nên lòng dũng cảm và sức mạnh lớn lao đến nhường nào.
* Gợi nhắc về sự quý giá của sự sống: Câu chuyện cũng khiến chúng ta suy ngẫm về giá trị của mọi sự sống, dù là nhỏ bé nhất. Đồng thời, nó cũng đề cao lòng nhân ái, sự trân trọng trước những hành động cao đẹp trong cuộc sống.
—
Câu 11: Chỉ ra biện pháp tu từ và nêu tác dụng của nó trong câu văn sau: “Bỗng một con sẻ già có bộ ức đen nhánh, từ một cái cây gần đó lao xuống như một hòn đá ngay trước mõm nó.”. Yêu cầu: Trình bày chi tiết, dùng HTML cơ bản (
,
, ). Không dùng markdown (). Toán học thì bọc trong \( và \).**
Chào các con, ở câu hỏi này, chúng ta cần tìm ra biện pháp tu từ và phân tích tác dụng của nó trong câu văn.
Biện pháp tu từ:
Trong câu văn: “Bỗng một con sẻ già có bộ ức đen nhánh, từ một cái cây gần đó lao xuống như một hòn đá ngay trước mõm nó.”, biện pháp tu từ được sử dụng là So sánh.
Hình ảnh con sẻ già “lao xuống” được so sánh với “một hòn đá”. Từ “như” chính là dấu hiệu rõ ràng nhất của phép so sánh.
Tác dụng:
Việc sử dụng biện pháp so sánh này mang lại nhiều tác dụng nổi bật:
– Tạo hình ảnh sống động, cụ thể: Phép so sánh giúp người đọc hình dung rõ ràng và trực quan về hành động của con sẻ già. Chúng ta có thể hình dung ra cảnh con sẻ không bay lượn nhẹ nhàng mà lao thẳng xuống với một tốc độ cực nhanh, mạnh mẽ, dứt khoát.
– Nhấn mạnh tốc độ và sự quyết liệt: “Hòn đá” khi rơi thường rất nhanh và có trọng lượng nhất định. So sánh hành động của con sẻ với “hòn đá” làm nổi bật tốc độ nhanh như chớp và sự mạnh mẽ, không chút do dự của sẻ già. Điều này thể hiện sự dũng cảm phi thường, bất chấp nguy hiểm của sẻ mẹ.
– Biểu lộ lòng dũng cảm, sự hy sinh: Hình ảnh “lao xuống như một hòn đá” không chỉ nói về tốc độ mà còn gợi lên một sự gan dạ, quả cảm. Con sẻ già lao thẳng vào cái chết, không hề lùi bước, cho thấy tình yêu thương con vô bờ bến và ý chí sẵn sàng hy sinh thân mình để bảo vệ đứa con non nớt. Điều này tạo nên sự căng thẳng, kịch tính và chạm đến cảm xúc của người đọc.
– Gây ấn tượng mạnh mẽ: Cách so sánh độc đáo này làm cho hành động của con sẻ già trở nên ấn tượng sâu sắc, khó quên trong tâm trí người đọc, khắc họa rõ nét khoảnh khắc anh hùng của một sinh linh bé nhỏ.
—
Cô hy vọng rằng qua bài giải này, các con đã hiểu rõ hơn về văn bản “Con Sẻ” và cảm nhận được vẻ đẹp của tình yêu thương, lòng dũng cảm. Nếu có bất kỳ câu hỏi nào, các con đừng ngần ngại hỏi lại cô nhé! Chúc các con học tốt!
Đáp án\(+\)Giải thích các bước giải:
Câu \(1:\)
\(=>\) Tự sự.
\(@\) Tự sự là phương thức dùng ngôn ngữ để kể lại một chuỗi các sự việc này đến sự việc kia.
Câu \(2:\)
\(=>\) Ngôi thứ nhất.
\(@\) Vì người kể xưng “tôi”.
Câu \(3:\)
\(=>\) Một con sẻ non rơi từ trên tổ xuống
\(@\) Khi đi vào vườn, nhân vật “tôi” nhìn thấy: Một con sẻ non rơi từ trên tổ xuống.
Câu \(4:\)
\(=>\) So sánh.
\(@\) Có từ “như” \(->\) biện pháp tu từ: so sánh “con chó như một con quỷ khổng lồ”
Câu \(5:\)
\(=>\) Lòng dũng cảm, tình yêu thương con của người mẹ
\(@\) Văn bản kể về hành động quên mình của chim sẻ già khi đối đầu với con chó dữ để bảo vệ chim sẻ non \(->\) qua đó tôn vinh sức mạnh của tình mẫu tử.
Câu \(6:\)
\(=>\) Vì con chó thấy sẻ mẹ lao đến bảo vệ con với thái độ hung dữ.
\(@\) Trước sự xuất hiện bất ngờ và hành động dũng cảm, quyết liệt của sẻ mẹ, con chó cảm thấy bị khuất phục và bối rối trước sức mạnh của sẻ mẹ nên nó đã dừng lại.
Câu \(7:\)
\(=>\) Con sẻ già rất thương con, sẵn sàng hi sinh bản thân để bảo vệ con của mình.
\(@\) Hành động lao mình xuống đối mặt với hiểm nguy chứng minh tình yêucủa sẻ già, không chỉ thương mà còn sẵn sàng hy sinh tính mạng để bảo vệ con.
Câu \(8:\)
\(=>\) Chỉ quan hệ thời gian
\(@\) Từ “sẽ” là phó từ dùng để chỉ một sự việc sắp xảy ra trong tương lai.
Câu \(9:\)
\(=>\) Vì tác giả (nhân vật “tôi”) chứng kiến một sức mạnh tinh thần khổng lồ bên trong một cơ thể bé nhỏ. Tình mẫu tử thiêng liêng đã chiến thắng nỗi sợ hãi cái chết, khiến tác giả phải kính trọng.
Câu \(10:\)
\(-\) Theo em, ý nghĩa của câu chuyện này là:
Câu chuyện không chỉ kể về loài vật mà muốn gửi gắm thông điệp đến con người: Tình yêu thương là sức mạnh lớn nhất thế giới. Nó có thể cảm hóa được cả sự hung dữ của kẻ mạnh và giúp kẻ yếu trở nên mạnh mẽ.
Câu \(11:\)
\(-\) Biên pháp tu từ: so sánh “lao xuống như một hòn đá”
\(-\) Tác dụng:
\(+\) Gợi tả tư thế lao xuống cực nhanh, dứt khoát, mạnh mẽ và đầy quyết tâm của chim sẻ già.
\(+\) Nhấn mạnh sự hy sinh quên mình của sẻ mẹ; dù biết nguy hiểm nhưng vẫn lao thẳng xuống để bảo vệ con.
Trợ Lý Xưởng In Thiên Nam
Add comment