Chúng ta sẽ đi lần lượt qua các câu hỏi để hiểu rõ hơn về bài thơ nhé.

Câu 1 (0,5 điểm)
Xác định thể thơ của bài thơ.

* Lời giải của cô: Dựa vào cách xuống dòng, nhịp điệu và sự ngắt nhịp không theo một quy tắc cố định nào, ta có thể thấy bài thơ “Đất Quê” được viết theo thể thơ tự do.

Câu 2 (0,5 điểm)
Chỉ ra cách gieo vần trong khổ thơ sau:
Anh có nghe không
quê hương mình được hoài thai từ lời ru của mẹ
xanh biếc như tán rừng, con suối, dòng sông

* Lời giải của cô: Trong khổ thơ này, ta thấy có sự gần vần hoặc vần liền/vần cách ở cuối câu. Cụ thể, tiếng “mẹ” ở cuối câu thứ hai và tiếng “sông” ở cuối câu thứ tư có sự tương đồng về âm thanh, tạo nên sự kết nối nhịp nhàng cho khổ thơ. Tuy không phải là vần chân chặt chẽ theo quy luật của các thể thơ truyền thống, nhưng cách gieo vần này vẫn góp phần tạo nên âm hưởng du dương, gợi cảm cho bài thơ.

Câu 3 (1,0 điểm)
Nêu tác dụng của biện pháp tu từ nhân hóa được sử dụng trong hai dòng thơ:
Quê hương
nơi những cánh đồng rì rầm kể chuyện

* Lời giải của cô: Biện pháp tu từ nhân hóa được sử dụng ở đây là “cánh đồng rì rầm kể chuyện”. Tác dụng của biện pháp này là:
* Làm cho hình ảnh cánh đồng trở nên sống động, gần gũi và có hồn hơn.
* Gợi lên sự phong phú, đa dạng của đời sống quê hương, nơi mà ngay cả thiên nhiên cũng như có tâm hồn, có câu chuyện để chia sẻ.
* Thể hiện tình yêu và sự gắn bó sâu sắc của tác giả với quê hương, coi thiên nhiên như một người bạn tri âm.

Câu 4 (1,0 điểm)
Em hiểu gì về nội dung của hai dòng thơ sau?
Ngày cha khoác ba lô lên vai đi xuyên bóng núi
bụi phấn giảng đường theo khói súng nở hoa

* Lời giải của cô: Hai dòng thơ này gợi lên một thời kỳ lịch sử đầy biến động và hào hùng của dân tộc.
* “Ngày cha khoác ba lô lên vai đi xuyên bóng núi”: Câu thơ tái hiện hình ảnh người cha, một nhà giáo, đã tạm gác lại cuộc sống bình dị, lên đường nhập ngũ bảo vệ Tổ quốc. “Xuyên bóng núi” cho thấy sự hy sinh, gian khổ, hành trình ra trận xa xôi.
* “bụi phấn giảng đường theo khói súng nở hoa”: Câu thơ mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc. “Bụi phấn giảng đường” tượng trưng cho tri thức, cho sự nghiệp trồng người. “Khói súng” tượng trưng cho chiến tranh, cho cuộc đấu tranh giữ nước. Việc “bụi phấn giảng đường theo khói súng nở hoa” cho thấy một sự hy sinh cao cả: những người thầy, người trí thức đã dâng hiến tuổi trẻ, tri thức, thậm chí cả sự sống của mình cho Tổ quốc, và sự hy sinh đó đã “nở hoa”, tức là mang lại kết quả tốt đẹp, góp phần bảo vệ nền hòa bình, độc lập. Câu thơ thể hiện sự hòa quyện giữa hai nhiệm vụ cao cả: bảo vệ Tổ quốc và giữ gìn, phát huy tri thức.

Câu 5 (1,0 điểm)
Qua bài thơ, em nhận thức được điều gì về mối quan hệ giữa con người và quê hương? (Nêu 02 bài học nhận thức cụ thể).

* Lời giải của cô: Qua bài thơ “Đất Quê”, chúng ta nhận thức sâu sắc về mối quan hệ gắn bó máu thịt, thiêng liêng giữa con người và quê hương. Quê hương không chỉ là nơi ta sinh ra và lớn lên mà còn là cội nguồn, là mạch sống nuôi dưỡng tâm hồn ta.
Qua bài thơ, em rút ra được hai bài học nhận thức cụ thể:
1. Quê hương là cội nguồn thiêng liêng, là nơi gửi gắm tình yêu thương và sự hy sinh: Bài thơ cho thấy quê hương được sinh ra từ lời ru của mẹ, được nuôi dưỡng từ những điều bình dị nhất. Đồng thời, con người luôn sẵn sàng hy sinh, bảo vệ quê hương, ngay cả khi phải xa cách hay đối mặt với gian khổ, mất mát. Chúng ta cần trân trọng, yêu quý quê hương và có ý thức bảo vệ, gìn giữ những giá trị tốt đẹp của quê hương mình.
2. Mối liên hệ giữa con người và quê hương là sự trao truyền và tiếp nối: “Lớp lớp hồng cầu giữ dáng quê hương”, “người yêu đất dần lặn vào trong đất”, “đất gọi tên từng người và chép gửi trời xanh” – những hình ảnh này cho thấy sự tiếp nối thế hệ, sự hóa thân vào đất mẹ, sự trường tồn của quê hương nhờ vào công lao và sự hy sinh của mỗi con người. Chúng ta là một phần của quê hương, và có trách nhiệm đóng góp, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh để truyền lại cho thế hệ mai sau.

—

VIẾT (6,0 điểm)

Câu 1 (2,0 điểm)
Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) ghi lại cảm nghĩ của em về bài thơ Đất quê của tác giả Bùi Thúy. Yêu cầu: Trình bày chi tiết, dùng HTML cơ bản (

,
, ). Không dùng markdown (**). Toán học thì bọc trong \( và \).