Chào các em học sinh yêu quý! Hôm nay, cô và các em sẽ cùng nhau ôn lại một số kiến thức thú vị về tiếng Việt qua đề cương này nhé. Các em hãy lắng nghe cô hướng dẫn thật kỹ để nắm vững kiến thức nhé!

Đề 1: Khoanh vào chữ cái đặt trước dòng nêu 1 trong những tác dụng của dấu gạch ngang.

A đánh dấu lời nói trực tiếp của nhân vật

B bộc lộ cảm xúc đặt ở cuối câu

C dùng để kết thúc câu kể

Giải bài:

Các em nhớ lại bài học về dấu gạch ngang (dấu gạch đầu dòng) nhé. Dấu gạch ngang có nhiều công dụng, nhưng có một công dụng rất quan trọng mà chúng ta hay gặp trong các câu chuyện đó là để đánh dấu lời nói của nhân vật. Khi các bạn nhỏ hoặc các nhân vật trong truyện trò chuyện với nhau, mỗi lời nói sẽ được đặt sau dấu gạch ngang để chúng ta biết ai đang nói gì.

Chúng ta cùng xem các lựa chọn nhé:

• A. đánh dấu lời nói trực tiếp của nhân vật: Đây chính xác là một trong những tác dụng chính của dấu gạch ngang đấy các em ạ. Ví dụ: “— Con chào bố ạ!”.

• B. bộc lộ cảm xúc đặt ở cuối câu: Khi muốn bộc lộ cảm xúc mạnh mẽ, chúng ta dùng dấu chấm than (!) chứ không phải dấu gạch ngang.

• C. dùng để kết thúc câu kể: Câu kể thì phải dùng dấu chấm (.) để kết thúc, không phải dấu gạch ngang.

Vậy nên, đáp án đúng là A.

Đề 2: Gạch dưới bộ phận trả lời cho câu hỏi bằng gì trong các câu sau.

A bằng nỗ lực phi thường anh ấy đã vượt qua đối thủ trong những giây phút cuối cùng của cuộc đua

B chú bé chọc cười mọi người trong nhà bằng cách bắt chước những điều bộ của người lớn

C bằng sự nhanh trí và dũng cảm anh đã cứu chú bé thoát khỏi nguy hiểm trong gang tấc

Giải bài:

Để tìm bộ phận trả lời cho câu hỏi “bằng gì?”, các em hãy đọc kỹ câu và xem hành động đó được thực hiện nhờ cái gì, bằng cách nào nhé. “Bằng gì?” là câu hỏi về phương tiện, cách thức để làm một việc gì đó.

Bây giờ chúng ta cùng gạch chân nhé:

• A. bằng nỗ lực phi thường anh ấy đã vượt qua đối thủ trong những giây phút cuối cùng của cuộc đua. (Anh ấy vượt qua đối thủ bằng cái gì? Bằng nỗ lực phi thường)

• B. chú bé chọc cười mọi người trong nhà bằng cách bắt chước những điều bộ của người lớn. (Chú bé chọc cười mọi người bằng cách nào? Bằng cách bắt chước những điều bộ của người lớn)

• C. bằng sự nhanh trí và dũng cảm anh đã cứu chú bé thoát khỏi nguy hiểm trong gang tấc. (Anh cứu chú bé bằng cái gì? Bằng sự nhanh trí và dũng cảm)

Đề 3: Thêm dấu ngoặc kép vào những chỗ phù hợp ở mỗi câu sau.

A nàng tiên vung cây đũa thần lên và bảo em nào làm việc chăm chỉ sẽ được nhận quà

B tôi vẫn nhớ như in lời kể của bà cây xoài này ông mang từ cao lãnh về trồng

C Hà nắn nót viết vào trang giấy tết đã đến thật rồi

D kiến ở đông quá. Thành ngữ đông như kiến thật đúng đường ngang lối dọc chỗ nào cũng đầy kiến

Giải bài:

Các em còn nhớ dấu ngoặc kép không nào? Dấu ngoặc kép thường dùng để “đóng gói” những câu nói y nguyên của ai đó (lời nói trực tiếp) hoặc để nhấn mạnh một từ, cụm từ, hay một thành ngữ, tục ngữ nhé.

Chúng ta cùng thêm dấu ngoặc kép vào các câu sau:

• A. Nàng tiên vung cây đũa thần lên và bảo: “Em nào làm việc chăm chỉ sẽ được nhận quà”.

  (Đây là lời nói trực tiếp của nàng tiên.)

• B. Tôi vẫn nhớ như in lời kể của bà: “Cây xoài này ông mang từ Cao Lãnh về trồng”.

  (Đây là lời nói trực tiếp của bà.)

• C. Hà nắn nót viết vào trang giấy: “Tết đã đến thật rồi”.

  (Đây là câu Hà viết, có thể hiểu là lời tự nhủ hoặc trích dẫn.)

• D. Kiến ở đông quá. Thành ngữ “đông như kiến” thật đúng, đường ngang lối dọc chỗ nào cũng đầy kiến.

  (Đây là thành ngữ được trích dẫn để nhấn mạnh.)

Đề 4: Thêm dấu gạch ngang hoặc dấu ngoặc kép vào vị trí thích hợp trong mỗi câu sau.

A một bữa pa_xcan đi đâu về khuya thấy bố mình một viên chức tài chính vẫn cặm cụi trước bàn làm việc

Giải bài:

Với câu này, chúng ta cần xem xét xem chỗ nào cần thêm dấu gạch ngang để giải thích thêm hoặc chỗ nào cần dấu ngoặc kép để trích lời nói. Ở đây, cụm từ “một viên chức tài chính” dùng để nói rõ hơn về “bố mình”. Trong trường hợp này, dấu gạch ngang sẽ giúp câu văn rõ ràng hơn, tách bạch phần giải thích đó.

Chúng ta cùng thêm dấu vào câu này nhé:

• A. Một bữa Pa-xcan đi đâu về khuya thấy bố mình — một viên chức tài chính — vẫn cặm cụi trước bàn làm việc.

  (Ở đây, hai dấu gạch ngang được dùng để đặt giữa phần bổ sung, giải thích thêm về bố của Pa-xcan. Nếu chỉ được chọn một vị trí, chúng ta có thể đặt dấu gạch ngang trước phần giải thích đó: “Một bữa Pa-xcan đi đâu về khuya thấy bố mình — một viên chức tài chính vẫn cặm cụi trước bàn làm việc.” để giới thiệu thông tin bổ sung.)

  (Trong bài kiểm tra thực tế, nếu chỉ được thêm một dấu, vị trí hợp lý nhất là đặt trước cụm giải thích: “Một bữa Pa-xcan đi đâu về khuya thấy bố mình — một viên chức tài chính vẫn cặm cụi trước bàn làm việc.”)

Cô hy vọng qua phần giải bài này, các em đã hiểu rõ hơn về cách dùng dấu câu và cách xác định các bộ phận trong câu. Hãy cố gắng ôn tập thật kỹ để làm bài thi thật tốt nhé!