Chào các con học sinh yêu quý của cô! Cô là giáo viên môn Ngữ Văn của lớp 3 chúng ta đây.

Hôm nay, cô trò mình sẽ cùng nhau tìm hiểu thật kỹ hai đề văn thú vị mà có bạn đã hỏi cô nhé. Đây là hai đề văn rất hay để các con thể hiện sự quan sát và tình cảm của mình đấy.

Trước khi đi vào từng đề, cô có một lời khuyên nhỏ dành cho các con khi làm bài văn tả hoặc nêu cảm nghĩ:

• Hãy nghĩ thật kỹ về nhân vật mà con yêu thích nhất. Đó có thể là ông bà, bố mẹ, anh chị em, bạn bè, thầy cô giáo, hay thậm chí là một nhân vật hoạt hình, một con vật nuôi đáng yêu, hoặc một nhân vật trong truyện cổ tích mà con rất mến mộ.
• Con hãy chuẩn bị một tâm trạng thật vui vẻ và thoải mái để viết nhé. Khi vui, câu văn của chúng ta sẽ hay và mượt mà hơn rất nhiều!
• Đừng sợ viết sai, quan trọng là con viết được những gì mình suy nghĩ và cảm nhận.

Bây giờ, chúng ta cùng đến với đề bài đầu tiên nhé!

Đề 1: Tả một nhân vật mà em yêu thích

Các con ơi, khi đọc đề bài này, các con hãy chú ý đến từ khóa quan trọng nhất là “tả” nhé. “Tả” có nghĩa là mình sẽ kể lại cho người đọc biết về hình dáng, đặc điểm, tính cách, hành động của nhân vật đó. Giống như con đang vẽ một bức tranh bằng lời nói vậy!

Để làm bài văn này thật hay, các con hãy làm theo các bước sau:

1. Mở bài: Giới thiệu nhân vật

Ở phần này, con hãy nói ngay cho người đọc biết con định tả ai và vì sao con lại yêu thích nhân vật đó.

Ví dụ:

• Nếu tả mẹ: “Trong gia đình em, người mà em yêu quý và muốn tả nhất chính là mẹ của em.”
• Nếu tả một nhân vật hoạt hình: “Em là một fan hâm mộ của bộ phim hoạt hình ‘Doraemon’. Trong đó, nhân vật mà em yêu thích nhất chính là chú mèo máy Doraemon đáng yêu.”

2. Thân bài: Tả chi tiết nhân vật

Đây là phần quan trọng nhất để con “vẽ” nên bức tranh của mình. Con hãy tả theo trình tự nhé:

a. Tả về ngoại hình (hình dáng bên ngoài):
Con hãy nghĩ xem nhân vật đó trông như thế nào? Con có thể tả:

• Vóc dáng: cao, thấp, gầy, béo, khỏe mạnh…
• Khuôn mặt: tròn, trái xoan, hiền lành, tươi tắn…
• Mái tóc: đen nhánh, óng mượt, xoăn tít, dài, ngắn…
• Đôi mắt: tròn xoe, đen láy, sáng long lanh, biết cười…
• Chiếc mũi: cao, nhỏ nhắn…
• Nụ cười: tươi tắn, hiền hậu, rạng rỡ…
• Cách ăn mặc: gọn gàng, giản dị, lịch sự…

Ví dụ: “Mẹ em có vóc dáng cân đối, làn da trắng hồng. Mái tóc mẹ dài và mượt mà như dòng suối. Đôi mắt mẹ đen láy, mỗi khi mẹ cười, đôi mắt ấy lại ánh lên vẻ dịu dàng, trìu mến.”

b. Tả về hành động, việc làm (những gì nhân vật đó thường làm):
Con hãy kể về những việc làm, hành động mà con hay thấy nhân vật đó thực hiện. Những hành động nào khiến con yêu mến họ?

• Với người thân: mẹ thường nấu ăn ngon, bố sửa đồ, ông bà kể chuyện…
• Với bạn bè: hay giúp đỡ, chơi cùng, chia sẻ…
• Với nhân vật hoạt hình: Doraemon dùng bảo bối, Nobita hay khóc nhè…

Ví dụ: “Mẹ em là một người phụ nữ đảm đang. Sáng nào mẹ cũng dậy sớm chuẩn bị bữa sáng cho cả nhà. Tối đến, mẹ thường ngồi cạnh em, nhẹ nhàng giảng bài và cùng em đọc sách. Những lúc em ốm, mẹ luôn thức trắng đêm để chăm sóc em.”

c. Tả về tính cách (tâm hồn bên trong):
Nhân vật đó có tính cách như thế nào? Hiền lành, vui vẻ, hài hước, dũng cảm, thông minh, tốt bụng, chăm chỉ…? Con hãy nhớ lại những câu chuyện, hành động thể hiện tính cách đó.

Ví dụ: “Mẹ em rất hiền lành và tốt bụng. Mẹ luôn quan tâm đến mọi người xung quanh, không bao giờ cau có hay giận dỗi. Mẹ cũng là người rất kiên nhẫn, luôn động viên em cố gắng học tập.”

3. Kết bài: Nêu tình cảm của em dành cho nhân vật

Ở phần này, con hãy tóm tắt lại cảm xúc của mình và khẳng định lại tình yêu của mình dành cho nhân vật đó. Con có thể mong muốn điều gì cho nhân vật đó không?

Ví dụ: “Em yêu mẹ em rất nhiều. Mẹ là người tuyệt vời nhất trên đời này. Em hứa sẽ cố gắng học thật giỏi, vâng lời mẹ để mẹ luôn được vui lòng và tự hào về em.”

Đề 2: Nêu tình cảm cảm xúc của em về một nhân vật yêu thích

Với đề bài này, từ khóa quan trọng nhất chính là “tình cảm cảm xúc” nhé các con. Khác với đề tả, ở đề này, các con sẽ không cần phải tả ngoại hình nhân vật quá chi tiết nữa, mà tập trung vào việc bộc lộ những cảm xúc, suy nghĩ của mình khi nghĩ về nhân vật đó, hay khi nhân vật đó làm điều gì đó. Con cảm thấy vui, buồn, tự hào, ngưỡng mộ, biết ơn… như thế nào.

Các bước làm bài văn này sẽ như sau:

1. Mở bài: Giới thiệu nhân vật và cảm xúc chung

Con hãy giới thiệu nhân vật mà con yêu thích và ngay lập tức nói rõ con có tình cảm như thế nào đối với nhân vật ấy.

Ví dụ:

• “Trong các nhân vật lịch sử, em yêu quý và vô cùng kính trọng Bác Hồ.”
• “Mỗi khi nhắc đến cô giáo chủ nhiệm, lòng em lại dâng lên một tình cảm trìu mến, yêu thương.”

2. Thân bài: Bộc lộ các cung bậc cảm xúc và giải thích vì sao

Ở phần này, con hãy đi sâu vào các cảm xúc khác nhau mà nhân vật đó mang lại cho con, và quan trọng là giải thích lý do vì sao con có những cảm xúc ấy. Con có thể kể những câu chuyện nhỏ, những hành động cụ thể của nhân vật để minh họa cho cảm xúc của mình.

a. Nêu cảm xúc chính và lý do:
Con yêu quý, ngưỡng mộ nhân vật đó vì điều gì? Vì họ nhân hậu, dũng cảm, tài giỏi, hay luôn giúp đỡ người khác?

Ví dụ: “Em yêu kính Bác Hồ không chỉ vì Bác là vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc mà còn vì Bác có một tấm lòng bao la, nhân hậu. Em đã đọc nhiều câu chuyện về Bác và cảm phục cách Bác luôn quan tâm đến mọi người, từ các chú bộ đội đến các cháu thiếu nhi.”

b. Nêu các cảm xúc khác và ví dụ minh họa:
Ngoài tình yêu kính, con còn có cảm xúc gì nữa? Vui sướng khi nghĩ về họ, tự hào, biết ơn, hay được truyền cảm hứng?

Ví dụ: “Em rất vui mỗi khi được xem những thước phim về Bác, nhìn nụ cười hiền hậu của Bác. Em tự hào vì đất nước mình có một vị Cha già dân tộc vĩ đại như thế. Những câu chuyện về Bác đã dạy cho em bài học về sự kiên trì, giản dị và lòng yêu nước.”

c. Những ảnh hưởng của nhân vật đối với bản thân:
Con học được điều gì từ nhân vật đó? Nhân vật đó đã truyền động lực, niềm tin gì cho con? Con có muốn noi gương họ không?

Ví dụ: “Bác Hồ là tấm gương sáng để em noi theo. Em luôn cố gắng học tập thật tốt, vâng lời ông bà cha mẹ, giúp đỡ bạn bè và yêu thương mọi người xung quanh, giống như những gì Bác Hồ đã dạy.”

3. Kết bài: Tóm lại tình cảm và lời hứa (nếu có)

Con hãy khẳng định lại tình cảm sâu sắc của mình dành cho nhân vật đó và có thể nói lên mong ước, lời hứa của mình.

Ví dụ: “Bác Hồ luôn sống mãi trong tim em và trong tim mỗi người dân Việt Nam. Em nguyện sẽ cố gắng học tập và rèn luyện để xứng đáng là cháu ngoan Bác Hồ.”

Điểm khác biệt chính giữa hai đề bài:

Các con thấy không, tuy cả hai đề đều nói về nhân vật mà mình yêu thích, nhưng lại có một điểm khác biệt rất lớn:

• Đề 1 (Tả nhân vật): Tập trung vào việc miêu tả bên ngoài và hành động của nhân vật (trông như thế nào, làm gì), giống như con đang dùng lời để vẽ một bức tranh về họ vậy.

• Đề 2 (Nêu tình cảm cảm xúc): Tập trung vào việc bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ của con về nhân vật đó (con cảm thấy gì, vì sao con cảm thấy như vậy), giống như con đang kể một câu chuyện về tình yêu của con dành cho họ vậy.

Vậy nên, khi đọc đề, các con hãy đọc thật kỹ để xác định đúng yêu cầu của đề bài và viết cho thật hay nhé!

Cô chúc tất cả các con sẽ làm được những bài văn thật xuất sắc, đầy ắp tình cảm và sự sáng tạo của riêng mình!

Nếu có điều gì thắc mắc, các con đừng ngần ngại hỏi cô nhé!