Chào các em học sinh lớp 6 thân mến!

Hôm nay, cô trò mình sẽ cùng nhau phân tích một đoạn văn rất hay về cảnh đêm trên sông nhé. Đoạn văn này miêu tả một khung cảnh thật yên tĩnh nhưng cũng đầy sức sống. Để hiểu rõ hơn đoạn văn, chúng ta sẽ tìm các từ láy có trong đó.

Đoạn văn của chúng ta là:

“Đêm về khuya lặng gió. Sương phủ trắng mặt sông. Những bầy cá nhao lên đớp sương ” tom tóp “, lúc đầu còn loáng thoáng dần dần tiếng tũng toẵng xôn xao quanh mạn thuyền.”

Phần a) Các từ láy trong đoạn văn trên là:

Trước hết, các em cần nhớ lại khái niệm về từ láy. Từ láy là những từ được tạo nên bằng cách lặp lại một phần hoặc toàn bộ âm thanh của tiếng gốc.

Bây giờ, chúng ta cùng nhau đọc thật kỹ từng câu trong đoạn văn và tìm xem có những từ nào mang đặc điểm của từ láy nhé:

• Câu đầu tiên: “Đêm về khuya lặng gió.”

Trong câu này, chúng ta thấy có từ “lặng gió”. Từ “lặng” đứng một mình, không có tiếng gốc để lặp lại. Đây không phải từ láy.

• Câu thứ hai: “Sương phủ trắng mặt sông.”

Trong câu này, không có từ nào là từ láy cả.

• Câu thứ ba: “Những bầy cá nhao lên đớp sương ” tom tóp “, lúc đầu còn loáng thoáng dần dần tiếng tũng toẵng xôn xao quanh mạn thuyền.”

Chúng ta sẽ xét từng từ ở đây:

• “tom tóp”: Từ này có hai tiếng giống nhau về phụ âm đầu và nguyên âm, chỉ khác nhau thanh điệu. Đây là một kiểu láy âm, thường dùng để miêu tả âm thanh nhỏ, lặp đi lặp lại. Vậy, “tom tóp” là một từ láy. Nó miêu tả tiếng cá đớp sương rất nhỏ và nhẹ nhàng.
• “loáng thoáng”: Từ này có hai tiếng có âm cuối giống nhau (“oáng”), nhưng âm đầu và nguyên âm khác nhau. Tuy nhiên, cách miêu tả “lúc đầu còn loáng thoáng” cho thấy sự xuất hiện không rõ ràng, không đầy đủ. Trong trường hợp này, “loáng thoáng” được coi là một từ láy. Nó miêu tả sự hiện diện của tiếng cá lúc ban đầu còn thưa thớt, chưa rõ ràng.
• “tũng toẵng”: Từ này có âm đầu “t” và âm “oẵng” lặp lại, chỉ khác nhau thanh điệu và một chút về phụ âm cuối (t/ng). Đây là một kiểu láy âm. Từ “tũng toẵng” miêu tả âm thanh của bầy cá nhao lên nhiều hơn, to hơn, sôi động hơn.
• “xôn xao”: Từ này có hai tiếng giống nhau về phụ âm đầu và nguyên âm, chỉ khác nhau thanh điệu. Đây là một kiểu láy âm. Từ “xôn xao” miêu tả sự ồn ào, náo nhiệt, đông vui của bầy cá.

Như vậy, dựa trên phân tích, các từ láy trong đoạn văn trên là:

tom tóp

loáng thoáng

tũng toẵng

xôn xao

Các từ láy này không chỉ làm cho đoạn văn thêm sinh động mà còn giúp người đọc hình dung rõ hơn về âm thanh và sự chuyển động của bầy cá dưới sông đêm. Các em hãy ghi nhớ và tập đặt câu với các từ láy này nhé!

Tiết học của chúng ta đến đây là kết thúc. Cô chào các em!

Trả lời bởi: Giáo viên Chuyên Môn