—

Chào mừng các em đến với tiết Ngữ văn hôm nay! Cô hy vọng các em đã đọc kỹ văn bản “Câu chuyện bó đũa” để chúng ta cùng nhau giải đáp các câu hỏi thú vị về văn bản này.

I. ĐỌC HIỂU (6.0 điểm)

Các em hãy đọc lại văn bản “CÂU CHUYỆN BÓ ĐŨA” một lần nữa trước khi chúng ta bắt đầu giải đề nhé.

CÂU CHUYỆN BÓ ĐŨA
Ngày xưa, ở một gia đình kia, có hai anh em. Lúc nhỏ, anh em rất hòa thuận. Khi lớn lên, anh có vợ, em có chồng, tuy mỗi người một nhà nhưng vẫn hay va chạm.
Thấy các con không yêu thương nhau, người cha rất buồn phiền. Một hôm, ông đặt một bó đũa và một túi tiền trên bàn, rồi gọi các con, cả trai, gái, dâu, rể lại và bảo:
– Ai bẻ gãy được bó đũa này thì cha thưởng túi tiền.
Bốn người con lần lượt bẻ bó đũa. Ai cũng cố hết sức mà không sao bẻ gãy được. Người cha bèn cởi bó đũa ra, rồi thong thả bẻ gãy từng chiếc một cách dễ dàng. Thấy vậy, bốn người con cùng nói:
– Thưa cha, lấy từng chiếc mà bẻ thì có khó gì!
Người cha liền bảo:
– Đúng. Như thế là các con đều thấy rằng chia lẻ ra thì yếu, hợp lại thì mạnh. Vậy các con phải biết yêu thương, đùm bọc lẫn nhau. Có đoàn kết thì mới có sức mạnh.
(Theo Ngụ ngôn Việt Nam)

Bây giờ, chúng ta hãy cùng giải đáp từng câu hỏi một nhé!

Câu 1. Câu chuyện bó đũa thuộc thể loại nào?

Gợi ý: Các em hãy nhớ lại những câu chuyện có nội dung kể về một sự việc, nhân vật nào đó để rút ra bài học sâu sắc về đạo đức, lối sống mà chúng ta đã học.

Lời giải:

Câu chuyện bó đũa thuộc thể loại truyện ngụ ngôn. Truyện ngụ ngôn thường dùng những câu chuyện đơn giản, gần gũi để gửi gắm những bài học đạo đức, triết lý sâu sắc trong cuộc sống.

Câu 2. Câu chuyện được kể bằng lời của ai?

Gợi ý: Các em hãy xem trong văn bản có xuất hiện đại từ nhân xưng “tôi”, “chúng tôi” không, hay là người kể chuyện chỉ đứng ngoài quan sát và thuật lại sự việc.

Lời giải:

Câu chuyện được kể bằng lời của người kể chuyện ngôi thứ ba (người kể chuyện giấu mặt). Người kể chuyện không xuất hiện trực tiếp trong truyện mà chỉ đứng ngoài quan sát và thuật lại các sự việc, nhân vật một cách khách quan.

Câu 3. Câu văn sau: “Người cha bèn cởi bó đũa ra, rồi thong thả bẻ gãy từng chiếc một cách dễ dàng” có mấy từ láy?

Gợi ý: Từ láy là những từ được tạo thành bằng cách láy lại một phần hay toàn bộ âm thanh của tiếng gốc, nhằm gợi tả hình ảnh, âm thanh, hoặc cảm xúc.

Lời giải:

Trong câu văn trên có 2 từ láy đó là: “thong thả” và “dễ dàng”.

Câu 4. Tại sao bốn người con không ai bẻ gãy được bó đũa?

Gợi ý: Hãy nghĩ xem điều gì làm nên sức mạnh của bó đũa, khác với một chiếc đũa đơn lẻ.

Lời giải:

Bốn người con không ai bẻ gãy được bó đũa vì bó đũa gồm nhiều chiếc ghép lại với nhau, tạo thành một khối vững chắc, có sức mạnh tổng hợp. Khi chúng hợp lại, sức mạnh của chúng được nhân lên, trở nên khó phá vỡ.

Câu 5. Người cha đã làm gì để dạy các con?

Gợi ý: Người cha không chỉ nói suông mà đã có một hành động cụ thể và một lời giải thích sau đó. Các em hãy kể ra những hành động và lời nói đó.

Lời giải:

Người cha đã dùng một cách dạy rất thông minh và trực quan:

• Ông ra yêu cầu các con bẻ gãy bó đũa để các con tự trải nghiệm sự khó khăn.
• Sau đó, ông tự mình cởi bó đũa ra và bẻ gãy từng chiếc một cách dễ dàng, qua đó minh họa rõ ràng sự khác biệt về sức mạnh.
• Cuối cùng, ông giải thích ý nghĩa sâu sắc của hành động đó: “chia lẻ ra thì yếu, hợp lại thì mạnh”, để các con hiểu được bài học về sự đoàn kết và yêu thương lẫn nhau.

Câu 6. Các trạng ngữ trong câu: “Ngày xưa, ở một gia đình kia, có hai anh em” bổ sung ý nghĩa gì?

Gợi ý: Trạng ngữ thường bổ sung thông tin về thời gian, nơi chốn, mục đích, phương tiện, cách thức,… cho câu.

Lời giải:

• Trạng ngữ “Ngày xưa” bổ sung ý nghĩa về thời gian.
• Trạng ngữ “ở một gia đình kia” bổ sung ý nghĩa về nơi chốn, địa điểm.

Câu 7. Từ “đoàn kết” trái nghĩa với từ nào?

Gợi ý: “Đoàn kết” có nghĩa là hợp lại thành một khối vững chắc, thống nhất. Vậy từ trái nghĩa sẽ là từ chỉ sự không thống nhất, tách rời.

Lời giải:

Từ “đoàn kết” trái nghĩa với các từ như: chia rẽ, ly tán, bè phái, mất đoàn kết,…

Câu 8. Nhận xét nào sau đây đúng với Câu chuyện bó đũa?

Gợi ý: Đây là một câu hỏi mở, các em hãy tự đưa ra nhận xét của mình dựa trên những gì đã học về thể loại và nội dung của truyện.

Lời giải:

Câu chuyện bó đũa là một truyện ngụ ngôn có cốt truyện đơn giản, gần gũi nhưng lại chứa đựng bài học sâu sắc, có giá trị giáo dục cao. Cách dẫn dắt tình huống của người cha rất khéo léo, sinh động, giúp người đọc (và các con của ông) dễ dàng tiếp thu bài học về sức mạnh của sự đoàn kết và tình yêu thương gia đình. Câu chuyện để lại ấn tượng mạnh mẽ về giá trị của sự gắn bó, hòa thuận.

Câu 9. Qua câu chuyện trên, rút ra bài học mà em tâm đắc nhất.

Gợi ý: Bài học chính mà người cha muốn truyền đạt là gì? Các em hãy liên hệ bài học đó với cuộc sống của bản thân, gia đình, bạn bè.

Lời giải:

Qua câu chuyện này, bài học mà em tâm đắc nhất chính là “Đoàn kết tạo nên sức mạnh”. Em hiểu rằng, dù là trong gia đình, trong lớp học hay trong bất kỳ cộng đồng nào, nếu mọi người biết yêu thương, đùm bọc, giúp đỡ lẫn nhau thì sẽ tạo thành một khối vững chắc, có thể vượt qua mọi khó khăn và đạt được những thành công lớn. Ngược lại, nếu chia rẽ, mỗi cá nhân sẽ trở nên yếu ớt và dễ dàng bị đánh bại.

Câu 10. Cách dạy con của người cha có gì đặc biệt.

Gợi ý: Hãy so sánh cách dạy của người cha với cách dạy thông thường (chỉ nói lời khuyên). Điều gì làm cho cách dạy của ông hiệu quả hơn?

Lời giải:

Cách dạy con của người cha rất đặc biệt và hiệu quả bởi ông không chỉ nói suông bằng lời mà đã tạo ra một tình huống thực tế, trực quan sinh động. Ông để các con tự trải nghiệm sự khó khăn khi bẻ bó đũa và tự mình chứng minh sự dễ dàng khi bẻ từng chiếc. Sau đó, ông mới giải thích và đúc kết thành bài học. Điều này giúp các con không chỉ nghe mà còn tận mắt chứng kiến, tự mình suy ngẫm và thấm thía bài học sâu sắc hơn rất nhiều so với việc chỉ nghe lời khuyên đơn thuần.

II. PHẦN LÀM VĂN (4.0 điểm)

Đề bài: Viết bài văn biểu cảm về một lần em phạm lỗi.

Yêu cầu: Trình bày chi tiết, dùng HTML cơ bản (

,
, ). Không dùng markdown (**). Toán học thì bọc trong \( và \).