Đọc văn bản:
Cha tôi thế hệ 5X, chớm già. Sinh năm Canh Dần, theo tuổi bà mụ, t…
Cha tôi thế hệ 5X, chớm già. Sinh năm Canh Dần, theo tuổi bà mụ, tính đến nay cha vừa tròn năm mươi chín tuổi. Hơn nửa thế kỷ có mặt trên đời thì bốn mươi năm cha mặc áo nhà binh, cầm súng và xa nhà. Cha tôi lấy vợ muộn và lại muộn đường con cái bởi đi chinh chiến hết miền Nam rồi sang Campuchia đến năm 1989 mới về nước, sau ở lì Tây Nguyên thỉnh thoảng mới về nhà…..
[…]
Cha trở về, cha mang theo nguyên hình vị đại tá tại ngũ. Sáng mới năm giờ, cha đã gọi tôi dậy lên sân thượng tập thể dục. Cha hô một hai, một hai, con cũng hô một hai… một hai… đến mức sáng bảnh bà hàng phố ngó đầu sang bảo: “Nhà mày đang huấn luyện tân binh à?”. Mẹ tôi không giận cứ cười ngặt nghẽo.
Cha tôi đọc báo nghe đài, xem ti vi. Ông càng lo cho tôi, đứa con trai độc nhất. Nó mà dây vào nghiện hút thì không những đời nó tàn mà cả nhà khổ, ông sẽ mất con. Lúc nào, cha tôi cũng cảm thấy bất ổn. Đi ra đường thì sợ tai nạn giao thông, về nhà thì chỉ sợ con hư hỏng, sợ vợ làm ăn đổ bể… Suốt cả đời, cha tôi quen rèn luyện người khác, quen chăm lo người khác nên nó ngấm vào máu, thành thuộc tính cố hữu rồi.
Tối, cha bắt cả nhà đi ngủ sớm. Riêng điểm này thì tôi khó chịu lắm, cứ mặt nặng mày nhẹ với cha. Bấy lâu nay quen sống tự do, tôi học hành ấm ớ rồi lướt web, chơi game, hoặc chat với mấy đứa “chíp con” cùng lớp đến một, hai giờ sáng. Một tuần, mẹ tôi sáu ngày đến vũ trường nhảy nhót, hoặc đi uống cà phê đến khuya mới về. Chị Mai mải xem phim Hàn Quốc liên miên. Cái thứ phim toàn khóc lóc, thất tình, ung thư, hoặc bệnh máu trắng rồi ân hận, sám hối… có gì đáng đồng tiền bát gạo mà lấy mất thời gian của chị tôi đến thế? Cha về. Cha thiết quân luật. Đừng hòng ai thức khuya quá mười một giờ đêm. Cha bảo: “Cứ như đơn vị bố thì chín giờ rưỡi là kèn báo ngủ đã tèn teng… tèn teng… Anh nào có muốn đọc nốt bài báo cũng không được vì trực ban… tắt điện”. Chị Mai tôi than thở: “Cứ thế này thì tao đến phải lấy chồng mất thôi, chạy trốn vào nhà bà mẹ chồng có khi còn tự do hơn”.
Tuy có ca thán về cha, nhưng chị Mai thương cha vô cùng. Cái dạo chị mới năm sáu tuổi, cha về phép. Một cái khung xe đạp, một con búp bê tóc vàng, vài mảnh vải cho vợ con; vậy mà cả nhà vẫn đầm ấm, hạnh phúc, vui vẻ. Cha rất quý con gái. Ngày ấy, gia đình tôi chưa chuyển lên Hà Nội ở. Chiều chiều, cha tôi dẫn con gái đi dọc triền đê nhìn đồng quê sông nước. Hình ảnh cha vận sắc phục nhà binh, đeo quân hàm đỏ chói, bàn tay to dầy thô dắt đứa con gái nhỏ bé lích chích đi tha thẩn, nhàn hạ, thanh bình trên triền đê đầy hoa cỏ may cứ đi theo chị tôi suốt tuổi thơ đến bây giờ. Nhưng, ám ảnh, sợ hãi nhất là khi cha khoác ba lô trả phép. Ngày ấy, bên chiến trường Campuchia đánh bọn Pôn Pốt vẫn đang ác liệt. Cha phải đi, bên ấy có nhiều việc đang chờ. Con gái và cha vừa ấm hơi, quen nhau thì cha đã ra đi. Cha không muốn mẹ đưa ra tận ga tàu, cha sợ những giọt nước mắt sụt sùi. Mẹ và chị tôi tiễn chân cha ra đầu làng. Cha âu yếm nhìn vợ, rồi ôm hôn con gái, cha bảo mẹ tôi: “Em và con về đi”. Cha thả con gái xuống và quay lưng rảo bước, những bước chân dài đạp trên đá mạt rào rạo, vội vã, thỉnh thoảng quay lại vẫy vẫy tay. Bỗng chị tôi khóc thét lên và cùn cụt chạy theo cha. Cha tôi quay lại ôm choàng lấy con gái. Nước mắt chị tôi nhoen nhoét vào gương mặt dãi dầu từng trải của cha. Mẹ tôi bảo: “Hay anh ở lại, mai hãy đi”. Cha tôi bảo: “Em đừng buồn. Anh mà ở lại thì anh không đi được nữa. Thôi nào con, cho bố đi nào”. Cha chuyền tay trao con gái cho vợ rồi quay gót. Lần này, bước chân ông quả quyết, thật nhanh, không ngoái đầu nhìn lại. Mẹ và chị tôi thầm thũi khóc nhìn bóng cha tôi cứ xa dần, mờ dần.
Hầu như tôi không có kỷ niệm ấu thơ với cha. Cha nhẹ nhàng với con gái bao nhiêu thì nghiêm khắc với con trai bấy nhiêu. Hễ lần nào tôi đi học luyện thi về là cha hỏi han từng li từng tí: “Hôm nay con học môn gì? Con có tiếp thu được không?..”. Tất nhiên, tôi khó chịu ra mặt, trả lời qua loa đôi chút. Lúc cha chưa về, mẹ chẳng bao giờ xét nét tôi như thế.[…]
(Trích Cha Tôi – Sương Nguyệt Minh)
Câu 1 (0,5 điểm). Đoạn trích trên sử dụng ngôi kể nào?
Câu 2 (0,5 điểm). Trước khi cha về, cuộc sống gia đình nhân vật “tôi” buổi tối diễn ra như thế nào?
Câu 3 (1,0 điểm). Qua chi tiết “Cha tôi bảo: “Em đừng buồn. Anh mà ở lại thì anh không đi được nữa. Thôi nào con, cho bố đi nào”, em hiểu gì thêm về người cha trong câu chuyện? Từ đó, thấy được vẻ đẹp nào của người lính Quân đội Nhân dân Việt Nam?
Câu 4 (1,0 điểm). Theo em, vì sao “Cha nhẹ nhàng với con gái bao nhiêu thì nghiêm khắc với con trai bấy nhiêu.”?
Câu 5 (1,0 điểm). Qua lời kể của nhân vật “tôi” về cách giáo dục của người cha – một người quân nhân, với những đứa con; anh/chị có đồng tình với cách giáo dục đó trong cuộc hành trình phát triển và trưởng thành của mỗi người hay không?
Câu 1 (0,5 điểm). Đoạn trích trên sử dụng ngôi kể nào?
Để trả lời câu hỏi này, các em cần chú ý đến cách nhân vật xưng hô và cách câu chuyện được kể. Trong đoạn trích, các em thấy nhân vật “tôi” đã tự gọi mình là “tôi”, và dùng các đại từ nhân xưng như “cha tôi”, “mẹ tôi”, “chị tôi”. Cách kể chuyện này cho phép chúng ta đi sâu vào suy nghĩ, cảm xúc của nhân vật, đồng thời tạo ra một không khí gần gũi, thân mật.
Vậy, đoạn trích trên sử dụng ngôi kể thứ nhất, ngôi kể “tôi”.
Câu 2 (0,5 điểm). Trước khi cha về, cuộc sống gia đình nhân vật “tôi” buổi tối diễn ra như thế nào?
Chúng ta cùng xem lại đoạn văn miêu tả cuộc sống buổi tối của gia đình trước khi cha về. Nhân vật “tôi” cho biết: “Bấy lâu nay quen sống tự do, tôi học hành ấm ớ rồi lướt web, chơi game, hoặc chat với mấy đứa “chíp con” cùng lớp đến một, hai giờ sáng. Một tuần, mẹ tôi sáu ngày đến vũ trường nhảy nhót, hoặc đi uống cà phê đến khuya mới về. Chị Mai mải xem phim Hàn Quốc liên miên.”
Từ những chi tiết này, chúng ta có thể thấy rằng, trước khi cha về, cuộc sống buổi tối của gia đình nhân vật “tôi” khá tự do, buông lỏng. Mỗi người đều có những thú vui riêng và thường thức khuya. Bản thân nhân vật “tôi” thì học hành không nghiêm túc, dành thời gian cho web, game, chat. Mẹ thì đi vũ trường, uống cà phê khuya. Chị Mai thì mải mê xem phim Hàn Quốc.
Câu 3 (1,0 điểm). Qua chi tiết “Cha tôi bảo: “Em đừng buồn. Anh mà ở lại thì anh không đi được nữa. Thôi nào con, cho bố đi nào”, em hiểu gì thêm về người cha trong câu chuyện? Từ đó, thấy được vẻ đẹp nào của người lính Quân đội Nhân dân Việt Nam?
Đây là một chi tiết rất quan trọng để chúng ta hiểu sâu hơn về người cha. Khi nghe con gái khóc lóc, níu kéo, cha đã nói: “Em đừng buồn. Anh mà ở lại thì anh không đi được nữa. Thôi nào con, cho bố đi nào”.
Chúng ta hiểu gì về người cha?
- Tình yêu thương con sâu sắc: Dù rất đau lòng khi phải xa con, nhưng cha vẫn cố gắng dặn dò, an ủi con. Ông hiểu rằng sự níu kéo của con gái, dù xuất phát từ tình yêu, lại có thể khiến ông khó khăn hơn trong việc thực hiện nhiệm vụ.
- Ý thức trách nhiệm cao cả: Câu nói “Anh mà ở lại thì anh không đi được nữa” thể hiện rõ ràng sự hy sinh, đặt nhiệm vụ, Tổ quốc lên trên tình cảm riêng tư. Người cha hiểu rằng, đã là người lính, có trách nhiệm với đất nước, ông không thể vì tình cảm gia đình mà bỏ dở nhiệm vụ thiêng liêng.
- Sự mạnh mẽ, kiên quyết trong hành động: Dù trong lòng vô cùng đau xót, người cha vẫn phải đưa ra quyết định dứt khoát để lên đường làm nhiệm vụ. Ông đã “chuyền tay trao con gái cho vợ rồi quay gót. Lần này, bước chân ông quả quyết, thật nhanh, không ngoái đầu nhìn lại.”
Vẻ đẹp của người lính Quân đội Nhân dân Việt Nam được thể hiện qua chi tiết này là gì?
Qua chi tiết này, chúng ta thấy được vẻ đẹp của người lính Quân đội Nhân dân Việt Nam đó là: tinh thần trách nhiệm, sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc, đặt lợi ích quốc gia lên trên hết, đó là sự kiên trung, quả cảm, luôn hoàn thành nhiệm vụ dù phải xa gia đình, người thân. Họ là những người cha, người chồng, người con, nhưng khi Tổ quốc cần, họ sẵn sàng gác lại tình cảm riêng tư để thực hiện nghĩa vụ thiêng liêng.
Câu 4 (1,0 điểm). Theo em, vì sao “Cha nhẹ nhàng với con gái bao nhiêu thì nghiêm khắc với con trai bấy nhiêu.”?
Để trả lời câu này, chúng ta cần xem xét hoàn cảnh và tính cách của người cha cũng như mối quan hệ của ông với từng người con.
- Với con gái (Chị Mai): Người cha đã xa nhà một thời gian dài để đi chiến đấu. Khi về phép, ông dành nhiều thời gian cho con gái, cùng con đi dạo, tặng quà. Điều này cho thấy ông rất yêu thương và muốn bù đắp cho con. Hơn nữa, trước đây, trong chiến tranh, người lính thường phải xa gia đình, có thể có những trường hợp không thể trở về. Vì vậy, khi còn có thể ở bên con, đặc biệt là với người con gái bé bỏng, ông muốn dành cho con những giây phút ngọt ngào, êm đềm, mong con có những kỷ niệm đẹp. Cách ông trao con gái cho vợ rồi quay đi nhanh chóng trong lần chia ly sau này cũng cho thấy ông cố gắng bảo vệ con khỏi nỗi đau chia ly quá lớn.
- Với con trai (Nhân vật “tôi”): Người cha đã trải qua quãng đời binh nghiệp dài, quen với nếp sống kỷ luật, rèn luyện. Ông là người đàn ông trụ cột trong gia đình, và hơn hết, ông là người cha duy nhất của một cậu con trai độc nhất. Nỗi lo sợ lớn nhất của ông là con trai mình hư hỏng, nghiện ngập, làm ảnh hưởng đến tương lai của cả gia đình. Vì vậy, ông muốn con trai mình phải có một nền tảng vững chắc, phải được rèn luyện tính kỷ luật, nghiêm túc trong học tập và cuộc sống. Ông muốn trang bị cho con những kỹ năng cần thiết để đối mặt với những khó khăn, thử thách của cuộc đời, để con không đi vào vết xe đổ của những điều tiêu cực.
Nói tóm lại, sự khác biệt này xuất phát từ vai trò, trách nhiệm mà người cha cảm nhận với mỗi người con, và cả những kinh nghiệm sống, những nỗi lo lắng của ông dành cho tương lai của con trai.
Câu 5 (1,0 điểm). Qua lời kể của nhân vật “tôi” về cách giáo dục của người cha – một người quân nhân, với những đứa con; anh/chị có đồng tình với cách giáo dục đó trong cuộc hành trình phát triển và trưởng thành của mỗi người hay không?. Yêu cầu: Trình bày chi tiết, dùng HTML cơ bản (
,
, ). Không dùng markdown (**). Toán học thì bọc trong \( và \).
Đây là một câu hỏi mở, đòi hỏi các em phải thể hiện quan điểm cá nhân và có lập luận chặt chẽ. Chúng ta cần xem xét cả hai mặt của vấn đề.
Tôi có đồng tình với cách giáo dục của người cha không?
Với vai trò là một người giáo viên, tôi nhìn nhận cách giáo dục của người cha trong đoạn trích này có những điểm đáng để chúng ta suy ngẫm và học hỏi, nhưng cũng có những khía cạnh cần được cân nhắc và điều chỉnh cho phù hợp với thời đại.
Những điểm đồng tình:
- Rèn luyện tính kỷ luật và trách nhiệm: Việc cha yêu cầu tập thể dục buổi sáng, đi ngủ sớm, hỏi han việc học hành là những phương pháp tốt để rèn luyện cho con trai tính kỷ luật, nếp sống khoa học và tinh thần trách nhiệm với việc học. Trong bối cảnh cuộc sống hiện đại với nhiều cám dỗ, việc rèn luyện những phẩm chất này là vô cùng quan trọng để giúp con cái trưởng thành.
- Lo lắng cho tương lai của con: Nỗi sợ của người cha về việc con trai nghiện hút hay hư hỏng là hoàn toàn có cơ sở. Là người từng trải, ông hiểu được những tác động tiêu cực mà những thói quen xấu có thể gây ra cho cuộc đời con. Sự nghiêm khắc của ông xuất phát từ tình yêu thương và mong muốn con có một tương lai tốt đẹp.
- Gìn giữ những giá trị truyền thống: Việc cha yêu cầu cả nhà đi ngủ sớm, hay cách ông chia sẻ về nếp sống quân ngũ, cho thấy ông muốn gìn giữ những giá trị kỷ luật, đoàn kết trong gia đình.
Những khía cạnh cần cân nhắc và điều chỉnh:
- Thiếu sự thấu hiểu và sẻ chia với con cái: Cách giáo dục của người cha, đặc biệt là với con trai, có vẻ khá cứng nhắc và thiếu sự mềm dẻo, thấu hiểu tâm lý lứa tuổi. Nhân vật “tôi” cảm thấy “khó chịu ra mặt”, “trả lời qua loa” cho thấy sự xa cách và thiếu gắn kết giữa cha và con. Việc cha không hiểu được sở thích, nhu cầu giải trí của con (lướt web, chơi game, chat với bạn bè) cũng là một điểm cần xem xét.
- Có thể gây áp lực tâm lý cho con: Sự nghiêm khắc quá mức, đặc biệt khi con trai cảm thấy “khó chịu ra mặt”, có thể tạo ra áp lực tâm lý, khiến con trở nên thụ động, không muốn chia sẻ hoặc thậm chí là chống đối ngầm.
- Cần sự cân bằng giữa kỷ luật và tự do: Mặc dù kỷ luật là quan trọng, nhưng việc áp đặt hoàn toàn có thể kìm hãm sự sáng tạo và khả năng tự quyết của con cái. Cần có sự cân bằng giữa việc rèn luyện kỷ luật và cho phép con có không gian riêng để khám phá, trải nghiệm và phát triển cá tính.
- Cách giáo dục với con gái và con trai có sự khác biệt: Mặc dù người cha có lý do để bù đắp cho con gái, nhưng sự khác biệt quá lớn trong cách đối xử với hai người con có thể tạo ra cảm giác bất công trong nhận thức của con cái.
Kết luận:
Tôi đồng tình với những nỗ lực của người cha trong việc rèn luyện cho con tính kỷ luật, trách nhiệm và ý thức về tương lai. Tuy nhiên, tôi cho rằng cách giáo dục đó cần được điều chỉnh để trở nên mềm dẻo, thấu hiểu hơn, có sự giao tiếp và sẻ chia để tạo dựng mối quan hệ gắn kết, tin cậy giữa cha và con. Trong hành trình phát triển và trưởng thành, trẻ em không chỉ cần kỷ luật mà còn cần sự yêu thương, thấu hiểu, sự tôn trọng và không gian để phát triển bản thân một cách toàn diện.
Hy vọng những phân tích vừa rồi đã giúp các em hiểu rõ hơn về đoạn trích và các câu hỏi đặt ra. Các em hãy ghi nhớ những ý chính này nhé. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, đừng ngần ngại hỏi cô!
1. Đoạn trích trên sử dụng ngôi kể thứ nhất (người kể xưng “tôi”).
2. Trước khi cha về, buổi tối gia đình nhân vật “tôi” diễn ra tự do, thiếu kỷ luật, mỗi người sinh hoạt riêng và thường thức khuya.
3. Qua chi tiết “Cha tôi bảo: “Em đừng buồn. Anh mà ở lại thì anh không đi được nữa. Thôi nào con, cho bố đi nào” có thể thấy người cha rất yêu thương gia đình nhưng luôn đặt nhiệm vụ lên trên tình cảm riêng. Từ đó làm nổi bật vẻ đẹp người lính: giàu trách nhiệm, kiên cường, sẵn sàng hi sinh vì nhiệm vụ.
4. “Cha nhẹ nhàng với con gái bao nhiêu thì nghiêm khắc với con trai bấy nhiêu.” vì ông muốn con trai rèn luyện bản lĩnh, tính kỷ luật và trách nhiệm như một người đàn ông, còn con gái thì được yêu thương, chở che nhiều hơn.
5. Tôi đồng tình với cách giáo dục của người cha vì sự nghiêm khắc đó giúp con cái hình thành kỷ luật, ý thức trách nhiệm và sống đúng mực hơn. Tuy nhiên, cha mẹ cũng cần thấu hiểu, chia sẻ để con cái không cảm thấy áp lực mà phát triển toàn diện hơn.
Trợ Lý Xưởng In Thiên Nam
Add comment