1. Văn bản trên thuộc thể loại nào?

Dựa vào cách kể chuyện, miêu tả sự kiện lịch sử, các nhân vật mang tính lịch sử và ngôn ngữ trang trọng, đoạn trích trên thuộc thể loại văn xuôi lịch sử hoặc truyện lịch sử.

2. Vua Trần Nhân Tông gửi gắm với Trần Quốc Tuấn vấn đề trọng đại gì?

Vua Trần Nhân Tông đã gửi gắm với Trần Quốc Tuấn một vấn đề vô cùng trọng đại: việc an nguy của giang sơn xã tắc.

3. Tìm thành phần biệt lập trong đoạn trích trên.

Trong đoạn trích có các thành phần biệt lập sau:

• “Dạ” (ở câu “Quân sĩ lại đồng thanh dạ ran.”): Đây là thành phần tình thái, thể hiện sự thưa gửi, đáp lời.
• “Lão thần” (ở lời đáp của Trần Quốc Tuấn): Đây là cách xưng hô, có thể coi là một dạng biệt lập để chỉ người nói.
• “Bệ hạ” (ở lời đáp của Trần Quốc Tuấn và lời dặn của vua): Đây là cách xưng hô với vua, cũng là một dạng biệt lập.
• “Quan gia” (ở lời Trần Quốc Tuấn): Đây là cách gọi vua, cũng là một dạng biệt lập.
• “Trọng phụ” (ở lời dặn của vua): Đây là cách vua gọi Trần Quốc Tuấn, là một cách xưng hô biệt lập.

4. Hãy nhận xét của mình về vị tướng già Trần Quốc Tuấn.

Qua đoạn trích, ta có thể thấy vị tướng già Trần Quốc Tuấn là một người:

• Uy dũng, oai phong: Khi vua trao quyền, ông “nghiêm trang đáp lễ”, khi nhận mệnh lệnh, ông “thét lớn” khiến “tiếng dạ vang dậy kinh thành và sông nước”.
• Yêu nước, căm thù giặc sâu sắc: Lời hứa “thề không để nhục mệnh của bệ hạ” và lời cảnh báo “Ai trái mệnh, phản dân, hại nước, ta sẽ nghiêm trị không tha” cho thấy tinh thần trách nhiệm và ý chí quyết tâm bảo vệ đất nước.
• Có tầm nhìn xa trông rộng, gánh vác trách nhiệm lớn lao: Khi nhìn các đội quân, ông “thấy tất cả sức mạnh của dân tộc từ ngàn xưa truyền lại nâng cao tâm hồn ông lên khiến cho hai vai ông dư sức gánh sứ mệnh nặng nề”.
• Được vua tin tưởng, kính trọng: Vua Nhân Tông đích thân tiễn ra bến, ban kiếm Thượng Phương, trao quyền, và còn ân cần dặn dò giữ gìn sức khỏe.

5. Qua văn bản và cách biểu hiện của các nhân vật trên. Em hãy rút ra bài học gì cho bản thân. Hãy viết đoạn văn khoảng 5-7 câu về nhân vật ấy.

Qua văn bản và cách biểu hiện của các nhân vật, đặc biệt là vị tướng già Trần Quốc Tuấn, em rút ra bài học về lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm và sự cống hiến hết mình cho tổ quốc. Em càng thêm khâm phục vị tướng tài ba, lỗi lạc, người đã không quản tuổi già sức yếu mà gánh vác trọng trách bảo vệ đất nước. Trần Quốc Tuấn không chỉ là một vị tướng vĩ đại mà còn là biểu tượng cho lòng trung nghĩa, sự hy sinh vì dân tộc. Hình ảnh ông “nghiêm trang đáp lễ”, “nâng cao kiếm lên khỏi đầu” để thị uy kẻ thù và lời răn đe “Ai trái mệnh, phản dân, hại nước, ta sẽ nghiêm trị không tha” mãi khắc sâu trong tâm trí em. Từ đó, em tự hứa sẽ luôn cố gắng học tập, rèn luyện để sau này có thể đóng góp sức mình xây dựng quê hương, đất nước.

Các em về nhà đọc thêm các tác phẩm khác cùng chủ đề để mở rộng thêm kiến thức và cảm nhận nhé. Tiết học của chúng ta đến đây là kết thúc. Hẹn gặp lại các em trong buổi học tiếp theo!