Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi
HỘI GIÓNG Ở ĐỀN PHÙ ĐỔNG VÀ ĐỀN SÓC
(1) Hội G…
HỘI GIÓNG Ở ĐỀN PHÙ ĐỔNG VÀ ĐỀN SÓC
(1) Hội Gióng ở đền Phù Đổng và đền Sóc gắn với truyền thuyết về một cậu bé được mẹ sinh ra một cách kỳ lạ ở làng Phù Đổng. Khôi ngô, tuấn tú nhưng lên 3 mà vẫn chưa biết nói, biết cười, suốt ngày cậu chỉ nằm trong thúng treo trên gióng tre, vì thế được đặt tên là Gióng. Vậy mà khi nghe thấy lời kêu gọi của nhà Vua tìm người tài giỏi đánh giặc ngoại xâm, Gióng bỗng lớn nhanh như thổi, rồi xung phong ra trận cứu nước, cứu dân. Sau khi dẹp tan quân giặc, ngài về núi Sóc rồi cưỡi ngựa bay lên trời.
(2) Từ đó, ngài Gióng được thiêng hóa thành một vị Thánh bất tử bảo hộ mùa màng, hòa bình cho đất nước, thịnh vượng cho muôn dân. Để tưởng nhớ công ơn của ngài, người dân lập đền, thờ phụng và mở hội hằng năm với tên gọi là Hội Gióng ở đền Phù Đổng và đền Sóc. Đó là một trong những lễ hội lớn nhất vùng châu thổ Bắc Bộ, tổ chức theo một nghi thức được quy định chặt chẽ, chuẩn bị hết sức công phu, với sự tham gia đông đảo của dân làng quanh khu vực hai đền. Hội Gióng ở đền Phù Đổng, xã Phù Đổng, huyện Gia Lâm – nơi sinh Thánh Gióng diễn ra từ ngày 7 đến ngày 9 tháng 4 Âm lịch, và Hội Gióng ở đền Sóc ở xã Phù Linh, huyện Sóc Sơn (nay thuộc Hà Nội) – nơi Thánh hóa diễn ra từ ngày 6 đến ngày 8 tháng giêng.
(3) Để tổ chức Hội Gióng ở đền Phù Đổng, những gia đình có vinh dự được chọn người đóng những vai quan trọng như các vai Ông Hiệu (Hiệu cờ, Hiệu trống, Hiệu chiêng, Hiệu Trung quân, Hiệu Tiểu cổ), vai cô Tướng hay các phường Áo đen, phường Áo đỏ …, tùy theo vai vế, khả năng kinh tế mà chuẩn bị những điều kiện vật chất và người được chọn vai sinh hoạt kiêng cữ từ hàng tháng trước ngày Lễ hội. Vào chính hội, trước tiên dân làng tổ chức các nghi thức tế Thánh, sau đó là lễ rước nước lau rửa tự khí từ giếng đền Mẫu (đền Hạ) với ý nguyện được mưa thuận, gió hòa, lễ rước cờ “lệnh” từ đền Mẫu lên đền Thượng, tiếp đến là lễ khám đường, lễ duyệt tướng… Ngày chính hội mùng 9 tháng 4, Hội Gióng diễn ra trang trọng, linh thiêng và náo nhiệt nhất là hai trận đánh. Trận thứ nhất: đánh cờ ở Đống Đàm và trận thứ hai: đánh cờ ở Soi Bia… Sau nghi lễ tế Thánh, ông Hiệu cờ lần lượt tiến vào từng chiếc chiếu, nhảy qua các quả đồi (bát úp) và thực hiện các động tác “đánh cờ”. Tiếng hò reo lúc lúc lại dội lên trong tiếng chiêng, tiếng trống, thể hiện sự quyết liệt của trận đánh. Điệu múa cờ của ông Hiệu phải thật chính xác, khéo léo để tránh điều tối kỵ là lá cờ bị cuốn vào cán, bởi theo niềm tin của cư dân nơi đây thì đó là điềm rủi. Kết thúc mỗi màn múa cờ là kết thúc một trận đánh, ông Hiệu cờ vừa bước ra khỏi chiếu là chiếc chiếu được tung lên, dân chúng ào vào cướp lấy những mảnh chiếu mà họ tin tưởng là sẽ đem đến cho gia đình họ điều may mắn trong suốt cả năm. Cuối cùng là lễ rước cờ báo tin thắng trận với trời đất và lễ khao quân trong rộn rã tiếng cười, lời ca, điệu múa của phường Ải Lao, chiếu chèo và các trò chơi dân gian. Tướng, quân bên giặc cũng được tha bổng và cho tham dự lễ mừng chiến thắng. Cách hành xử này thể hiện truyền thống hiếu nghĩa đối với tổ tiên, những vị anh hùng dân tộc và tinh thần khoan dung, nhân đạo của dân tộc Việt Nam.
(4) Hội Gióng ở đền Sóc diễn ra trong 03 ngày từ mùng 6 đến mùng 8 tháng giêng hằng năm. Việc chuẩn bị vật tế lễ cũng hết sức công phu, nhất là việc đan voi (theo truyền thuyết thì đoàn quân tham gia đánh giặc cùng Thánh Gióng có cả đàn voi chở lương thực đi theo) và làm giò hoa tre (tượng trưng cho gậy tre của Thánh Gióng sau khi đánh giặc), nên phải tiến hành từ nhiều tuần lễ trước Lễ hội. Từ xa xưa, việc rước đã được phân công cụ thể cho từng thôn chuyên trách… Sau phần nghi thức tắm tượng Thánh Gióng và cung tiến lễ vật trang trọng, linh thiêng, là hai hoạt động gây náo động nhất của Lễ hội Gióng ở đền Sóc. Đó là tục “cướp hoa tre” cầu may và tục chém “tướng” (giặc) được diễn xướng một cách tượng trưng bằng hiệu lệnh múa cờ.
(5) Là một hội trận được trình diễn bằng một hệ thống biểu tượng độc đáo, mang đậm bản sắc văn hóa Việt, được cộng đồng bảo tồn nguyên giá trị cho tới ngày nay, Hội Gióng ở đền Phù Đổng và đền Sóc đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại vào tháng 11 năm 2010.
Câu hỏi: Những nghi thức và hoạt động chính trong Hội Gióng ở đền Phù Đổng là gì?
Dựa vào văn bản chúng ta vừa đọc, Hội Gióng ở đền Phù Đổng, nơi sinh ra Thánh Gióng, diễn ra từ ngày 7 đến ngày 9 tháng 4 Âm lịch hàng năm. Để tổ chức lễ hội này, người dân đã chuẩn bị rất công phu và thực hiện nhiều nghi thức, hoạt động đặc sắc. Dưới đây là những nghi thức và hoạt động chính:
1. Công tác chuẩn bị:
Đây là giai đoạn rất quan trọng, thể hiện sự thành kính và tỉ mỉ của người dân:
– Chọn người đóng vai: Những gia đình có vinh dự sẽ được chọn người đóng các vai quan trọng như Ông Hiệu (Hiệu cờ, Hiệu trống, Hiệu chiêng, Hiệu Trung quân, Hiệu Tiểu cổ), vai cô Tướng hay các phường Áo đen, phường Áo đỏ.
– Chuẩn bị vật chất và kiêng cữ: Tùy theo vai vế và khả năng kinh tế, các gia đình sẽ chuẩn bị những điều kiện vật chất cần thiết. Đặc biệt, những người được chọn vai phải sinh hoạt kiêng cữ từ hàng tháng trước ngày Lễ hội để giữ mình thanh tịnh.
2. Các nghi thức và hoạt động trong chính hội:
Vào ngày chính hội, lễ hội diễn ra với nhiều hoạt động trang trọng, linh thiêng và náo nhiệt:
– Nghi thức tế Thánh: Đây là hoạt động mở đầu, thể hiện lòng thành kính của dân làng đối với Thánh Gióng.
– Lễ rước nước lau rửa tự khí: Dân làng rước nước từ giếng đền Mẫu (đền Hạ) để lau rửa các đồ thờ tự, với ý nguyện cầu cho mưa thuận, gió hòa, mùa màng tốt tươi.
– Lễ rước cờ “lệnh”: Lá cờ “lệnh” sẽ được rước từ đền Mẫu lên đền Thượng, tượng trưng cho sự hiệu triệu và quyền uy.
– Lễ khám đường và lễ duyệt tướng: Đây là các nghi lễ mô phỏng việc kiểm tra quân đội và đường đi trước khi ra trận.
– Hai trận đánh cờ (đặc sắc nhất): Vào ngày chính hội mùng 9 tháng 4, điểm nhấn của lễ hội là hai trận đánh cờ đầy kịch tính:
+ Trận thứ nhất: Đánh cờ ở Đống Đàm.
+ Trận thứ hai: Đánh cờ ở Soi Bia.
Trong các trận đánh cờ này, ông Hiệu cờ sẽ lần lượt tiến vào từng chiếc chiếu, nhảy qua các quả đồi (bát úp) và thực hiện các động tác “đánh cờ” dứt khoát, uyển chuyển. Tiếng hò reo, tiếng chiêng, tiếng trống vang dội tạo không khí vô cùng sôi nổi. Điệu múa cờ phải thật chính xác, khéo léo để tránh lá cờ bị cuốn vào cán, vì theo niềm tin của cư dân nơi đây, đó là điềm rủi. Kết thúc mỗi màn múa cờ, chiếc chiếu sẽ được tung lên, dân chúng sẽ ào vào cướp lấy những mảnh chiếu với niềm tin sẽ mang lại may mắn cả năm.
– Lễ rước cờ báo tin thắng trận: Sau khi kết thúc các trận đánh, dân làng sẽ rước cờ để báo tin chiến thắng với trời đất.
– Lễ khao quân: Đây là lễ mừng chiến thắng, diễn ra trong không khí rộn rã tiếng cười, lời ca, điệu múa của phường Ải Lao, chiếu chèo và các trò chơi dân gian. Một điều đặc biệt là các tướng và quân giặc cũng được tha bổng và cho phép tham dự lễ mừng chiến thắng. Cách hành xử này thể hiện truyền thống hiếu nghĩa và tinh thần khoan dung, nhân đạo của dân tộc Việt Nam.
Qua những nghi thức và hoạt động này, chúng ta thấy Hội Gióng ở đền Phù Đổng không chỉ là một lễ hội tưởng nhớ công ơn Thánh Gióng mà còn là nơi thể hiện những giá trị văn hóa, tinh thần cao đẹp của dân tộc ta, phải không nào các em?
\(star Diluc\)
Các nghi thức và hoạt động chính trong Hội Gióng ở đền Phù Đổng:
\(+\) Nghi thức tế Thánh
\(+\) Lễ rước nước từ giếng đền Mẫu để lau rửa tự khí
\(+\) Lễ rước cờ “lệnh” từ đền Mẫu lên đền Thượng
\(+\) Lễ khám đường và lễ duyệt tướng
\(+\) Hai trận đánh cờ ở Đống Đàm và Soi Bia
\(+\) Tục cướp chiếu sau mỗi màn múa cờ để cầu may
\(+\) Lễ rước cờ báo tin thắng trận với trời đất
\(+\) Lễ khao quân cùng ca múa, trò chơi dân gian, thể hiện tinh thần khoan dung khi tha bổng quân giặc
\(star Dung\)
Trợ Lý Xưởng In Thiên Nam
Add comment