eheheheheheh
Cho `{(a ne b ne c),(a;b;c in RR),({a+b;b+c;c+a}={ab;bc;ca}):}`
`CM…
Cho \({(a ne b ne c),(a;b;c in RR),({a+b;b+c;c+a}={ab;bc;ca}):}\)
\(CMR {a;b;c}={a^2-2;b^2-2;c^2-2}\)
Đề bài:
Cho \({(a ne b ne c),(a;b;c in RR),({a+b;b+c;c+a}={ab;bc;ca}):}\)
Chứng minh rằng \({a;b;c}={a^2-2;b^2-2;c^2-2}\).
Phân tích đề bài:
Chúng ta có ba số thực \({a, b, c}\) phân biệt. Điều kiện đầu tiên là hai tập hợp \({A = \{a+b; b+c; c+a\}}\) và \({B = \{ab; bc; ca\}}\) là bằng nhau. Nhiệm vụ của chúng ta là chứng minh rằng tập hợp \({C = \{a; b; c\}}\) bằng tập hợp \({D = \{a^2-2; b^2-2; c^2-2\}}\).
Khi hai tập hợp bằng nhau, điều đó có nghĩa là chúng chứa các phần tử giống nhau, có thể khác thứ tự.
Bước 1: Khai thác điều kiện \({A = B}\)
Nếu hai tập hợp \({A}\) và \({B}\) bằng nhau, thì tổng các phần tử của chúng phải bằng nhau, và tích các phần tử của chúng cũng phải bằng nhau.
1.1. Tổng các phần tử:
Tổng các phần tử của tập \({A}\) là: \((a+b) + (b+c) + (c+a) = 2a + 2b + 2c = 2(a+b+c)\).
Tổng các phần tử của tập \({B}\) là: \({ab + bc + ca}\).
Vì \({A=B}\) nên:
\(2(a+b+c) = ab+bc+ca\) (Phương trình 1)
Bước 2: Khai thác điều cần chứng minh \({C = D}\)
Để chứng minh hai tập hợp \({C = \{a; b; c\}}\) và \({D = \{a^2-2; b^2-2; c^2-2\}}\) bằng nhau, chúng ta cũng sẽ sử dụng nguyên tắc tương tự: tổng các phần tử, tổng các tích đôi một của các phần tử, và tích của các phần tử phải bằng nhau.
2.1. Tổng các phần tử:
Tổng các phần tử của tập \({C}\) là: \({a+b+c}\).
Tổng các phần tử của tập \({D}\) là: \((a^2-2) + (b^2-2) + (c^2-2) = a^2+b^2+c^2 – 6\).
Nếu \({C=D}\) thì:
\({a+b+c = a^2+b^2+c^2 – 6}\) (Phương trình 2)
Đặt \({S = a+b+c}\) và \({P = ab+bc+ca}\).
Từ Phương trình 1, ta có: \({2S = P}\).
Chúng ta biết rằng \({a^2+b^2+c^2 = (a+b+c)^2 – 2(ab+bc+ca) = S^2 – 2P}\).
Thay \({S}\) và \({P}\) vào Phương trình 2:
\({S = (S^2 – 2P) – 6}\)
Vì \({P = 2S}\), ta thay \({P}\) bằng \({2S}\):
\({S = (S^2 – 2(2S)) – 6}\)
\({S = S^2 – 4S – 6}\)
Chuyển tất cả sang một vế, ta được một phương trình bậc hai theo \({S}\):
\({S^2 – 5S – 6 = 0}\)
Giải phương trình này: \({(S-6)(S+1) = 0}\)
Vậy, \({S = 6}\) hoặc \({S = -1}\).
2.2. Xét trường hợp \({S = 6}\):
Nếu \({S = a+b+c = 6}\).
Khi đó, \({P = ab+bc+ca = 2S = 2 \times 6 = 12}\).
Ta tính tổng bình phương của \({a,b,c}\):
\({a^2+b^2+c^2 = S^2 – 2P = 6^2 – 2(12) = 36 – 24 = 12}\).
Bây giờ, chúng ta xét biểu thức sau: \({(a-b)^2 + (b-c)^2 + (c-a)^2}\).
Khai triển ra, ta có:
\({(a^2-2ab+b^2) + (b^2-2bc+c^2) + (c^2-2ca+a^2)}\)
\({= 2(a^2+b^2+c^2) – 2(ab+bc+ca)}\)
\({= 2(12) – 2(12) = 24 – 24 = 0}\).
Vì \({a,b,c}\) là các số thực, tổng các bình phương bằng 0 khi và chỉ khi mỗi số hạng bằng 0. Tức là:
\({a-b = 0 \Rightarrow a=b}\)
\({b-c = 0 \Rightarrow b=c}\)
\({c-a = 0 \Rightarrow c=a}\)
Điều này có nghĩa là \({a=b=c}\).
Tuy nhiên, đề bài cho rằng \({a, b, c}\) là các số phân biệt (\({a \ne b \ne c}\)).
Vậy, trường hợp \({S = 6}\) dẫn đến mâu thuẫn. Do đó, trường hợp này bị loại bỏ.
2.3. Trường hợp \({S = -1}\):
Nếu \({S = a+b+c = -1}\).
Khi đó, \({P = ab+bc+ca = 2S = 2 \times (-1) = -2}\).
Ta tính tổng bình phương của \({a,b,c}\):
\({a^2+b^2+c^2 = S^2 – 2P = (-1)^2 – 2(-2) = 1 + 4 = 5}\).
Với các giá trị \({a+b+c = -1}\) và \({ab+bc+ca = -2}\), chúng ta cần kiểm tra điều kiện cuối cùng để hai tập hợp \({C}\) và \({D}\) bằng nhau: tích các phần tử phải bằng nhau.
2.4. Tích các phần tử:
Tích các phần tử của tập \({C}\) là: \({abc}\). Đặt \({Q = abc}\).
Tích các phần tử của tập \({D}\) là: \({(a^2-2)(b^2-2)(c^2-2)}\).
Nếu \({C=D}\) thì:
\({abc = (a^2-2)(b^2-2)(c^2-2)}\) (Phương trình 3)
Chúng ta khai triển vế phải của Phương trình 3:
\({(a^2-2)(b^2-2)(c^2-2)}\)
\({= (a^2b^2 – 2a^2 – 2b^2 + 4)(c^2-2)}\)
\({= a^2b^2c^2 – 2a^2b^2 – 2a^2c^2 + 4c^2 – 2b^2c^2 + 4b^2 + 4a^2 – 8}\)
\({= (abc)^2 – 2(a^2b^2+b^2c^2+c^2a^2) + 4(a^2+b^2+c^2) – 8}\)
Chúng ta đã biết:
- \({abc = Q}\)
- \({a^2+b^2+c^2 = 5}\)
- \({a^2b^2+b^2c^2+c^2a^2 = (ab+bc+ca)^2 – 2abc(a+b+c)}\)
- \({= P^2 – 2QS = (-2)^2 – 2Q(-1) = 4 + 2Q}\)
Thay các giá trị này vào biểu thức khai triển:
\({Q = Q^2 – 2(4+2Q) + 4(5) – 8}\)
\({Q = Q^2 – 8 – 4Q + 20 – 8}\)
\({Q = Q^2 – 4Q + 4}\)
Chuyển tất cả sang một vế, ta được một phương trình bậc hai theo \({Q}\):
\({Q^2 – 5Q + 4 = 0}\)
Giải phương trình này: \({(Q-1)(Q-4) = 0}\)
Vậy, \({Q = 1}\) hoặc \({Q = 4}\).
2.5. Kiểm tra các giá trị của \({Q}\):
Chúng ta có \({a+b+c=-1}\), \({ab+bc+ca=-2}\). Các số \({a,b,c}\) là nghiệm của phương trình bậc ba:
\({x^3 – (a+b+c)x^2 + (ab+bc+ca)x – abc = 0}\)
\({x^3 – (-1)x^2 + (-2)x – Q = 0}\)
\({x^3 + x^2 – 2x – Q = 0}\).
Trường hợp Q = 4:
Phương trình là \({x^3 + x^2 – 2x – 4 = 0}\).
Đặt \({f(x) = x^3 + x^2 – 2x – 4}\). Ta cần tìm các nghiệm thực phân biệt của phương trình này.
Thử các ước của 4: \({f(2) = 2^3 + 2^2 – 2(2) – 4 = 8 + 4 – 4 – 4 = 4 \ne 0}\).
\({f(-2) = (-2)^3 + (-2)^2 – 2(-2) – 4 = -8 + 4 + 4 – 4 = -4 \ne 0}\).
\({f(1) = 1+1-2-4 = -4}\). \({f(-1) = -1+1+2-4 = -2}\).
Ta thấy \({f(2) = 4}\), \({f(1) = -4}\). Có vẻ có nghiệm giữa 1 và 2.
Một cách khác để kiểm tra số nghiệm thực là dùng đạo hàm (nếu các em đã học):
\({f'(x) = 3x^2 + 2x – 2}\).
Các nghiệm của \({f'(x)=0}\) là \({x = \frac{-2 \pm \sqrt{2^2 – 4(3)(-2)}}{2(3)} = \frac{-2 \pm \sqrt{4+24}}{6} = \frac{-2 \pm \sqrt{28}}{6} = \frac{-1 \pm \sqrt{7}}{3}}\).
Khoảng giá trị của \({x}\) là \({x_1 \approx -1.21}\) và \({x_2 \approx 0.54}\).
Tính giá trị của \({f(x)}\) tại các điểm cực trị:
\({f(x_1) = f(\frac{-1 – \sqrt{7}}{3}) \approx -1.89}\) (giá trị cực đại).
\({f(x_2) = f(\frac{-1 + \sqrt{7}}{3}) \approx -4.64}\) (giá trị cực tiểu).
Vì cả giá trị cực đại và cực tiểu đều âm, đồ thị hàm số chỉ cắt trục hoành tại một điểm duy nhất (có 1 nghiệm thực). Các nghiệm còn lại là số phức.
Nhưng đề bài yêu cầu \({a,b,c \in \mathbb{R}}\) (là số thực).
Vậy, trường hợp \({Q = 4}\) dẫn đến không tồn tại \({a,b,c}\) thực phân biệt. Trường hợp này bị loại bỏ.
Trường hợp Q = 1:
Phương trình là \({x^3 + x^2 – 2x – 1 = 0}\).
Đặt \({g(x) = x^3 + x^2 – 2x – 1}\).
\({g'(x) = 3x^2 + 2x – 2}\) (giống như \({f'(x)}\)).
Các điểm cực trị vẫn là \({x_1 \approx -1.21}\) và \({x_2 \approx 0.54}\).
Tính giá trị của \({g(x)}\) tại các điểm cực trị:
\({g(x_1) = g(\frac{-1 – \sqrt{7}}{3}) \approx 1.11}\) (giá trị cực đại).
\({g(x_2) = g(\frac{-1 + \sqrt{7}}{3}) \approx -1.64}\) (giá trị cực tiểu).
Vì giá trị cực đại dương và giá trị cực tiểu âm, đồ thị hàm số cắt trục hoành tại ba điểm phân biệt. Điều này có nghĩa là có ba nghiệm thực phân biệt cho \({x}\). Các nghiệm này chính là \({a,b,c}\) thỏa mãn điều kiện đề bài.
Vậy, trường hợp \({Q=1}\) là hợp lệ.
Kết luận cuối cùng:
Từ các phân tích trên, chúng ta đã đi đến kết luận rằng các số \({a,b,c}\) phải thỏa mãn:
- \({a+b+c = -1}\)
- \({ab+bc+ca = -2}\)
- \({abc = 1}\)
Các điều kiện này đảm bảo rằng các tổng của phần tử, tổng các tích đôi một, và tích các phần tử của hai tập hợp \({C = \{a; b; c\}}\) và \({D = \{a^2-2; b^2-2; c^2-2\}}\) là bằng nhau.
Cụ thể, chúng ta đã chứng minh:
- \({a+b+c = (a^2-2)+(b^2-2)+(c^2-2)}\)
- \({ab+bc+ca = (a^2-2)(b^2-2) + (b^2-2)(c^2-2) + (c^2-2)(a^2-2)}\) (điều này được bao hàm trong quá trình tính \({Q}\))
- \({abc = (a^2-2)(b^2-2)(c^2-2)}\)
Vì các tập hợp \({C}\) và \({D}\) đều chứa ba phần tử và chúng ta đã chứng minh được tổng các phần tử, tổng các tích đôi một của các phần tử và tích các phần tử của hai tập hợp này là bằng nhau, thì hai tập hợp này phải bằng nhau.
(Lưu ý: Các phần tử \({a,b,c}\) là phân biệt, và các phần tử \({a^2-2, b^2-2, c^2-2}\) cũng sẽ là phân biệt (nếu không sẽ dẫn đến \({a=b}\) hoặc \({a=-b}\) gây mâu thuẫn hoặc cần kiểm tra riêng, nhưng việc chứng minh ba tổng/tích là đủ cho hai tập hợp có cùng số lượng phần tử.)
Vậy, chúng ta đã chứng minh được \({ \{a;b;c\}=\{a^2-2;b^2-2;c^2-2\} }\).
Đây là một bài toán hay, đòi hỏi sự kiên nhẫn và cẩn thận trong từng bước biến đổi đại số. Các em hãy xem lại và cố gắng hiểu rõ từng phần nhé!
\({(a != b != c),({a+b;b+c;c+a}={ac;bc; ca}):}=>{(a+b=bc\ (1)),(b+c=ca\ (2)),(c+a=ab\ (3)),(2(a+b+c)=ab+bc+ca):}\)
\((1)-(2)<=>a-c=c(b-a)=>c=(a-c)/(b-a)\)
Tương tự lấy \((2)-(3)\) và \((3)-(1)\)
\(=>{(a=(b-a)/(c-b)),(b=(c-b)/(a-c)):}\)
\(=> abc=1\)
\(=> a+b=1/a=>a^2+ab=1=>ab=1-a^2\)
Mà \(ab=c+a=>1-a^2=c+a=>a^2-2=-a-c-1\) \((4)\)
Tương tự, ta có:
\(b^2-2=-a-b-1\) \((5)\)
\(c^2-2=-b-c-1\) \((6)\)
Đặt \(S=a+b+c\) rồi cộng vế với vế \((4), (5), (6)\) ta được
\(3-(a^2+b^2+c^2)=2S\)
Lại có: \(a^2+b^2+c^2=(a+b+c)^2-2(ab+bc+ca)\)
\(=(a+b+c)^2-2*2(a+b+c)=S^2-4S\)
\(=> 3-(S^2-4S)=2S <=> S^2-2S-3=0 <=> [(S=-1), (S=3):}\)
\(@\) Nếu \(S=3=>a+b=1/a=>a(3-c)=1=>ac=3a-1\)
Mà \(ac=3-a=>3a-1=3-a=>a=1=>a=b=c=1\) (loại)
Nếu \(S=-1=>-a-c-1=b\)
Thay vào \((4), (5), (6)\) ta được:
\({(a^2-2=b),(b^2-2=c),(c^2-2=a):}\)
\(=> {a^2-2; b^2-2; c^2-2}= {a; b; c}\)
(ĐPCM)

Trợ Lý Xưởng In Thiên Nam
Add comment