Câu 1: Xác định phong cách ngôn ngữ văn bản?

Trong bài thơ “Mẹ và quả”, chúng ta thấy rõ phong cách ngôn ngữ nghệ thuật.

Giải thích:

• Bài thơ sử dụng ngôn ngữ giàu hình ảnh, cảm xúc, có tính thẩm mỹ cao.
• Các biện pháp tu từ như nhân hóa, ẩn dụ được sử dụng một cách tinh tế để truyền tải cảm xúc và ý nghĩa sâu sắc.
• Ngôn ngữ mang tính gợi, tính biểu cảm, khơi gợi sự rung động trong lòng người đọc.

Câu 2: Chỉ ra phép liên kết giữa câu thơ 2 và 3? Giữa khổ 1 và khổ 2?

Giữa câu thơ 2 và 3:

• Phép liên kết: Phép thế.
• Giải thích: Từ “chúng” (câu 3) thay thế cho cụm từ “những bí và bầu” (câu 2) để tránh lặp từ, tạo sự liên kết chặt chẽ về nội dung.

Giữa khổ 1 và khổ 2:

• Phép liên kết: Phép nối và phép lặp (lặp lại hình ảnh người mẹ, sự lớn lên của con cái).
• Giải thích:
• Phép nối: Khổ 2 tiếp nối ý tưởng của khổ 1. Nếu khổ 1 nói về sự lớn lên của “chúng tôi” và “bí, bầu” gắn với mẹ, thì khổ 2 tiếp tục phát triển ý niệm này, đặt con người (chúng tôi) vào vai trò “một thứ quả trên đời” mà mẹ mong chờ.
• Phép lặp: Hình ảnh người mẹ và sự lớn lên của con cái vẫn được tiếp tục gợi nhắc, tạo sự liền mạch và thống nhất cho toàn bài thơ.

Câu 3: Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ trong 2 câu thơ sau:

Lũ chúng tôi tự tay mẹ lớn lên
Còn những bí và bầu thì lớn xuống

• Biện pháp tu từ: Phép đối và nhân hóa (ẩn dụ).
• Chỉ ra:
• Phép đối: “lớn lên” đối với “lớn xuống”. “Tự tay mẹ lớn lên” đối với “những bí và bầu thì lớn xuống”.
• Nhân hóa (ẩn dụ): “Lớn lên” và “lớn xuống” được dùng để nói về sự sinh thành, nuôi dưỡng.
• Tác dụng:
• Nhấn mạnh sự khác biệt trong cách nuôi dưỡng của người mẹ dành cho con cái và cây trái. Con cái được mẹ trực tiếp chăm sóc, vun trồng, che chở (“tự tay mẹ lớn lên”), còn cây trái thì tự sinh trưởng theo quy luật tự nhiên nhưng cũng mang dấu ấn của mẹ.
• Tạo ra hình ảnh tương phản sinh động, làm nổi bật tình yêu thương, sự hy sinh thầm lặng của người mẹ.
• Gợi lên sự phát triển tự nhiên, song hành của cả con người và cây cỏ dưới bàn tay chăm sóc của mẹ.

Câu 4: Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ trong 2 câu thơ cuối

Bảy mươi tuổi mẹ mong ngày được hái
Tôi hoảng sợ ngày bàn tay mẹ mỏi
Mình vẫn còn một thứ quả non xanh

• Biện pháp tu từ: Ẩn dụ và nhân hóa.
• Chỉ ra:
• Ẩn dụ:
• “Một thứ quả trên đời” (ở khổ 1, nhưng liên quan đến khổ cuối) để chỉ con cái.
• “Bảy mươi tuổi mẹ mong ngày được hái” ẩn dụ cho tuổi già của mẹ và mong muốn mẹ có thể nhìn thấy con cái trưởng thành, thành đạt.
• “Bàn tay mẹ mỏi” ẩn dụ cho sự già yếu, sức lực cạn kiệt của mẹ.
• “Một thứ quả non xanh” ẩn dụ cho bản thân người con, vẫn còn non nớt, chưa thực sự chín muồi, chưa báo hiếu được mẹ.
• Nhân hóa: “Bàn tay mẹ mỏi” mang cảm xúc, sự lo lắng của con người.
• Tác dụng:
• Thể hiện nỗi day dứt, lo lắng, thương xót của người con đối với mẹ. Con cái vẫn còn “non xanh” trong khi mẹ đã già yếu, sắp không còn đủ sức chờ đợi.
• Nâng cao ý nghĩa về trách nhiệm báo hiếu của con cái đối với cha mẹ.
• Tạo ra hình ảnh cảm động về sự đối lập giữa tuổi tác, sức lực của mẹ và sự trưởng thành của con cái, qua đó khắc họa sâu sắc tình mẫu tử thiêng liêng và nỗi trăn trở của người con.
• Khơi gợi sự suy ngẫm của người đọc về quy luật sinh tử, về tình cảm gia đình và bổn phận làm con.

Các em thấy bài phân tích của cô có rõ ràng không? Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, các em cứ mạnh dạn hỏi nhé. Chúng ta cùng nhau học tập thật tốt!