Giúp mình bài dưới đây với ạ, huhu mình giải không ra :(( Hứa vote 5 sao và ctlh…
Một loại thực phẩm lỏng được bơm với lưu lượng 6,6 m³/h từ bồn chứa A hở khí quyển sang bồn chứa B cũng hở khí quyển thông qua một đường ống thép không gỉ có đường kính trong 1,5 inch và độ nhám bề mặt ε = 0,046 mm. Máy bơm được đặt thấp hơn mực chất lỏng trong bồn A một khoảng 4,5 m, trong khi điểm xả vào bồn B nằm cao hơn máy bơm 20 m. Chiều dài đường ống phía hút là 20 m và phía đẩy là 34 m. Trên đường ống hút có ba co 90°, một đoạn thu hẹp tiết diện và một van góc mở hoàn toàn; trên đường ống đẩy có hai co 90° và một van cầu mở hoàn toàn. Biết độ nhớt động lực học của chất lỏng là 0,0027 Pa·s, khối lượng riêng là 1050 kg/m³ và hiệu suất của máy bơm là 80%. Giả sử mực chất lỏng trong bồn A luôn được duy trì không đổi. Hãy tính công suất cần thiết của máy bơm (PB).
Bước 1: Tóm tắt và chuyển đổi đơn vị các dữ liệu đã cho
Để đảm bảo tính nhất quán trong các phép tính, chúng ta cần chuyển đổi tất cả các đơn vị về hệ SI (m, kg, s).
- Lưu lượng (Q): \( 6.6 \text{ m}^3/\text{h} \)
- Đường kính trong của ống (D_in): \( 1.5 \text{ inch} \)
- Độ nhám bề mặt (ε): \( 0.046 \text{ mm} \)
- Độ nhớt động lực học (μ): \( 0.0027 \text{ Pa·s} \)
- Khối lượng riêng (ρ): \( 1050 \text{ kg/m}^3 \)
- Hiệu suất máy bơm (η_pump): \( 80\% = 0.80 \)
- Gia tốc trọng trường (g): \( 9.81 \text{ m/s}^2 \) (giả sử giá trị tiêu chuẩn)
Chuyển đổi sang \( \text{m}^3/\text{s} \): \( Q = \frac{6.6 \text{ m}^3}{1 \text{ h}} \times \frac{1 \text{ h}}{3600 \text{ s}} = 0.001833 \text{ m}^3/\text{s} \)
Chuyển đổi sang mét: \( D = 1.5 \text{ inch} \times 0.0254 \text{ m/inch} = 0.0381 \text{ m} \)
Chuyển đổi sang mét: \( \epsilon = 0.046 \text{ mm} \times \frac{1 \text{ m}}{1000 \text{ mm}} = 0.000046 \text{ m} \)
Bước 2: Tính toán các thông số hình học và dòng chảy
2.1. Diện tích mặt cắt ngang của ống (A):
\( A = \frac{\pi D^2}{4} = \frac{\pi (0.0381 \text{ m})^2}{4} = 0.001140 \text{ m}^2 \)
2.2. Vận tốc dòng chảy trong ống (V):
\( V = \frac{Q}{A} = \frac{0.001833 \text{ m}^3/\text{s}}{0.001140 \text{ m}^2} = 1.608 \text{ m/s} \)
2.3. Độ nhám tương đối (\( \frac{\epsilon}{D} \)):
\( \frac{\epsilon}{D} = \frac{0.000046 \text{ m}}{0.0381 \text{ m}} = 0.001207 \)
2.4. Số Reynolds (Re):
\( Re = \frac{\rho V D}{\mu} = \frac{1050 \text{ kg/m}^3 \times 1.608 \text{ m/s} \times 0.0381 \text{ m}}{0.0027 \text{ Pa·s}} = 23746.5 \)
Bước 3: Xác định chế độ chảy và tính hệ số ma sát (f)
Vì \( Re = 23746.5 > 4000 \), dòng chảy là chảy rối.
Sử dụng công thức Swamee-Jain (một công thức tường minh và chính xác cho hệ số ma sát trong chảy rối):
\( f = \frac{0.25}{\left[ \log_{10} \left( \frac{\epsilon}{3.7D} + \frac{5.74}{Re^{0.9}} \right) \right]^2} \)
\( f = \frac{0.25}{\left[ \log_{10} \left( \frac{0.001207}{3.7} + \frac{5.74}{(23746.5)^{0.9}} \right) \right]^2} \)
\( f = \frac{0.25}{\left[ \log_{10} \left( 0.0003262 + \frac{5.74}{14881.7} \right) \right]^2} \)
\( f = \frac{0.25}{\left[ \log_{10} \left( 0.0003262 + 0.0003857 \right) \right]^2} \)
\( f = \frac{0.25}{\left[ \log_{10} \left( 0.0007119 \right) \right]^2} = \frac{0.25}{(-3.1476)^2} = \frac{0.25}{9.9079} = 0.02523 \)
Bước 4: Tính toán tổn thất cột áp (h_L)
Tổng chiều dài đường ống (L): \( L = L_{hút} + L_{đẩy} = 20 \text{ m} + 34 \text{ m} = 54 \text{ m} \)
4.1. Tổn thất cột áp dọc đường (major losses):
\( h_{L,major} = f \frac{L}{D} \frac{V^2}{2g} \)
\( h_{L,major} = 0.02523 \times \frac{54 \text{ m}}{0.0381 \text{ m}} \times \frac{(1.608 \text{ m/s})^2}{2 \times 9.81 \text{ m/s}^2} \)
\( h_{L,major} = 0.02523 \times 1417.32 \times \frac{2.5856}{19.62} \)
\( h_{L,major} = 0.02523 \times 1417.32 \times 0.13178 = 4.706 \text{ m} \)
4.2. Tổn thất cột áp cục bộ (minor losses):
Chúng ta cần xác định tổng hệ số tổn thất cục bộ \( \sum K \).
Trên đường ống hút:
- 3 co 90°: \( 3 \times K_{co90} \). Giả sử \( K_{co90} = 0.9 \) (co 90° tiêu chuẩn)
\( 3 \times 0.9 = 2.7 \) - Một đoạn thu hẹp tiết diện: Giả sử đây là tổn thất ở lối vào từ bồn A hoặc một đoạn thu hẹp đột ngột, lấy \( K_{thu\_hẹp} = 0.5 \) (giá trị phổ biến cho cửa vào sắc cạnh hoặc thu hẹp đột ngột).
- Một van góc mở hoàn toàn: \( K_{van\_góc} = 5.0 \) (giá trị điển hình)
- Tổng \( \sum K_{hút} = 2.7 + 0.5 + 5.0 = 8.2 \)
Trên đường ống đẩy:
- 2 co 90°: \( 2 \times K_{co90} = 2 \times 0.9 = 1.8 \)
- Một van cầu mở hoàn toàn: \( K_{van\_cầu} = 10.0 \) (giá trị điển hình)
- Tổn thất tại lối ra vào bồn B: \( K_{ra} = 1.0 \) (luôn luôn cho dòng chảy ra khỏi ống vào bồn lớn)
- Tổng \( \sum K_{đẩy} = 1.8 + 10.0 + 1.0 = 12.8 \)
Tổng hệ số tổn thất cục bộ \( \sum K = \sum K_{hút} + \sum K_{đẩy} = 8.2 + 12.8 = 21.0 \)
Tính toán tổn thất cột áp cục bộ:
\( h_{L,minor} = \sum K \frac{V^2}{2g} \)
\( h_{L,minor} = 21.0 \times \frac{(1.608 \text{ m/s})^2}{2 \times 9.81 \text{ m/s}^2} \)
\( h_{L,minor} = 21.0 \times \frac{2.5856}{19.62} = 21.0 \times 0.13178 = 2.767 \text{ m} \)
4.3. Tổng tổn thất cột áp (h_L):
\( h_L = h_{L,major} + h_{L,minor} = 4.706 \text{ m} + 2.767 \text{ m} = 7.473 \text{ m} \)
Bước 5: Áp dụng phương trình Bernoulli mở rộng để tính cột áp bơm (h_P)
Chọn các điểm phân tích:
- Điểm 1: Mặt thoáng chất lỏng trong bồn A.
- Điểm 2: Mặt thoáng chất lỏng trong bồn B.
Các giả định:
- Bồn A và B đều hở khí quyển, nên áp suất tại mặt thoáng là áp suất khí quyển. Khi tính toán theo áp suất dư (gauge pressure), ta có \( P_1 = P_2 = 0 \).
- Mặt thoáng của bồn lớn, nên vận tốc tại mặt thoáng rất nhỏ, coi như \( V_1 = V_2 = 0 \).
Thiết lập mặt chuẩn (datum): Chọn mặt thoáng của bồn A làm mặt chuẩn, tức là \( z_1 = 0 \).
- Máy bơm đặt thấp hơn mực chất lỏng trong bồn A là 4.5 m.
- Điểm xả vào bồn B nằm cao hơn máy bơm 20 m.
- Vậy, độ cao của mặt thoáng bồn B so với mặt thoáng bồn A là: \( z_2 = 20 \text{ m} – 4.5 \text{ m} = 15.5 \text{ m} \).
Phương trình Bernoulli mở rộng:
\( \frac{P_1}{\rho g} + \frac{V_1^2}{2g} + z_1 + h_P = \frac{P_2}{\rho g} + \frac{V_2^2}{2g} + z_2 + h_L \)
Thay các giá trị vào:
\( 0 + 0 + 0 + h_P = 0 + 0 + 15.5 \text{ m} + 7.473 \text{ m} \)
\( h_P = 15.5 \text{ m} + 7.473 \text{ m} = 22.973 \text{ m} \)
Đây là cột áp mà máy bơm phải cung cấp cho dòng chất lỏng.
Bước 6: Tính công suất cần thiết của máy bơm (PB)
Công suất cung cấp cho chất lỏng (P_fluid):
\( P_{fluid} = \rho g Q h_P \)
\( P_{fluid} = 1050 \text{ kg/m}^3 \times 9.81 \text{ m/s}^2 \times 0.001833 \text{ m}^3/\text{s} \times 22.973 \text{ m} \)
\( P_{fluid} = 433.91 \text{ W} \)
Công suất cần thiết của máy bơm (công suất đầu vào cho bơm, tính cả hiệu suất):
\( P_B = \frac{P_{fluid}}{\eta_{pump}} \)
\( P_B = \frac{433.91 \text{ W}}{0.80} \)
\( P_B = 542.39 \text{ W} \)
Kết luận:
Công suất cần thiết của máy bơm là \( 542.39 \text{ W} \).
Cô hy vọng bài giải chi tiết này giúp em hiểu rõ hơn các bước làm. Đừng ngần ngại hỏi nếu có bất kỳ phần nào em chưa rõ nhé!
Đáp án + Giải thích các bước giải:
\(Q = 6.6\,m^3/h = 1.833\times10^{-3}\,m^3/s, D = 0.0381\,m\)
\(A = \frac{\pi D^2}{4} = 1.139\times10^{-3}\,m^2, v = \frac{Q}{A} = 1.61\,m/s\)
\(\nu = \frac{\mu}{\rho} = \frac{0.0027}{1050} = 2.57\times10^{-6}\,m^2/s\)
\(Re = \frac{vD}{\nu} \approx 2.39\times10^4 \Rightarrow\) chảy rối
\(\frac{\varepsilon}{D} = 1.21\times10^{-3} \Rightarrow f \approx 0.062\)
\(L = 20 + 34 = 54\,m, \frac{v^2}{2g} = 0.132\)
\(h_f = f\frac{L}{D}\frac{v^2}{2g} = 11.6\,m\)
\(K = 10.8, h_{cb} = K\frac{v^2}{2g} = 1.43\,m\)
\(H_t = 20 – 4.5 = 15.5\,m\)
\(H = 15.5 + 11.6 + 1.43 = 28.53\,m\)
\(P_B = \frac{\rho g Q H}{\eta}
= \frac{1050 \cdot 9.81 \cdot 1.833\times10^{-3} \cdot 28.53}{0.8}
\approx 0.5466\,kW\)
Vậy công suất cần thiết của máy bơm là \(P_B \approx 0.5466\,kW \approx 546.6\,W\)
Tóm tắt:
\(Q = 6,6\ \text{m}^3/\text{h} = \dfrac{11}{6000}\ \text{m}^3/\text{s}\)
\(D = 1,5\ \text{inch} = 0,0381\ \text{m}\)
\(\varepsilon = 0,046\ \text{mm} = 4,6\cdot 10^{-5}\ \text{m}\)
\(L = L_{\text{hút}} + L_{\text{đẩy}} = 20 + 34 = 54\ \text{m}\)
Mực nước tĩnh: \(\Delta z = z_B – z_A = 20 – 4,5 = 15,5\ \text{m}\)
\(\rho = 1050\ \text{kg/m}^3\)
\(\mu = 0,0027\ \text{Pa}\cdot\text{s}\)
\(\eta = 0,8\)
Vận tốc chảy trong ống:
\(v = \dfrac{4Q}{\pi D^2} = \dfrac{4 \cdot (11/6000)}{\pi \cdot 0,0381^2} \approx 1,61\ \text{m/s}\)
Chuẩn số Reynolds:
\(Re = \dfrac{\rho v D}{\mu} = \dfrac{1050 \cdot 1,61 \cdot 0,0381}{0,0027} \approx 23853 > 4000 \Rightarrow \text{chảy rối}\)
Độ nhám tương đối:
\(\dfrac{\varepsilon}{D} = \dfrac{4,6\cdot 10^{-5}}{0,0381} \approx 0,0012\)
Hệ số ma sát dọc đường (áp dụng công thức Haaland):
\(\dfrac{1}{\sqrt{f}} = -1,8\log_{10} \left[ \left(\dfrac{\varepsilon/D}{3,7}\right)^{1,11} + \dfrac{6,9}{Re} \right] \Rightarrow f \approx 0,027\)
Tổng hệ số tổn thất cục bộ (tra bảng giá trị tiêu chuẩn):
\(5\ \text{co } 90^\circ\): \(\xi \approx 5 \cdot 0,75 = 3,75\)
\(1\ \text{đoạn thu hẹp}\): \(\xi \approx 0,5\)
\(1\ \text{van góc mở 100\%}\): \(\xi \approx 5,0\)
\(1\ \text{van cầu mở 100\%}\): \(\xi \approx 10,0\)
\(1\ \text{điểm xả vào bồn}\): \(\xi \approx 1,0\)
\(\Rightarrow \sum \xi = 3,75 + 0,5 + 5,0 + 10,0 + 1,0 = 20,25\)
Phương trình Bernoulli từ mặt thoáng bồn A đến mặt thoáng bồn B (\(P_A=P_B=P_{\text{atm}};\ v_A \approx 0;\ v_B \approx 0\)):
\(H = \Delta z + h_f = \Delta z + \left( f\dfrac{L}{D} + \sum \xi \right)\dfrac{v^2}{2g}\)
\(H = 15,5 + \left( 0,027 \cdot \dfrac{54}{0,0381} + 20,25 \right)\dfrac{1,61^2}{2 \cdot 9,81}\)
\(H = 15,5 + (38,27 + 20,25) \cdot 0,132 \approx 15,5 + 7,72 = 23,22\ \text{m}\)
Công suất cần thiết của máy bơm:
\(P_B = \dfrac{\rho g Q H}{\eta} = \dfrac{1050 \cdot 9,81 \cdot (11/6000) \cdot 23,22}{0,8} \approx 548,2\ \text{W}\)
Vậy công suất cần thiết của máy bơm là \(548,2\ \text{W}\).

Trợ Lý Xưởng In Thiên Nam
Add comment