Chào các em học sinh yêu quý! Hôm nay, cô trò chúng ta sẽ cùng ghi lại cảm nghĩ về một bài thơ vô cùng đặc sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đó là bài “Ngắm trăng” (Vọng nguyệt). Đây là một áng thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật được Bác sáng tác trong hoàn cảnh tù đày khắc nghiệt, thể hiện trọn vẹn vẻ đẹp tâm hồn cao cả của Người.

Ngay từ nhan đề “Ngắm trăng” đã gợi ra một khung cảnh thơ mộng, đối lập hoàn toàn với hiện thực “trong tù không rượu cũng không hoa”. Bài thơ toát lên cảm xúc chung là tình yêu thiên nhiên sâu sắc, mãnh liệt và phong thái ung dung, lạc quan của Bác Hồ dù đang trong cảnh tù ngục. Nội dung chính là cuộc giao cảm tuyệt vời giữa con người và vầng trăng, mà ở đó, tâm hồn tự do đã vượt lên mọi giới hạn vật chất. Từ đó, chủ đề của bài thơ là ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn của người chiến sĩ cách mạng vĩ đại, luôn yêu thiên nhiên, lạc quan và bất khuất trước mọi khó khăn.

Mạch cảm xúc của bài thơ đi từ hoàn cảnh thực tế thiếu thốn (“trong tù không rượu cũng không hoa”), đến sự rung động không thể kìm nén trước cảnh đẹp đêm trăng (“Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ”), và đỉnh cao là sự giao hòa, kết nối tuyệt diệu giữa nhà thơ và vầng trăng. Điểm nổi bật nhất, làm nên sức hấp dẫn và ý nghĩa của bài thơ chính là hình ảnh đối xứng và đầy chất thơ ở hai câu cuối: “Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ / Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ“. Từ “nhòm” trong “Trăng nhòm khe cửa” là một phép nhân hóa tài tình, biến vầng trăng vô tri trở thành một người bạn tri kỉ, có ánh mắt, có tâm hồn, chủ động tìm đến giao cảm với Bác. Hình ảnh này gọi ra sự tương giao tuyệt vời, xóa nhòa ranh giới giữa người và trăng, giữa nhà tù và thế giới tự do bên ngoài. Qua đó, bài thơ không chỉ thể hiện cảm xúc yêu thiên nhiên vô bờ bến mà còn truyền tải thông điệp về tinh thần lạc quan, phong thái ung dung tự tại, ý chí kiên cường bất khuất của người chiến sĩ cách mạng, luôn hướng về cái đẹp và tự do dù trong bất cứ hoàn cảnh nào.

Về mặt hình thức, bài thơ được viết theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật, với bố cục 4 câu, mỗi câu 7 chữ. Bài thơ gieo vần chân bằng ở cuối các câu 1, 2, 4 là “hoa”, “hờ”, “thơ”. Bài thơ ngắt nhịp chủ yếu 4/3, tạo nên sự nhịp nhàng, êm ái. Ngoài phép nhân hóa “Trăng nhòm” đã phân tích, biện pháp nghệ thuật đối rất rõ nét ở hai câu cuối (“Người ngắm trăng” đối “Trăng nhòm”) cũng góp phần tạo nên sự cân xứng, hài hòa cho thi phẩm, làm nổi bật sự giao hòa tuyệt diệu.

Tóm lại, “Ngắm trăng” không chỉ là một bức tranh thiên nhiên đẹp đẽ mà còn là một bức chân dung tự họa về tâm hồn cao đẹp của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Bài thơ mãi là một viên ngọc quý trong kho tàng văn học Việt Nam, gửi gắm tình yêu thiên nhiên, ý chí bất khuất và phong thái ung dung, tự tại của Người. Cô hy vọng các em sẽ luôn giữ trong mình tình yêu với những giá trị mà Bác đã để lại.