Chào các em học sinh lớp 6 yêu quý!

Hôm nay, cô sẽ hướng dẫn các em cách viết một bài văn/đoạn văn trình bày tình cảm, cảm xúc của mình về một bài thơ mà các em yêu thích. Đây là một cách rất hay để các em thể hiện sự thấu hiểu và rung động của bản thân với vẻ đẹp của thơ ca đấy!

Để viết được một bài thật hay, thật chân thành, các em hãy nhớ cấu trúc và các bước sau nhé:

———-

I. MỞ BÀI (Giới thiệu bài thơ và cảm xúc ban đầu)

Đây là phần để các em dẫn dắt người đọc vào thế giới cảm xúc của mình. Các em hãy giới thiệu bài thơ và tác giả, sau đó nêu cảm xúc chung nhất, ấn tượng đầu tiên mà bài thơ mang lại cho các em.

Gợi ý cách viết:

– Các em có thể bắt đầu bằng một câu hỏi tu từ hoặc một nhận định về thơ ca nói chung, sau đó giới thiệu bài thơ cụ thể.

– Ví dụ mở bài:

“Trong kho tàng thơ ca Việt Nam, mỗi bài thơ đều như một nốt nhạc ngân vang trong tâm hồn. Với em, bài thơ “[Tên bài thơ]” của tác giả “[Tên tác giả]” đã để lại một ấn tượng sâu sắc, khiến em cảm thấy [nêu cảm xúc chung nhất: ví dụ: xao xuyến, bâng khuâng, ấm áp, buồn man mác, tự hào…].”

“Có những bài thơ chỉ đọc qua một lần đã khắc sâu vào lòng người đọc. Bài thơ “[Tên bài thơ]” của “[Tên tác giả]” là một tác phẩm như thế. Bài thơ đã chạm đến trái tim em bằng những cảm xúc thật [nêu cảm xúc chung nhất: ví dụ: dịu dàng, mạnh mẽ, buồn thương, vui tươi…].”

———-

II. THÂN BÀI (Trình bày chi tiết các cảm xúc và phân tích)

Đây là phần quan trọng nhất, nơi các em sẽ trình bày cụ thể những cảm xúc của mình và giải thích vì sao bài thơ lại gợi cho em những cảm xúc đó. Các em hãy chia nhỏ thành các đoạn văn (lđ1, lđ2, lđ3…) để trình bày từng ý nhé!

Các bước thực hiện:

lđ1: Cảm nhận về nội dung chính và cảm xúc bao trùm

– Các em hãy nói về chủ đề, nội dung chính mà bài thơ muốn truyền tải là gì (ví dụ: tình yêu quê hương, tình cảm gia đình, vẻ đẹp thiên nhiên, ước mơ tuổi học trò, tình bạn…).

– Từ nội dung đó, bài thơ đã gợi lên cho em cảm xúc chủ đạo nào (ví dụ: sự tự hào, nỗi nhớ, niềm vui, sự đồng cảm, sự trân trọng…)?

– Hãy trích dẫn một vài câu thơ hoặc hình ảnh tiêu biểu ở đoạn đầu hoặc đoạn giữa của bài thơ để làm dẫn chứng cho cảm xúc này.

– Ví dụ cách viết:

“Mở đầu bài thơ, khung cảnh [nêu khung cảnh, ví dụ: làng quê thanh bình, cánh đồng lúa chín, hình ảnh người mẹ…] hiện ra thật gần gũi qua những câu thơ: \”[Trích dẫn câu thơ 1]
[Trích dẫn câu thơ 2]\”. Đọc đến đây, em cảm thấy [nêu cảm xúc: ví dụ: lòng mình chợt ấm lại, như thấy được hình ảnh quê hương thân yêu, hay cảm nhận được sự bình yên, sự vất vả của mẹ…].”

lđ2: Đi sâu vào những hình ảnh, từ ngữ đặc sắc và cảm xúc riêng

– Các em hãy chọn ra một vài hình ảnh, từ ngữ mà em thấy ấn tượng nhất trong bài thơ. Đây có thể là những hình ảnh đẹp, lạ, hoặc những từ ngữ đặc biệt khiến em phải suy nghĩ.

– Phân tích: Hình ảnh, từ ngữ đó gợi cho em liên tưởng đến điều gì? Nó có ý nghĩa gì đặc biệt? Nó đã làm em nảy sinh cảm xúc gì (ví dụ: ngạc nhiên, xúc động, thích thú, buồn bã, mơ mộng, ngưỡng mộ…)?

– Các em có thể nói về các biện pháp tu từ đơn giản mà mình học (so sánh, nhân hóa…) nếu có và thấy nó làm tăng thêm cảm xúc của mình.

– Hãy trích dẫn câu thơ chứa hình ảnh/từ ngữ đó để minh họa.

– Ví dụ cách viết:

“Điều khiến em đặc biệt xúc động là hình ảnh \”[Trích dẫn hình ảnh cụ thể, ví dụ: con cò bay lả bay la, trăng tròn như cái đĩa, mặt trời đỏ như hòn lửa…]\” trong câu thơ \”[Trích dẫn cả câu thơ chứa hình ảnh đó]\”. Hình ảnh này đã gợi cho em cảm giác [nêu cảm xúc: ví dụ: thân thuộc về những người mẹ tần tảo, sự vất vả mà cao quý của người lao động, vẻ đẹp hùng vĩ của thiên nhiên…]. Nó không chỉ là một hình ảnh đơn thuần mà còn là biểu tượng cho [nêu ý nghĩa sâu sắc hơn nếu có], khiến em [nêu cảm xúc cụ thể hơn: ví dụ: trân trọng, biết ơn, ngưỡng mộ, trầm trồ…].”

“Tác giả đã rất tài tình khi sử dụng từ \”[Trích dẫn từ ngữ đặc biệt, ví dụ: lung linh, thướt tha, vi vút, bâng khuâng…]\” trong câu thơ \”[Trích dẫn cả câu thơ]\”. Từ ngữ này không chỉ giúp em hình dung rõ hơn về [nêu đối tượng miêu tả, ví dụ: cảnh vật, con người, tâm trạng] mà còn khiến em cảm thấy [nêu cảm xúc: ví dụ: vẻ đẹp mơ màng, huyền ảo, sự nhẹ nhàng, thanh thoát, nỗi buồn man mác…]. Cảm xúc này cứ đọng mãi trong lòng em.”

lđ3 (Tùy chọn): Cảm nhận về nhịp điệu, âm thanh hoặc sự liên tưởng cá nhân

– Nếu bài thơ có nhịp điệu, vần điệu đặc biệt (ví dụ: nhanh, chậm, dồn dập, ngân nga), các em có thể nói nó đã góp phần tạo nên cảm xúc như thế nào (ví dụ: nhịp điệu nhanh, dồn dập tạo sự hào hứng; nhịp điệu chậm, nhẹ nhàng tạo sự buồn bã, sâu lắng…)

– Các em có thể liên hệ bài thơ với một kỷ niệm, một sự việc nào đó của bản thân, hoặc của gia đình, quê hương mình để làm sâu sắc thêm cảm xúc.

– Ví dụ cách viết:

“Đọc bài thơ, em còn ấn tượng với nhịp điệu [nhanh/chậm, vui tươi/buồn bã/tha thiết]. Nhịp điệu này đã [làm cảm xúc của em dâng trào/chùng xuống/thêm phần nhẹ nhàng/thêm phần sâu lắng…], khiến bài thơ cứ ngân vang mãi trong tâm trí em. Mỗi khi đọc lại, những câu thơ như [nêu cảm xúc: một lời nhắc nhở/một lời động viên/một bức tranh sống động…].”

“Bài thơ đã gợi cho em nhớ về [kỷ niệm, sự vật cụ thể, ví dụ: hình ảnh bà em ngồi kể chuyện dưới trăng, những buổi chiều đi chăn trâu trên đê, một lần em đi xa quê…], khiến em cảm thấy [nêu cảm xúc: ví dụ: thật bồi hồi, nhớ thương, gắn bó hơn với những giá trị truyền thống, yêu thêm quê hương mình…].”

———-

III. KẾT BÀI (Khẳng định lại cảm xúc và ý nghĩa)

Đây là phần để các em tổng kết lại những cảm xúc đã trình bày, khẳng định lại giá trị của bài thơ đối với bản thân mình.

Gợi ý cách viết:

– Tóm tắt lại cảm xúc chính: “Tóm lại, bài thơ “[Tên bài thơ]” đã mang đến cho em rất nhiều cảm xúc [nêu các cảm xúc đã nói ở thân bài: ví dụ: từ ngạc nhiên đến xúc động, từ sự bình yên đến lòng tự hào, từ nỗi nhớ đến tình yêu thương…].”

– Khẳng định giá trị: “Bài thơ không chỉ là một tác phẩm nghệ thuật mà còn là [nêu ý nghĩa: ví dụ: một bài học quý giá, một nguồn động viên, một bức tranh đẹp đẽ về cuộc sống/quê hương/tình cảm gia đình…].”

– Cảm nghĩ cá nhân: “Em sẽ mãi nhớ về bài thơ này và những thông điệp [nhân văn/sâu sắc/ý nghĩa…] mà nó mang lại.” hoặc “Bài thơ đã giúp em [nêu điều học được: ví dụ: biết yêu hơn quê hương mình, biết trân trọng những điều giản dị trong cuộc sống, biết ơn cha mẹ…].”

———-

LỜI KHUYÊN THÊM TỪ CÔ:

1. Đọc kỹ bài thơ: Đọc đi đọc lại nhiều lần để cảm nhận từng từ, từng câu, từng hình ảnh mà tác giả gửi gắm.

2. Ghi chú: Ghi lại những từ, cụm từ, hình ảnh, câu thơ khiến em rung động nhất hoặc những cảm xúc chợt nảy sinh trong đầu.

3. Trung thực với cảm xúc: Hãy viết những gì em thật sự cảm nhận, đừng ngại thể hiện cảm xúc của mình một cách chân thành nhất.

4. Diễn đạt rõ ràng: Dùng từ ngữ đơn giản, dễ hiểu, nhưng cũng cần chọn lọc để diễn tả cảm xúc một cách chính xác.

5. Liên hệ bản thân: Nếu có thể, hãy liên hệ bài thơ với những trải nghiệm, suy nghĩ của riêng em để bài viết thêm sâu sắc và có hồn.

Chúc các em sẽ có những bài viết thật hay, thật cảm động về những bài thơ mình yêu thích nhé!

Thân ái,

Cô giáo Ngữ Văn.