hệ tuần hoàn máu ở người gồm những thành phần nào? nêu chức năng của…

Chào các em học sinh lớp 9 thân mến! Hôm nay thầy cô sẽ cùng các em ôn tập lại một kiến thức rất quan trọng trong chương trình Sinh học 9, đó là cấu tạo và chức năng của hệ tuần hoàn máu ở người.

Hệ tuần hoàn máu ở người là một hệ thống khép kín, có vai trò vận chuyển các chất dinh dưỡng, khí ô-xi, hoóc-môn đi nuôi cơ thể và đồng thời thu gom các chất thải, khí các-bô-níc để thải ra ngoài. Hệ tuần hoàn của chúng ta được cấu tạo từ hai thành phần chính như sau:

• Tim:

  Tim là một cơ quan cơ rỗng, nằm ở khoang ngực, hơi lệch về bên trái, có cấu tạo gồm 4 ngăn (2 tâm nhĩ ở phía trên và 2 tâm thất ở phía dưới).

  Chức năng: Tim hoạt động giống như một chiếc máy bơm liên tục không ngừng nghỉ. Tâm nhĩ có nhiệm vụ nhận máu từ khắp cơ thể và từ phổi đổ về, sau đó co bóp đẩy máu xuống tâm thất. Tâm thất co bóp mạnh hơn để đẩy máu đi vào hệ thống động mạch, bơm máu đi nuôi toàn bộ cơ thể (tâm thất trái) và bơm máu lên phổi để trao đổi khí (tâm thất phải).

• Hệ thống mạch máu:

  Hệ thống mạch máu bao gồm một mạng lưới chằng chịt lan tỏa khắp cơ thể, được chia làm ba loại chính:

  • Động mạch: Là những mạch máu xuất phát từ tim, có thành dày và đàn hồi tốt. Chức năng: Vận chuyển máu từ tim đến các mao mạch ở toàn bộ các cơ quan trong cơ thể (đối với động mạch chủ) hoặc đưa máu lên phổi để trao đổi khí (đối với động mạch phổi).
  • Mao mạch: Là những mạch máu có kích thước cực kỳ nhỏ, nối liền giữa động mạch và tĩnh mạch, thành mạch chỉ dày bằng một lớp tế bào. Chức năng: Đây là nơi diễn ra quá trình trao đổi chất, khí và các chất dinh dưỡng trực tiếp giữa máu và các tế bào của cơ thể.
  • Tĩnh mạch: Là những mạch máu thu gom máu từ mao mạch và dẫn trở về tim, thành mạch mỏng hơn động mạch và có hệ thống van một chiều. Chức năng: Vận chuyển máu chứa nhiều chất thải và khí các-bô-níc từ các cơ quan trở về tim để tiếp tục vòng tuần hoàn mới.

Bên cạnh tim và hệ thống mạch máu, chúng ta không thể không nhắc đến máu – chất lỏng lưu thông trong hệ thống này, có chức năng vận chuyển vật chất và bảo vệ cơ thể. Máu gồm có huyết tương (vận chuyển chất dinh dưỡng, chất thải) và các tế bào máu (hồng cầu vận chuyển khí, bạch cầu bảo vệ cơ thể, tiểu cầu giúp đông máu).

Như vậy, tim đóng vai trò là động lực chính, còn hệ mạch là đường ống dẫn máu đi khắp cơ thể để duy trì sự sống. Các em hãy ghi nhớ kỹ các chức năng này để áp dụng vào các bài tập sinh học sắp tới nhé. Chúc các em học tập thật tốt!