Hôm nay, cô trò chúng ta sẽ cùng nhau “mổ xẻ” một vấn đề mà chắc chắn em nào cũng đã từng chứng kiến, thậm chí là… hơi khó chịu một chút. Đó là hiện tượng một bộ phận học sinh vứt rác bừa bãi trong trường học. Đây là một đề tài rất hay để chúng ta tập làm văn nghị luận đấy các em ạ.

Vậy thì, với đề bài này, chúng ta sẽ viết như thế nào nhỉ? Cô sẽ hướng dẫn các em chi tiết cách lập dàn ý và phát triển ý để có một bài văn nghị luận thật chặt chẽ và thuyết phục nhé. Các em hãy nhớ lại bố cục ba phần mà chúng ta đã học: Mở bài, Thân bài và Kết bài.

1. Mở bài (Giới thiệu vấn đề)

Ở phần này, các em chỉ cần giới thiệu được hiện tượng mà đề bài yêu cầu một cách tự nhiên. Hãy dùng những câu văn gợi mở để đưa người đọc vào vấn đề.

Gợi ý cách viết:

– Các em có thể bắt đầu bằng việc miêu tả vẻ đẹp của ngôi trường, rồi sau đó mới nói đến “nốt trầm” là tình trạng rác bừa bãi. Ví dụ: “Trường học là ngôi nhà thứ hai của chúng ta, nơi chứa đựng bao kỷ niệm đẹp đẽ. Để ngôi nhà ấy luôn sạch đẹp, ngăn nắp là mong muốn của tất cả thầy cô và học sinh. Thế nhưng, thật đáng buồn khi đôi khi chúng ta vẫn bắt gặp những hình ảnh chưa đẹp: vỏ bánh, chai nhựa, giấy vụn nằm rải rác ở hành lang, dưới gầm bàn…”

– Hoặc các em có thể đặt một câu hỏi tu từ để dẫn dắt: “Liệu có bao giờ các em cảm thấy khó chịu khi nhìn thấy những vỏ bánh, chai nhựa vương vãi trong sân trường hay dưới gầm bàn của mình không? Đó chính là hiện tượng một bộ phận học sinh vứt rác bừa bãi, một vấn đề đáng để chúng ta cùng suy nghĩ và tìm cách khắc phục.”

2. Thân bài (Phân tích, đánh giá vấn đề)

Đây là phần quan trọng nhất, nơi các em sẽ trình bày thật rõ ràng suy nghĩ của mình, từ thực trạng, nguyên nhân đến hậu quả và giải pháp. Chúng ta sẽ chia thành các ý nhỏ để dễ viết nhé.

a. Thực trạng (Vấn đề này diễn ra như thế nào?)

Hãy miêu tả cụ thể hơn về hiện tượng này. Vứt ở đâu? Vứt loại rác gì? Mức độ ra sao?

Gợi ý cách viết:

– “Không khó để chúng ta bắt gặp những vỏ chai nước, vỏ bánh kẹo, hộp sữa uống dở vương vãi dưới nền gạch hành lang, dưới gầm bàn trong lớp học, hay thậm chí là trong bồn hoa xinh xắn của trường. Những mảnh giấy nháp, giấy vụn cũng vô tư nằm lại sau mỗi giờ ra chơi hay buổi học tan. Tình trạng này diễn ra ở nhiều nơi, từ sân trường đến các lớp học, thậm chí cả nhà vệ sinh…”

b. Nguyên nhân (Vì sao lại có hiện tượng này?)

Hãy suy nghĩ xem, tại sao các bạn lại vứt rác bừa bãi? Có nhiều lý do, các em có thể phân tích một vài nguyên nhân chính:

Gợi ý cách viết:

– Thiếu ý thức: Đây là nguyên nhân hàng đầu. Nhiều bạn chưa nhận thức được việc giữ gìn vệ sinh chung là trách nhiệm của mình, chưa hiểu rõ tác hại của hành động vứt rác bừa bãi.

– Lười biếng: Thấy thùng rác ở xa nên ngại đi đến, tiện tay là vứt ngay chỗ mình đang đứng, hoặc cố tình nhét vào những nơi khó thấy như gầm bàn, dưới ghế đá.

– Suy nghĩ chủ quan: “Một mình mình vứt thì có sao đâu?”, “Đằng nào cũng có người khác dọn dẹp mà!”

– Ảnh hưởng từ bạn bè: Thấy bạn bè làm, mình cũng làm theo mà không suy nghĩ.

– Sự nhắc nhở chưa thường xuyên: Đôi khi sự giáo dục, nhắc nhở từ gia đình và nhà trường chưa đủ mạnh mẽ và thường xuyên.

Ví dụ đoạn văn: “Nguyên nhân chính dẫn đến hành động thiếu văn minh này trước hết là do sự thiếu ý thức của một bộ phận học sinh. Các bạn chưa thực sự xem việc giữ gìn vệ sinh chung là trách nhiệm của mình, chưa nhận thức được rằng môi trường sạch đẹp mang lại lợi ích cho chính mình và mọi người. Hơn nữa, sự lười biếng, ngại di chuyển đến thùng rác, cùng với tâm lý ‘chắc không sao đâu’ hay ‘sẽ có người dọn dẹp’ cũng góp phần tạo nên thói quen xấu này. Đôi khi, các bạn còn bị ảnh hưởng bởi những hành động chưa đúng của bạn bè xung quanh.”

c. Hậu quả (Việc này gây ra tác hại gì?)

Phần này các em phải làm rõ được tác hại cho nhiều đối tượng khác nhau:

Gợi ý cách viết:

– Với môi trường, cảnh quan trường học: Làm mất đi vẻ đẹp, sự sạch sẽ vốn có của trường. Rác thải ứ đọng sẽ bốc mùi hôi thối, là nơi trú ngụ lý tưởng của các loại vi khuẩn, muỗi, chuột…, gây ô nhiễm môi trường và tiềm ẩn nguy cơ lây lan dịch bệnh.

– Với hình ảnh nhà trường: Trường học mất đi vẻ đẹp, không còn là “ngôi nhà thứ hai” đáng tự hào. Khách đến thăm sẽ có cái nhìn không tốt về ngôi trường và những người học sinh ở đó.

– Với bản thân người vứt rác và học sinh khác: Tạo thành thói quen xấu, ảnh hưởng đến sức khỏe, tâm lý của những người khác khi phải học tập và vui chơi trong một môi trường bẩn thỉu. Khi bị bệnh do môi trường, việc học tập cũng sẽ bị gián đoạn.

– Với người lao công: Họ phải làm việc vất vả hơn rất nhiều để dọn dẹp số rác mà chúng ta đã vứt bừa bãi.

Ví dụ đoạn văn: “Hậu quả của việc vứt rác bừa bãi thật sự rất nghiêm trọng. Trước hết, nó làm mất đi vẻ đẹp vốn có của trường học, biến sân trường, hành lang thành nơi nhếch nhác, bẩn thỉu. Rác thải ứ đọng sẽ bốc mùi khó chịu, là môi trường thuận lợi cho các loại vi khuẩn, côn trùng gây bệnh phát triển, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe của chúng ta. Hơn thế nữa, hành động này còn thể hiện sự thiếu ý thức, thiếu tôn trọng đối với công sức của các cô chú lao công và toàn thể cộng đồng, làm ảnh hưởng xấu đến hình ảnh văn minh của trường học.”

d. Giải pháp (Chúng ta phải làm gì để khắc phục?)

Ở phần này, các em hãy đưa ra những đề xuất, giải pháp từ nhiều phía để khắc phục tình trạng trên.

Gợi ý cách viết:

– Bản thân mỗi học sinh: Cần tự giác nâng cao ý thức, luôn nhớ rằng trường học là ngôi nhà chung của mình. Hãy bỏ rác đúng nơi quy định (có thể phân loại rác nếu trường có thùng rác phân loại), không vứt rác bừa bãi. Ngoài ra, cần tích cực tham gia các hoạt động vệ sinh trường lớp, nhặt rác khi thấy và mạnh dạn nhắc nhở bạn bè khi thấy họ vứt rác sai quy định.

– Nhà trường: Cần tăng cường hơn nữa các buổi tuyên truyền, giáo dục về bảo vệ môi trường, về tác hại của việc vứt rác bừa bãi. Có thể tổ chức các phong trào “Ngày Chủ nhật xanh”, “Trường học không rác thải”, đặt thêm nhiều thùng rác ở các vị trí thuận tiện và dễ thấy, có hình thức khen thưởng các tập thể, cá nhân giữ gìn vệ sinh tốt và phê bình, nhắc nhở những trường hợp vi phạm.

– Gia đình: Bố mẹ cũng cần giáo dục con cái về ý thức giữ gìn vệ sinh chung ngay từ nhỏ, làm gương cho con trong các sinh hoạt hằng ngày.

Ví dụ đoạn văn: “Để chấm dứt tình trạng đáng buồn này, cần có sự chung tay của tất cả mọi người. Trước hết, mỗi học sinh cần tự giác nâng cao ý thức, luôn nhớ rằng trường học là ngôi nhà chung của mình, phải có trách nhiệm giữ gìn. Hãy bỏ rác đúng nơi quy định, nhắc nhở bạn bè khi thấy các bạn vô tình vứt rác bừa bãi. Nhà trường cũng cần tăng cường hơn nữa các buổi tuyên truyền về bảo vệ môi trường, tổ chức các hoạt động thu gom rác định kỳ, và có những hình thức khen thưởng, xử phạt phù hợp để khuyến khích và răn đe. Thêm vào đó, gia đình cũng cần giáo dục con em về ý thức giữ gìn vệ sinh chung từ nhỏ.”

3. Kết bài (Khẳng định lại vấn đề và kêu gọi hành động)

Phần này các em sẽ tóm tắt lại ý chính, khẳng định lại tầm quan trọng của việc giữ gìn vệ sinh trường học và đưa ra lời kêu gọi hoặc lời nhắn nhủ ý nghĩa.

Gợi ý cách viết:

– “Giữ gìn vệ sinh trường học không chỉ là trách nhiệm mà còn là biểu hiện của một lối sống văn minh, có văn hóa. Em tin rằng, với sự nỗ lực của cả thầy và trò, mỗi hành động nhỏ như bỏ một mẩu giấy vụn vào thùng rác cũng góp phần xây dựng một môi trường học tập thật sạch đẹp, an toàn để mỗi ngày đến trường là một ngày vui, là niềm tự hào của mỗi chúng ta.”

Vài lời khuyên nhỏ khi viết:

– Ngôn ngữ: Các em hãy dùng ngôn ngữ rõ ràng, mạch lạc, có cảm xúc và thể hiện được thái độ kiên quyết của mình trước vấn đề.

– Dẫn chứng: Có thể đưa ra một vài ví dụ nhỏ từ thực tế mà các em quan sát được (nhưng không cần quá chi tiết hay nêu tên cụ thể).

– Liên kết: Giữa các đoạn văn, các ý cần có sự liên kết chặt chẽ bằng các từ nối (ví dụ: “Trước hết…”, “Hơn nữa…”, “Vì vậy…”, “Tóm lại…”) để bài văn trôi chảy và logic.

– Độ dài: Vì là lớp 6, các em không cần viết quá dài, hãy tập trung vào việc trình bày đủ các ý chính một cách rõ ràng và thuyết phục.

Vậy đấy các em! Cô tin rằng với những gợi ý này, các em sẽ viết được một bài văn nghị luận thật hay, thể hiện được suy nghĩ sâu sắc của mình về vấn đề này. Hãy bắt tay vào viết ngay nhé, cô rất mong chờ được đọc những bài văn của các em!

Chúc các em học tốt!