I. ĐỌC HIỂU (5,0 điểm)
Đọc văn bản sau:
ĐÀ LẠT VÀ TÔI
Tôi đồ rằng, do b…
Đọc văn bản sau:
ĐÀ LẠT VÀ TÔI
Tôi đồ rằng, do bất bình trước cái việc tạo hoá đã ném mình vào nắng nung khiến thân nhiệt lúc nào cũng nồng nã vã sáng, xứ nhiệt đới này đã gồng mình cướp lại bằng được một phần ôn đới rồi đem về cất giấu tận trên cao nguyên Di Linh làm của để dành. Vì thế mà có Đà Lạt. Đà Lạt được giấu kín như thế hàng kỉ nguyên sau mây mù và rừng núi rậm rạp. Kín đến nỗi chính xứ nhiệt đới cũng từng quên mất nó. Chỉ đến khi một người Pháp tốt bụng là Yersin kiên nhẫn dò tìm và phát hiện ra, thì Đà Lạt mới được khua dậy, được dắt tay ra khỏi lãng quên. Lập tức người Pháp ở Đông Dương chọn đây làm nơi nghỉ dưỡng khi không thể về bản quốc.
Lên đây, họ cảm thấy được hồi hương ngay tại xứ người. Người Việt xem Đà Lạt như một ôn đới gần, một ôn đới nằm gọn trong vòng tay nhiệt đới. Từ Hà Nội bay vào hay Sài Gòn bay ra, họ đều cất cánh từ mùa hạ, sau vài tiếng đồng hồ, đáp cánh xuống mùa thu. Người bị ngập đầu trong guồng quay công việc tìm về đây cho ngày cuối tuần thư giãn, y như thỏi sắt nung được nhúng vào nước lạnh. Người cầm tù trong nhịp sống tĩnh tại, thời gian biểu quẩn quanh, tìm về đây như một dịp thau chua rửa mặn, được sống những nhu cầu khuất lấp trong mình. Có phải ngàn thông là một bộ lọc tận tụy vô tư cho Đà Lạt không? Bao bọc Đà Lạt trong lòng mình, ru vỗ Đà Lạt trong cái nôi xanh đời đời của mình, thông cao nguyên cứ lặng thầm lọc nóng thành mát, đục thành trong, tục thành thanh, ổn ã thành êm ả, nhiệt đới thành ôn đới…
[…] Mối nguy cơ đến từ vùng thấp đang lan tràn và lăm le đánh chiếm nốt miền cao này. Cái xô bồ, hỗn tạp, nhiễu loạn, quay cuồng chả đời nào chịu buông tha cho những chốn êm đềm yên ả. Sự cách li có là phòng tuyến lâu dài? Sự ẩn dật có thể là trường thành chống đỡ và cách sống chậm nữa, liệu có thể là lá mộc che giữ cho sự bình yên này mãi không? Tôi đọc ra niềm lo âu trong mỗi tiếng thở dài của rừng thông về đêm và những thoáng rùng mình kín đáo từ những đoá hoa hồng, lay ơn, cẩm tú cầu khi những tia nắng đầu tiên gọi về một ngày mới.
Nỗi lo âu dường như cũng tỏ mờ ngay cả trong những làn hương từ mỗi li cà phê trong quán nhỏ. Chẳng thế mà, đang nghi ngút toả lên yên ả vậy, sao chốc chốc làn hương lại chợt ngừng, chợt ngơ ngẩn bởi những thoáng gió lạ lúc nắng mai? Chỉ Đà Lạt mới biết hằng đêm, mỗi khi tiếng chuông điểm canh trên thiền viện ngân trong thanh vắng, thì cũng là lúc cả ngàn thông vào thiền định trong một lễ cầu an mênh mông thầm nguyện cầu cho xứ sở yên hàn.
(Trích Tự tình cùng cái đẹp, Chu Văn Sơn, NXB Hội Nhà văn, 2019, tr.38-49)
Thực hiện các yêu cầu
Câu 1. Xác định ngôi kể trong văn bản trên.
Câu 2. Theo tác giả, Đà Lạt được tạo hóa “cất giấu” ở đâu và được ai “khua dậy” sau nhiều thế kỉ?
Câu 3. Nêu tác dụng của biện pháp tu từ nhân hóa trong câu văn: “thông cao nguyên cứ lặng thầm lọc nóng thành mát, đục thành trong, tục thành thanh, ổn ã thành êm ả, nhiệt đới thành ôn đới…”
Câu 4. Nhận xét về tình cảm của tác giả dành cho Đà Lạt qua văn bản trên.
Câu 5. Theo anh/chị, làm thế nào để giữ được những “chốn êm đềm yên ả” trước những “xô bồ, hỗn tạp, nhiễu loạn, quay cuồng” của cuộc sống hiện đại?
Câu 1. Xác định ngôi kể trong văn bản trên.
Để xác định ngôi kể, chúng ta cần chú ý đến các đại từ nhân xưng mà tác giả sử dụng. Trong văn bản này, các em thấy tác giả đã dùng đại từ “tôi” để nói về chính mình, ví dụ như: “Tôi đồ rằng…”, “tôi đọc ra niềm lo âu…”. Điều này cho thấy tác giả đang kể câu chuyện từ góc nhìn của chính mình, chia sẻ những cảm nhận, suy nghĩ cá nhân.
Đáp án: Ngôi kể trong văn bản là ngôi thứ nhất (xưng “tôi”).
Câu 2. Theo tác giả, Đà Lạt được tạo hóa “cất giấu” ở đâu và được ai “khua dậy” sau nhiều thế kỉ?
Chúng ta cùng tìm những thông tin liên quan đến việc Đà Lạt được “cất giấu” và “khua dậy” trong văn bản. Đoạn đầu tiên của bài viết đã cung cấp manh mối rất rõ ràng:
“Tôi đồ rằng, do bất bình trước cái việc tạo hoá đã ném mình vào nắng nung khiến thân nhiệt lúc nào cũng nồng nã vã sáng, xứ nhiệt đới này đã gồng mình cướp lại bằng được một phần ôn đới rồi đem về cất giấu tận trên cao nguyên Di Linh làm của để dành. Vì thế mà có Đà Lạt. Đà Lạt được giấu kín như thế hàng kỉ nguyên sau mây mù và rừng núi rậm rạp. Kín đến nỗi chính xứ nhiệt đới cũng từng quên mất nó. Chỉ đến khi một người Pháp tốt bụng là Yersin kiên nhẫn dò tìm và phát hiện ra, thì Đà Lạt mới được khua dậy, được dắt tay ra khỏi lãng quên.”
Như vậy, tác giả cho rằng Đà Lạt được tạo hóa “cất giấu” trên cao nguyên Di Linh. Và người đã “khua dậy” Đà Lạt sau nhiều thế kỷ là bác sĩ Yersin.
Đáp án: Theo tác giả, Đà Lạt được tạo hóa “cất giấu” ở cao nguyên Di Linh và được bác sĩ Yersin “khua dậy” sau nhiều thế kỉ.
Câu 3. Nêu tác dụng của biện pháp tu từ nhân hóa trong câu văn: “thông cao nguyên cứ lặng thầm lọc nóng thành mát, đục thành trong, tục thành thanh, ổn ã thành êm ả, nhiệt đới thành ôn đới…”
Biện pháp tu từ nhân hóa là việc gán cho sự vật, hiện tượng, con vật những đặc điểm, hành động, suy nghĩ của con người. Trong câu văn này, các em thấy rừng thông được miêu tả với những hành động và phẩm chất rất con người: “lặng thầm lọc”. “Lọc” ở đây không chỉ là quá trình vật lý mà còn mang ý nghĩa tinh lọc, thanh lọc về mặt cảm xúc, tinh thần.
Việc nhân hóa rừng thông với những hành động “lọc” như vậy có tác dụng gì?
- Tăng sức gợi hình, gợi cảm: Biện pháp này giúp hình ảnh rừng thông trở nên sống động, gần gũi hơn với con người. Chúng ta có thể hình dung ra một cách rõ nét hơn vai trò của rừng thông trong việc điều hòa khí hậu, làm dịu đi sự nóng bức của xứ nhiệt đới.
- Làm nổi bật vai trò của rừng thông: Tác giả muốn nhấn mạnh rằng rừng thông chính là “bộ lọc tận tụy vô tư” cho Đà Lạt, giúp nơi đây giữ được nét khí hậu ôn hòa, trong lành và yên bình vốn có. Những sự đối lập được tạo ra (“nóng thành mát”, “đục thành trong”,…) càng làm nổi bật vai trò chuyển hóa kỳ diệu của rừng thông.
- Thể hiện tình cảm yêu mến, trân trọng của tác giả: Qua cách nhân hóa này, ta thấy rõ tác giả dành một tình cảm đặc biệt, sự ngưỡng mộ đối với vai trò của thiên nhiên, cụ thể là rừng thông, đối với Đà Lạt.
Đáp án: Biện pháp tu từ nhân hóa trong câu văn có tác dụng làm cho hình ảnh rừng thông trở nên sinh động, gần gũi và có hồn hơn. Nó giúp làm nổi bật vai trò kỳ diệu, thầm lặng của rừng thông trong việc điều hòa khí hậu, “lọc” đi sự nóng bức, ồn ào của xứ nhiệt đới, mang đến cho Đà Lạt một không khí mát mẻ, trong lành, êm ả. Đồng thời, biện pháp này còn thể hiện tình cảm yêu mến, trân trọng của tác giả đối với thiên nhiên Đà Lạt.
Câu 4. Nhận xét về tình cảm của tác giả dành cho Đà Lạt qua văn bản trên.
Để nhận xét tình cảm của tác giả, chúng ta cần đọc kỹ toàn bộ văn bản và xem xét cách tác giả miêu tả, đánh giá về Đà Lạt.
Đầu tiên, tác giả gọi Đà Lạt là “một phần ôn đới”, là nơi mà người ta “cảm thấy được hồi hương ngay tại xứ người”, là “ôn đới gần, một ôn đới nằm gọn trong vòng tay nhiệt đới”. Những cách nói này cho thấy sự yêu thích, ngưỡng mộ của tác giả đối với khí hậu đặc biệt của Đà Lạt.
Tác giả còn ví von người tìm về Đà Lạt như “thỏi sắt nung được nhúng vào nước lạnh”, hay tìm về “như một dịp thau chua rửa mặn, được sống những nhu cầu khuất lấp trong mình”. Điều này thể hiện Đà Lạt như một chốn nghỉ ngơi, phục hồi năng lượng, đáp ứng những nhu cầu sâu thẳm của con người.
Tuy nhiên, đến cuối bài, tác giả lại bộc lộ nỗi lo âu: “Mối nguy cơ đến từ vùng thấp đang lan tràn…”, “Cái xô bồ, hỗn tạp, nhiễu loạn, quay cuồng chả đời nào chịu buông tha cho những chốn êm đềm yên ả.” Tác giả đọc ra “niềm lo âu trong mỗi tiếng thở dài của rừng thông” và những “thoáng rùng mình kín đáo từ những đoá hoa hồng”.
Sự đối lập giữa vẻ đẹp, sự bình yên của Đà Lạt và nguy cơ bị xâm lấn bởi sự xô bồ, ồn ào của cuộc sống hiện đại đã cho thấy một tình cảm phức tạp hơn: vừa yêu mến, trân trọng, vừa lo lắng, xót xa.
Đáp án: Qua văn bản, có thể thấy tác giả dành cho Đà Lạt một tình cảm sâu sắc, phức tạp. Đó là tình cảm yêu mến, trân trọng vẻ đẹp và những giá trị độc đáo mà Đà Lạt mang lại, đặc biệt là khí hậu ôn hòa, sự trong lành và không gian yên bình. Đồng thời, tác giả cũng thể hiện sự lo âu, trăn trở trước nguy cơ Đà Lạt có thể bị xâm lấn bởi sự “xô bồ, hỗn tạp, nhiễu loạn” của cuộc sống hiện đại, đe dọa sự yên ả vốn có của thành phố. Tình cảm này thể hiện qua cả những lời ca ngợi vẻ đẹp và cả những suy tư, dự cảm về tương lai.
Câu 5. Theo anh/chị, làm thế nào để giữ được những “chốn êm đềm yên ả” trước những “xô bồ, hỗn tạp, nhiễu loạn, quay cuồng” của cuộc sống hiện đại? Yêu cầu: Trình bày chi tiết, dùng HTML cơ bản (
,
, ). Không dùng markdown (**). Toán học thì bọc trong \( và \).
Đây là một câu hỏi mở, đòi hỏi sự suy nghĩ và liên hệ thực tế của các em. Để giữ gìn “chốn êm đềm yên ả” của Đà Lạt nói riêng và của các không gian tĩnh lặng khác nói chung, chúng ta có thể thực hiện nhiều biện pháp khác nhau, từ ý thức cá nhân đến hành động tập thể.
1. Nâng cao ý thức cộng đồng và du khách:
- Tuyên truyền và giáo dục: Cần có những chiến dịch truyền thông hiệu quả để nâng cao nhận thức của người dân địa phương và du khách về giá trị của sự yên bình, môi trường trong lành. Khuyến khích du lịch có trách nhiệm, tôn trọng văn hóa và thiên nhiên địa phương.
- Quy định và quản lý chặt chẽ: Chính quyền địa phương cần có những quy định rõ ràng về hoạt động kinh doanh, du lịch để tránh tình trạng khai thác quá mức, gây ảnh hưởng đến cảnh quan và môi trường sống. Kiểm soát các hoạt động có thể gây ô nhiễm tiếng ồn, ô nhiễm môi trường.
2. Bảo vệ và phát huy giá trị thiên nhiên:
- Bảo tồn rừng và không gian xanh: Rừng thông, như trong bài viết đã đề cập, đóng vai trò quan trọng. Cần có các biện pháp bảo vệ rừng, trồng thêm cây xanh, giữ gìn các không gian thiên nhiên công cộng để tạo cảnh quan đẹp và bầu không khí trong lành.
- Phát triển du lịch bền vững: Ưu tiên các loại hình du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, du lịch văn hóa, những loại hình ít gây tác động tiêu cực đến môi trường và cảnh quan, đồng thời mang lại lợi ích cho cộng đồng địa phương.
3. Giữ gìn bản sắc văn hóa và lối sống chậm:
- Bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống: Khuyến khích các hoạt động văn hóa, nghệ thuật mang đậm bản sắc địa phương, tạo nên nét hấp dẫn riêng biệt, thu hút du khách bằng những giá trị tinh thần thay vì chỉ là những hoạt động giải trí ồn ào.
- Thúc đẩy lối sống chậm: Xây dựng các không gian yên tĩnh để mọi người có thể thư giãn, suy ngẫm, tái tạo năng lượng. Khuyến khích việc thưởng thức vẻ đẹp của thiên nhiên, con người và cuộc sống một cách chậm rãi, ý nghĩa.
4. Ý thức cá nhân:
- Tự điều chỉnh hành vi: Mỗi cá nhân, dù là người dân địa phương hay du khách, cần tự ý thức điều chỉnh hành vi của mình. Nói nhỏ, đi nhẹ, giữ gìn vệ sinh chung, không xả rác bừa bãi, tránh các hành vi gây ảnh hưởng đến sự yên tĩnh và vẻ đẹp của nơi mình đến.
- Trân trọng những khoảnh khắc bình yên: Dành thời gian để thực sự cảm nhận và tận hưởng sự tĩnh lặng, vẻ đẹp của thiên nhiên, con người xung quanh.
Tóm lại, việc giữ gìn “chốn êm đềm yên ả” đòi hỏi sự chung tay của cả cộng đồng, từ chính quyền, người dân cho đến mỗi cá nhân du khách. Đó là sự cân bằng giữa phát triển kinh tế – xã hội và bảo tồn giá trị thiên nhiên, văn hóa, lối sống.
Các em đã hiểu bài chưa nào? Nếu có gì chưa rõ, đừng ngần ngại hỏi cô nhé! Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu sâu hơn nữa.
~hjhj
câu 1 : ngôi kể thứ nhất ( xưng tôi )
câu 2 : ~ Đà Lạt được tạo hoá “cất giấu”: trên cao nguyên Di Linh.
~ Người “khua dậy” sau nhiều thế kỉ: Yersin (một người Pháp).
câu 3 : Biện pháp nhân hoá làm cho rừng thông hiện lên như một thực thể sống có hành động và cảm xúc. Qua đó:
~Gợi vẻ đẹp trong lành, thanh lọc của thiên nhiên Đà Lạt.
~Nhấn mạnh vai trò của rừng thông trong việc tạo nên khí hậu mát mẻ, dễ chịu.
~Tăng tính biểu cảm, giúp câu văn sinh động, giàu hình ảnh.
câu 4 : Tác giả thể hiện tình cảm:
~Yêu mến, say mê vẻ đẹp độc đáo của Đà Lạt.
~Trân trọng, nâng niu sự yên bình, trong trẻo nơi đây.
~ Đồng thời lo âu, trăn trở trước nguy cơ Đà Lạt bị ảnh hưởng bởi nhịp sống hiện đại xô bồ.
câu 5 : Theo em, để giữ được những “chốn êm đềm yên ả” trước cuộc sống hiện đại, con người cần nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, hạn chế khai thác thiên nhiên quá mức, phát triển du lịch một cách hợp lí và giữ gìn nếp sống văn minh. Đồng thời, mỗi cá nhân cũng cần có trách nhiệm trong việc bảo vệ cảnh quan và không gian sống để сохранить sự yên bình vốn có.

Trợ Lý Xưởng In Thiên Nam
Add comment