Khi hai vật tiếp xúc với nhau thì nhiệt năng luôn tự truyền từ vật có…
Chào các em học sinh lớp 12 yêu quý! Hôm nay, thầy/cô sẽ giúp các em giải đáp một câu hỏi rất hay và dễ gây nhầm lẫn trong chương trình Vật lí 12, đó là vấn đề về chiều truyền nhiệt năng giữa hai vật khi chúng tiếp xúc với nhau.
Khẳng định: Phát biểu “Khi hai vật tiếp xúc với nhau thì nhiệt năng luôn tự truyền từ vật có nội năng lớn hơn sang vật có nội năng nhỏ hơn” là hoàn toàn SAI.
Giải thích chi tiết:
- Bản chất của sự truyền nhiệt không phải là sự truyền từ nơi có nội năng lớn hơn sang nơi có nội năng nhỏ hơn.
- Nhiệt lượng (nhiệt năng truyền đi) luôn tự động truyền từ vật có nhiệt độ cao hơn sang vật có nhiệt độ thấp hơn.
- Nội năng của một vật phụ thuộc vào cả nhiệt độ và khối lượng (cùng với thể tích) của vật đó. Do đó, một vật có nội năng lớn chưa chắc đã có nhiệt độ cao. Khi hai vật tiếp xúc, chiều truyền nhiệt chỉ phụ thuộc vào sự chênh lệch nhiệt độ giữa chúng chứ không phụ thuộc vào tổng nội năng của mỗi vật.
Ví dụ thực tế để minh họa:
- Các em hãy tưởng tượng một hồ nước rất lớn ở nhiệt độ mùa đông (ví dụ 15 độ C) và một ngọn lửa nhỏ từ que diêm vừa diêm xong (nhiệt độ có thể lên tới vài trăm độ C).
- Hồ nước có khối lượng cực kỳ khổng lồ nên tổng nội năng của hồ nước chắc chắn lớn hơn rất nhiều lần so với nội năng của que diêm bé nhỏ.
- Tuy nhiên, khi cho que diêm lại gần hoặc tiếp xúc với nước lạnh, nhiệt năng sẽ truyền từ que diêm (nhiệt độ cao) sang hồ nước (nhiệt độ thấp), chứ không truyền ngược lại từ hồ nước có nội năng lớn sang que diêm có nội năng nhỏ.
Lời khuyên cho các em khi làm bài thi: Hãy luôn nhớ rằng nhiệt độ mới là yếu tố quyết định chiều truyền nhiệt. Chúc các em học tập thật tốt và đạt kết quả cao trong kỳ thi sắp tới nhé!
Sai. Vì nhiệt năng (nhiệt lượng) chỉ tự truyền từ vật có nhiệt độ cao hơn sang vật có nhiệt độ thấp hơn, chứ không phụ thuộc vào nội năng của vật nào lớn hơn hay nhỏ hơn.
Ví dụ:
\(-\) Tách trà nóng đang ở nhiệt độ \(100^o C\) (Khối lượng nhỏ nên nội năng nhỏ mà tổng nhiệt độ rất cao)
\(-\) Hồ nước lạnh đang ở nhiệt độ \(20^o C\) (Khối lượng cực kỳ lớn nên tổng nội năng rất lớn, lớn hơn tách trà hàng triệu lần)
Hiện tượng: Khi đặt tách trà nóng xuống hồ nước, nhiệt năng luôn tự truyền từ tách trà sang hồ nước (từ nơi nhiệt độ cao sang nơi nhiệt độ thấp), mặc dù nội năng của tách trà nhỏ hơn nội năng của hồ nước rất nhiều. Khi tách trà nguội đi về \(20^o C\), quá trình truyền nhiệt sẽ dừng lại (đạt cân bằng nhiệt).
\(\color{#2EFF8A}{꧁}\color{#49FF9A}{s}\color{#64FFAC}{h}\color{#7FFFBE}{i}\color{#9AFFD0}{i}\color{#B5FFDF}{n}\color{#D0FFE7}{a}\color{#E7FFF2}{m}\color{#F3FFF7}{a}\color{#F9FFFA}{h}\color{#FCFFFD}{i}\color{#FEFFFE}{r}\color{#FFFFFF}{u}\color{#FFFFFF}{꧂}\)
Sai
\(star\) vì khi 2 vật tiếp xúc với nhau, nhiệt năng truyền từ vật có nhiệt độ cao hơn sang vật có nhiệt độ thấp hơn, chứ ko phụ thuộc trực tiếp vào việc vật nào có nội năng lớn hơn
\(star\) vdtt: khi đặt 1 viên đá lạnh vào cốc nước ấm, nhiệt truyền từ nước ấm sang viên đá, vì nước có nhiệt độ cao hơn. Do đó nước nguội dần, còn viên đá nhận nhiệt và tan ra
\(\color{#2EFF8A}{꧁}\color{#40FFA2}{t}\color{#52FFAE}{a}\color{#64FFBA}{n}\color{#76FFC6}{j}\color{#88FFD2}{i}\color{#9AFFDE}{r}\color{#ACFFE2}{o}\color{#BEFFE9}{k}\color{#D0FFED}{a}\color{#E2FFF1}{m}\color{#F4FFF5}{a}\color{#FAFFF8}{d}\color{#FCFFFA}{o}\color{#FDFFFC}{2}\color{#FEFFFE}{0}\color{#FFFFFF}{0}\color{#FFFFFF}{8}\color{#FFFFFF}{꧂}\)
Trợ Lý Xưởng In Thiên Nam
Add comment