Hôm nay, cô trò chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu và giải một bài tập đọc rất hay mang tên “Kỉ niệm mùa hè”. Bài văn này không chỉ kể một câu chuyện thú vị mà còn gửi gắm những bài học ý nghĩa về cách ứng xử trong cuộc sống đấy các em ạ.

Nào, chúng ta cùng bắt đầu nhé!

—

PHÂN TÍCH VÀ TRẢ LỜI CÁC CÂU HỎI

1. Khoanh tròn chữ cái trước ý trả lời đúng:

Cô bé trong truyện say mê với điều gì?

• Dán diều.
• Thả diều.
• Ngắm diều.
• Nghe sáo diều.

Giải thích: Các em có thấy trong đoạn văn đầu tiên có câu: “Tôi có thể đứng lặng hàng giờ để ngắm những cánh diều đủ loại, đủ màu sắc bay trên bầu trời xanh lộng gió.” không? Điều đó cho thấy cô bé rất thích ngắm nhìn những cánh diều bay lượn trên bầu trời đấy!

Chuyện gì xảy ra với cô bé khi cô đang xem dong diều?

• Bị cái diều của một em nhỏ sà vào người.
• Bị dây diều của một em nhỏ vướng vào mặt.
• Bị dây diều của một em nhỏ quấn vào người.
• Bị cái diều của một em nhỏ va vào mặt.

Giải thích: Chúng ta hãy đọc kỹ đoạn văn miêu tả sự việc này nhé: “Bỗng “bụp”, mắt tôi tối sẫm. Tôi giật mình vì cái diều hình mặt trăng khuyết của một em nhỏ va vào mặt.” Rõ ràng là chiếc diều đã va vào mặt cô bé, không phải sà vào người hay dây diều vướng vào đâu nhé!

Cô bé đã cư xử như thế nào với em nhỏ chơi diều?

• Gắt gỏng, giằng mạnh chiếc chiều và xé tan.
• Gắt gỏng, giằng mạnh chiếc diều và định xé.
• Giằng mạnh chiếc diều và đánh cậu bé khóc.
• Giằng mạnh chiếc diều và mắng mỏ cậu bé.

Giải thích: Trong đoạn văn, cô bé đã nói: “Diều này…! Diều này…! – Vừa gắt, tôi vừa giằng mạnh chiếc diều hình mặt trăng của nó, định xé, khiến thằng bé bật khóc.” Cô bé đã gắt gỏng, giằng diều và có ý định xé chứ chưa thật sự xé tan chiếc diều. Sự tức giận của cô bé đã làm cậu bé khóc đấy.

Nghe bạn gái góp ý, thái độ của cô bé thế nào?

• Xấu hổ thẹn thùng, xin lỗi về việc đã làm, dẫn em nhỏ về.
• Bối rối, ngượng ngùng, trả diều và dẫn em nhỏ về đến nhà.
• Xấu hổ cúi đầu, trả em nhỏ cái diều, xin lỗi về việc đã làm.
• Bối rối cúi đầu, trả em nhỏ cái diều, ân hận về việc đã làm.

Giải thích: Khi nghe bạn gái góp ý, cô bé đã “Nhìn ánh mắt bạn, tôi bối rối cúi đầu. Tôi liền trả lại cho thằng bé cái diều, rồi lặng lẽ bỏ đi.” và sau đó cô bé còn “ân hận nghĩ: – Mình sẽ không bao giờ làm thế nữa.” Cô bé không trực tiếp xin lỗi hay dẫn em nhỏ về nhà, nhưng trong lòng đã có sự hối lỗi và nhận ra lỗi sai của mình rồi đó các em.

Câu chuyện nói lên được điều gì có ý nghĩa?

Trả lời: Câu chuyện “Kỉ niệm mùa hè” muốn nhắc nhở chúng ta rằng: Khi mắc lỗi, chúng ta cần biết nhận ra lỗi lầm của mình, không nên nóng giận, ích kỉ mà hãy dũng cảm sửa chữa, thay đổi để trở thành người tốt hơn. Đôi khi, một lời góp ý chân thành từ bạn bè cũng có thể giúp chúng ta nhận ra điều đúng sai đấy các em ạ.

2. Tìm từ ngữ được liên kết và nêu rõ cách liên kết trong hai câu văn sau:

“ Tôi giật mình vì cái diều hình mặt trăng khuyết của một em nhỏ va vào mặt. Cậu bé lắp bắp vẻ hối hận.”

Trả lời:

• Từ ngữ được liên kết: “em nhỏ” (ở câu thứ nhất) và “Cậu bé” (ở câu thứ hai).
• Cách liên kết: Liên kết bằng cách thay thế. Từ “Cậu bé” ở câu sau được dùng để thay thế cho cụm từ “em nhỏ” ở câu trước, giúp hai câu văn liên kết chặt chẽ với nhau mà không bị lặp từ.

3. Câu nào sau đây là câu ghép?

• Nhìn ánh mắt người than, tôi bối rối cúi đầu
• Vừa gắt, tôi vừa giằng mạnh chiếc diều hình mặt trăng của thằng bé, định xé tan
• Em bé chỉ không may làm rơi diều vào bạn mà sao bạn định phá đi niềm vui của nó thế
• Tôi liền trả lại cho thằng bé cái diều, rồi lặng lẽ bỏ đi

Giải thích: Câu ghép là câu có từ hai cụm chủ ngữ – vị ngữ trở lên, các cụm này được nối với nhau bằng các quan hệ từ hoặc dấu câu. Trong câu “Em bé chỉ không may làm rơi diều vào bạn mà sao bạn định phá đi niềm vui của nó thế”, chúng ta thấy có hai cụm chủ ngữ – vị ngữ:

• Cụm 1: “Em bé” (chủ ngữ) – “làm rơi” (vị ngữ)
• Cụm 2: “bạn” (chủ ngữ) – “định phá đi” (vị ngữ)

Hai cụm này được nối với nhau bằng quan hệ từ “mà”, nên đây chính là một câu ghép đấy các em.

4. Đặt câu để phân biệt nghĩa gốc và nghĩa chuyển với từ “chân”

Trả lời:

• Nghĩa gốc: “chân” là bộ phận dùng để đi, đứng của người hoặc động vật.
  
  Ví dụ: “Sau buổi đá bóng, đôi chân của em bị mỏi nhừ.”
• Nghĩa chuyển: “chân” là bộ phận dưới cùng, nâng đỡ của một đồ vật hoặc một địa hình.
  
  Ví dụ: “Chúng em cùng nhau leo lên chân núi và ngắm nhìn cảnh đẹp.” (Chân núi)
  
  Ví dụ khác: “Chiếc bàn này có bốn chân rất vững chắc.” (Chân bàn)

5. Tìm một từ đồng nghĩa với từ “chăm chỉ” và đặt câu với 1 từ vừa tìm được?

Trả lời:

• Từ đồng nghĩa với “chăm chỉ”: siêng năng (hoặc cần cù, chịu khó).
• Đặt câu với từ “siêng năng”: “Bạn Hà rất siêng năng làm bài tập về nhà, nên bạn ấy luôn hiểu bài rất nhanh.”

6. Đặt một câu ghép có sử dụng cặp quan hệ từ biểu thị quan hệ tăng tiến nói về chủ đề học tập.

Trả lời:

Cặp quan hệ từ biểu thị quan hệ tăng tiến mà chúng ta thường dùng là “không những… mà còn…“, “không chỉ… mà còn…“, hoặc “chẳng những… mà còn…“. Cặp quan hệ từ này dùng để diễn tả ý sự việc, hiện tượng ở vế sau không chỉ đạt mức độ như vế trước mà còn vượt trội hơn hoặc bổ sung thêm một ý khác cũng rất quan trọng.

Với chủ đề học tập, cô có thể đặt câu như sau:

“Bạn Mai không những học giỏi môn Toán mà còn rất xuất sắc trong các môn nghệ thuật.”

Trong câu này:

• Vế 1: “Bạn Mai học giỏi môn Toán”
• Vế 2: “rất xuất sắc trong các môn nghệ thuật”
• Hai vế được nối với nhau bằng cặp quan hệ từ tăng tiến “không những… mà còn…“, cho thấy bạn Mai không chỉ giỏi một mặt mà còn giỏi thêm nhiều mặt khác nữa, làm tăng mức độ khen ngợi lên.

—

Cô hy vọng bài giảng này sẽ giúp các em hiểu rõ hơn về bài đọc và cách trả lời các dạng câu hỏi khác nhau nhé! Hãy luôn cố gắng học tập và rèn luyện bản thân mỗi ngày!