Chào các em học sinh lớp 8 thân mến!

Hôm nay, cô trò chúng ta sẽ cùng phân tích một bài thơ rất nổi tiếng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đó là bài “Ngắm trăng” (hay còn gọi là Vọng nguyệt), được sáng tác trong hoàn cảnh Người bị giam cầm trong nhà lao Tưởng Giới Thạch.

Bài thơ mở đầu bằng một hiện thực khắc nghiệt, đối lập với vẻ đẹp của đêm trăng:
“Trong tù không rượu cũng không hoa,
Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ.”
Hoàn cảnh tù đày thiếu thốn mọi bề, không có những điều kiện thưởng nguyệt tao nhã như rượu, hoa. Thế nhưng, trước vẻ đẹp của vầng trăng sáng vằng vặc, tâm hồn người chiến sĩ cách mạng vẫn không thể “hững hờ”, thờ ơ. Điều đó cho thấy một tình yêu thiên nhiên sâu sắc và một tinh thần lạc quan, ung dung tự tại hiếm có, vượt lên trên mọi gian khổ của chốn lao tù, mọi gông cùm trói buộc.

Đỉnh cao của bài thơ chính là hai câu cuối, thể hiện sự giao cảm đặc biệt:
“Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ,
Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ.”
Ở đây, Bác Hồ đã tạo ra một sự giao cảm kỳ diệu giữa người và trăng. Vầng trăng không còn là vật vô tri mà đã trở thành một người bạn tri âm, tri kỷ, cùng chia sẻ nỗi niềm với nhà thơ. Người ngắm trăng qua song sắt nhà tù, và trăng cũng như có linh hồn, “nhòm khe cửa” để ngắm lại người. Cuộc “đối thoại” không lời này đã xóa nhòa khoảng cách không gian, vượt lên trên song sắt nhà tù, thể hiện một tâm hồn cao đẹp, luôn hướng về cái đẹp và tự do, bất chấp hoàn cảnh bị giam hãm.

Qua bài “Ngắm trăng”, chúng ta thấy được hình ảnh một Hồ Chí Minh vĩ đại, với khí phách ung dung, kiên cường của người chiến sĩ cách mạng, một tâm hồn nghệ sĩ lãng mạn, yêu thiên nhiên tha thiết và luôn giữ vững tinh thần lạc quan ngay cả trong những hoàn cảnh khắc nghiệt nhất. Đây thực sự là một bức tranh tâm hồn tuyệt đẹp và đầy sức sống mà Bác để lại cho chúng ta.