lập sơ đồ tư duy về những nét chính của tình hình châu Âu và nước Mỹ…

Chào các em học sinh lớp 9 thân mến. Hôm nay, thầy cô sẽ hướng dẫn các em hệ thống hóa lại kiến thức lịch sử vô cùng quan trọng của chương trình Lịch sử lớp 9 thông qua nội dung về tình hình châu Âu và nước Mỹ giữa hai cuộc chiến tranh thế giới (1918 – 1939). Để ghi nhớ bài học dễ dàng và hiệu quả nhất, chúng ta cùng xây dựng nội dung này dưới dạng sơ đồ tư duy bằng chữ.

CHỦ ĐỀ: TÌNH HÌNH CHÂU ÂU VÀ NƯỚC MỸ (1918 – 1939)

• Nhánh thứ nhất: Châu Âu trong những năm 1918 – 1929
  • Hậu quả chiến tranh: Là châu Âu bị tàn phá nặng nề, kinh tế kiệt quệ, hàng chục triệu người chết và bị thương.
  • Bản đồ chính trị thay đổi: Nhiều quốc gia mới ra đời trên sự sụp đổ của các đế quốc Áo – Hung, Nga, Ô-tô-man.
  • Cao trào cách mạng (1918 – 1923): Giai cấp tư sản củng cố quyền lực, các phong trào cách mạng vô sản bùng nổ mạnh mẽ ở nhiều nước nhưng phần lớn thất bại (trừ nước Nga Xô viết).
  • Ổn định kinh tế: Từ khoảng năm 1924 đến năm 1929, kinh tế các nước châu Âu dần được phục hồi và bước vào giai đoạn phát triển tạm thời ổn định.
• Nhánh thứ hai: Nước Mỹ trong những năm 1918 – 1929
  • Vị thế kinh tế: Nước Mỹ thoát khỏi chiến tranh với tư cách là quốc gia giàu có nhất thế giới, trở thành chủ nợ của châu Âu.
  • Sự phát triển thần kỳ: Trong thập niên 1920, kinh tế Mỹ bước vào thời kỳ hoàng kim, phát triển nhanh chóng nhờ áp dụng kỹ thuật mới, sản xuất hàng loạt và tổ chức lao động tiên tiến.
  • Mặt trái xã hội: Sự phân hóa giàu nghèo sâu sắc, đời sống của người lao động da màu và nông dân gặp nhiều khó khăn dù bề ngoài xã hội rất phồn thịnh.
• Nhánh thứ ba: Cuộc Đại suy thoái kinh tế (1929 – 1933)
  • Nguyên nhân: Sản xuất ồ ạt, cung vượt quá xa cầu, thị trường tài chính sụp đổ từ Phố Wall (Mỹ) vào tháng 10 năm 1929.
  • Quy mô tàn phá: Cuộc khủng hoảng lan rộng ra toàn bộ thế giới tư bản, tàn phá nặng nề công nghiệp, nông nghiệp, tài chính và đẩy hàng triệu người vào cảnh thất nghiệp, đói nghèo.
• Nhánh thứ tư: Lối thoát khỏi khủng hoảng và nguy cơ chiến tranh mới (1933 – 1939)
  • Nhóm nước Anh, Pháp, Mỹ: Thực hiện các cải cách dân chủ, đổi mới kinh tế – xã hội để cứu vãn tình thế (tiêu biểu là Chính sách mới của Tổng thống Mỹ F. Rúc-vơ-ven).
  • Nhóm nước Đức, Ý, Nhật Bản: Con đường phát xít hóa bộ máy nhà nước, thiết lập nền chuyên chính khủng bố công khai và chuẩn bị chiến tranh để chia lại thế giới.
  • Hệ quả cuối cùng: Thế giới bị chia thành hai phe (Phe phát xít đối đầu với liên minh Anh, Pháp, Liên Xô), đẩy nhân loại đứng trước bờ vực của một cuộc chiến tranh thế giới mới.

Lời khuyên từ giáo viên: Khi tự vẽ sơ đồ tư duy ra giấy, các em nên đặt từ khóa chính ở trung tâm (Châu Âu và nước Mỹ 1918 – 1939), sau đó vẽ các nhánh lớn ứng với 4 phần nội dung trên. Sử dụng các màu sắc khác nhau cho từng nhánh và kết hợp thêm các biểu tượng nhỏ sẽ giúp các em ghi nhớ kiến thức sâu sắc và lâu quên hơn. Chúc các em học tập thật tốt!