Mấy anh chị giúp em lập mỗi dàn bài về tích cực và tiêu cực NL về vấn…

A. DÀN BÀI CHUNG – NGHỊ LUẬN VỀ MỘT VẤN ĐỀ CẦN GIẢI QUYẾT (CON NGƯỜI TRONG MỐI QUAN HỆ VỚI TỰ NHIÊN)

I. MỞ BÀI

1. Dẫn dắt (gián tiếp)

Xuất phát từ một hiện tượng, câu nói, sự kiện, bức tranh thực tế liên quan đến mối quan hệ con người và tự nhiên.

Có thể dùng: một câu danh ngôn, một số liệu gây ấn tượng, một hình ảnh đối lập (thiên nhiên ban tặng đối lập với con người tàn phá), một câu chuyện ngắn.

Tránh lặp từ với phần thân bài, tránh dẫn dắt quá dài.

2. Giới thiệu vấn đề nghị luận

Nêu rõ vấn đề cần giải quyết (cụ thể hóa từ đề bài).

Khẳng định đây là vấn đề cấp thiết, có ý nghĩa với cá nhân, cộng đồng, quốc gia, nhân loại.

Định hướng cách nghị luận: nhìn nhận cả mặt tích cực và mặt tiêu cực, từ đó đề xuất hướng giải quyết.

Chốt mở bài: Khẳng định tầm quan trọng của việc nhận diện đúng vấn đề trong mối quan hệ con người và tự nhiên.

II. THÂN BÀI

1. Giải thích vấn đề và thực trạng

Giải thích:

– Giải thích các khái niệm cốt lõi: con người, tự nhiên, mối quan hệ, vấn đề cần giải quyết.

– Nêu bản chất mối quan hệ: con người vừa là một bộ phận của tự nhiên, vừa là chủ thể tác động mạnh mẽ nhất lên tự nhiên.

– Khẳng định: mối quan hệ này mang tính hai chiều, tự nhiên nuôi dưỡng con người, con người cải tạo tự nhiên; khi mất cân bằng sẽ nảy sinh vấn đề.

Thực trạng tích cực:

– Nhận thức ngày càng nâng cao về bảo vệ môi trường.

– Nhiều mô hình kinh tế xanh, tuần hoàn, thân thiện sinh thái.

– Các phong trào trồng cây, dọn rác, tái chế, tiết kiệm năng lượng.

– Chính sách, luật pháp ngày càng chặt chẽ hơn.

– Khoa học công nghệ hỗ trợ bảo tồn, phục hồi hệ sinh thái.

 Ví dụ: Việt Nam tham gia cam kết COP26, phong trào “Vì một Việt Nam xanh”, mô hình vườn ao chuồng sinh thái, du lịch cộng đồng gắn bảo tồn.

Thực trạng tiêu cực:

– Khai thác tài nguyên quá mức, tàn phá rừng, đánh bắt hủy diệt.

– Xả thải công nghiệp, sinh hoạt chưa qua xử lý.

– Lạm dụng hóa chất, thuốc trừ sâu, nhựa dùng một lần.

– Đô thị hóa, công nghiệp hóa thiếu quy hoạch.

– Biến đổi khí hậu do phát thải khí nhà kính.

  Ví dụ: Rừng Amazon bị chặt phá, băng tan ở Bắc Cực, ô nhiễm không khí ở Bắc Kinh, rác thải nhựa đại dương, hạn mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long.

Chốt ý 1: Thực trạng cho thấy con người đang đứng trước nghịch lý: vừa có khả năng chữa lành, vừa là tác nhân gây tổn thương nặng nề nhất cho tự nhiên.

2. Nguyên nhân và hậu quả

Nguyên nhân:

– Khách quan: Áp lực dân số, nhu cầu phát triển kinh tế; biến đổi khí hậu toàn cầu; trình độ khoa học công nghệ còn hạn chế ở một số nơi.

– Chủ quan: Nhận thức của một bộ phận người dân còn thấp; lợi ích kinh tế trước mắt lấn át lợi ích lâu dài; công tác quản lý, giám sát, xử phạt chưa nghiêm; thói quen tiêu dùng thiếu bền vững; thiếu sự đồng bộ giữa các quốc gia, tổ chức.

 Ví dụ: Vì lợi nhuận, nhiều doanh nghiệp xả thải trộm ra sông; người dân đốt rơm rạ gây ô nhiễm; chặt rừng làm nương rẫy.

Hậu quả:

– Đối với tự nhiên: Suy giảm đa dạng sinh học, nhiều loài tuyệt chủng; đất bạc màu, nước ô nhiễm, không khí độc hại; hệ sinh thái mất cân bằng, thiên tai gia tăng.

– Đối với con người: Sức khỏe bị đe dọa (bệnh hô hấp, ung thư, dịch bệnh); kinh tế thiệt hại (nông nghiệp, thủy sản, du lịch); xã hội bất ổn (di cư, xung đột tài nguyên); tương lai thế hệ sau bị ảnh hưởng.

 Ví dụ: Ô nhiễm nước thải Formosa khiến cá chết hàng loạt ở miền Trung; bão lũ, hạn mặn ngày càng khốc liệt.

Chốt ý 2: Nguyên nhân thì nhiều, nhưng hậu quả thì không thể đảo ngược hoàn toàn; càng chậm hành động, cái giá phải trả càng lớn.

3. Đề xuất giải pháp

Đối với bản thân:

– Nâng cao nhận thức qua học tập, đọc sách, tham gia hoạt động môi trường.

– Thay đổi thói quen nhỏ: tiết kiệm điện nước, phân loại rác, hạn chế nhựa, đi xe đạp hoặc xe buýt.

– Không tiêu thụ sản phẩm từ động vật hoang dã, không ủng hộ hành vi hủy diệt tự nhiên.

– Lan tỏa thông điệp tích cực đến bạn bè, gia đình.

– Ví dụ: Tham gia Giờ Trái Đất, Ngày Chủ nhật xanh, câu lạc bộ môi trường.

Đối với gia đình:

– Xây dựng nếp sống xanh trong nhà.

– Hạn chế rác thải nhựa, tái sử dụng đồ cũ.

– Trồng cây, tiết kiệm tài nguyên.

– Giáo dục con cháu ý thức bảo vệ thiên nhiên từ nhỏ.

– Ví dụ: Dùng túi vải đi chợ, ủ phân hữu cơ, lắp điện mặt trời.

Đối với nhà trường:

– Tổ chức ngoại khóa, câu lạc bộ, cuộc thi về môi trường.

– Lồng ghép giáo dục bảo vệ tự nhiên vào môn học.

– Xây dựng trường học xanh, sạch, đẹp.

– Mời chuyên gia chia sẻ, tổ chức ngày hội tái chế.

Ví dụ: Phong trào trường học không rác thải nhựa, vườn trường sinh thái.

Đối với xã hội:

– Nhà nước: hoàn thiện luật, tăng cường giám sát, xử phạt nghiêm.

– Doanh nghiệp: đầu tư công nghệ xanh, sản xuất sạch, trách nhiệm xã hội.

– Truyền thông: nâng cao nhận thức cộng đồng, nêu gương điển hình.

– Cộng đồng: đồng quản lý tài nguyên, giám sát lẫn nhau.

– Quốc tế: hợp tác toàn cầu, chia sẻ công nghệ, hỗ trợ nước nghèo.

Ví dụ: Luật Bảo vệ môi trường, mô hình đồng quản lý rừng ngập mặn, cam kết giảm phát thải.

Chốt ý 3: Giải pháp chỉ hiệu quả khi được thực hiện đồng bộ từ cá nhân đến toàn cầu, không ai đứng ngoài cuộc.

4. Mở rộng, bài học và liên hệ bản thân

Mở rộng:

– Vấn đề không chỉ ở một quốc gia mà mang tính toàn cầu.

– Liên hệ với các vấn đề khác: chiến tranh, đói nghèo, dịch bệnh đều có gốc rễ từ mất cân bằng sinh thái.

– Phê phán những quan điểm sai lệch: tự nhiên là vô tận, tăng trưởng bằng mọi giá, môi trường là việc của người khác.

– Ca ngợi những cá nhân, tổ chức, quốc gia đi đầu trong bảo vệ tự nhiên.

Bài học:

– Con người không thể tách rời tự nhiên; làm hại tự nhiên là làm hại chính mình.

– Phát triển bền vững là con đường duy nhất.

– Mỗi hành động nhỏ đều có ý nghĩa.

– Cần khiêm tốn học hỏi từ tự nhiên, sống hài hòa chứ không chinh phục.

Liên hệ bản thân:

– Đánh giá bản thân đã làm gì tốt, chưa làm gì tốt trong mối quan hệ với tự nhiên.

– Cam kết hành động cụ thể từ hôm nay.

– Kêu gọi bạn bè, người thân cùng chung tay.

Chốt ý 4: Nhận thức phải chuyển thành hành động; hành động hôm nay quyết định tương lai ngày mai.

III. KẾT BÀI

Khẳng định lại ý nghĩa của vấn đề: đây không chỉ là câu chuyện môi trường, mà là câu chuyện đạo đức, văn hóa, sinh tồn của con người.

Tóm lược hai mặt tích cực và tiêu cực đã phân tích.

Kêu gọi hành động: mỗi người hãy là một đại sứ xanh, sống có trách nhiệm với tự nhiên.

Mở rộng tầm nhìn: tương lai nhân loại phụ thuộc vào cách chúng ta đối xử với Trái Đất hôm nay.

Có thể kết bằng một câu danh ngôn, một hình ảnh đẹp, hoặc một câu hỏi gợi suy ngẫm.

Chúc bạn học tốt #zyyy3008